Bruksizm

Brak zdjęcia

1 czerwca 2016

Bruksizm, czyli nieświadome zgrzytanie zębami przez sen, jest schorzeniem charakterystycznym dla wieku dziecięcego, ale zmaga się z nim także około 8 proc. dorosłych pacjentów. Podłoże choroby nie zostało jak dotąd precyzyjnie określone, natomiast lista czynników, które mogą stanowić jej przyczynę, okazuje się być bardzo długa. Bruksizm skutkuje zarówno niszczeniem uzębienia, jak i dolegliwościami ogólnoustrojowymi.

Skąd bierze się zgrzytanie zębami?

Nawykowe, nieświadome zaciskanie lub zgrzytanie zębami przez sen nazywane jest bruksizmem. Schorzenie to zalicza się do parasomnii, czyli grupy zaburzeń polegających na występowaniu nieprawidłowych zachowań podczas snu lub wybudzania się. Zgrzytanie zębami podczas snu charakterystyczne jest dla dzieci i młodych dorosłych, bardzo rzadko dotyczy natomiast osób starszych. Dokładne przyczyny bruksizmu nie są jednoznacznie ustalone. Istnieje wiele teorii, które próbują wyjaśnić etiologię choroby.

Zgrzytanie zębami u małego dziecka może być wynikiem niedojrzałości układu nerwowo-mięśniowego, a u starszych, w okresie wymiany zębów mlecznych na stałe, niedopasowania zgryzu. Te postacie bruksizmu w większości przypadków ustępują samoistnie. Bardzo często panuje pogląd, że zgrzytanie zębami podczas snu u dzieci związane jest z chorobą pasożytniczą. Nie udowodniono jednak takiego związku. Być może obecność pasożytów wywołuje niepokój u dziecka, który przekłada się na występowanie bruksizmu.

Najczęstsze przyczyny bruksizmu

Wśród czynników odpowiedzialnych za zgrzytanie zębami w nocy wymienić należy:

Duże znaczenie w etiologii bruksizmu ma długotrwały stres. Silne napięcie nerwowe przekładające się na wyczerpanie organizmu prowadzi do odruchowego zaciskania zębów nie tylko nocą, ale także w ciągu dnia. Jest to interpretowane jako rodzaj mechanizmu obronnego organizmu i sposób na rozładowanie negatywnych emocji.

Jakie są skutki bruksizmu?

Siła, z jaką dociskane są powierzchnie zębowe podczas zgrzytania zębami w trakcie snu może być nawet dziesięciokrotnie większa od tej, której pacjent używa na co dzień do przeżuwania pokarmów. Nie dziwi zatem fakt, że choroba szybko doprowadza do poważnych uszkodzeń tkanki zębów – zębiny oraz szkliwa. Starcia patologiczne oraz utrata tkanek w okolicy szyjek zębów spowodowana nadmiernym obciążeniem przyczyniają się do: osłabienia zęba, zwiększonej wrażliwości, a nawet martwicy.

Podczas szczotkowania zębów może pojawić się krwawienie z dziąseł. Nierzadko uszkodzeniu ulega śluzówka policzków. Zgrzytanie zębami podczas snu wywołuje również wzmożone napięcie mięśni żwaczy oraz skroniowych, co prowadzi do ich przerostu i może powodować silną bolesność w okolicy przyczepów. Zaburzenia równowagi w nadmiernie napiętych mięśniach żwaczowych upośledzają prawidłowe funkcjonowanie mięśni obręczy barkowej, co także objawia się bólem odczuwanym przez pacjenta.

Bruksizm – powikłania ogólnoustrojowe

Bruksizm może być przyczyną wielu przykrych dla pacjenta dolegliwości. Trzeba mieć świadomość, że zgrzytanie przez sen poza zmianami patologicznymi w jamie ustnej odpowiada również za objawy ogólnoustrojowe. Wielu pacjentów skarży się na: przykurcze mięśniowe, ograniczoną ruchomość głowy, bolesność uciskową, a nawet silne bóle głowy, pleców oraz karku.

Bruksizm może także wywoływać zaburzenia wzroku: bolesność okolicy oczodołów, uczucie suchości oka oraz okresowe nieostre widzenie. W niektórych przypadkach pojawiają się zaburzenia równowagi i szumy uszne.

Warto zwrócić uwagę również na obniżoną jakość snu osób zgrzytających zębami w nocy. Problem dla wielu pacjentów stanowi także sytuacja, w której odgłos zgrzytania zębami jest na tyle głośny, że wybudza ze snu partnera.

Diagnostyka bruksizmu

Rozpoznanie bruksizmu w wielu przypadkach opiera się na charakterystycznym wywiadzie, w którym pacjent podaje niepokojące go objawy. Informacje uzyskane podczas rozmowy na temat: stylu życia, obciążenia stresem oraz przebytych chorób znacznie ułatwiają postawienie diagnozy. Oczywiście konieczna jest wizyta u stomatologa, który oceni stan jamy ustnej oraz stopień uszkodzeń tkanki zębów.

Ogromną rolę odgrywa również ocena ogólnego stanu zdrowia chorego, by wykluczyć przyczynę ogólnoustrojową zgrzytania zębami przez sen. W sytuacjach wątpliwych, gdy pacjent jest nieświadomy choroby i nie ma pewności, czy zmiany w uzębieniu nie są objawem schorzenia występującego w przeszłości lub zgrzytanie zębami pojawia się okresowo, możemy posłużyć się badaniami dodatkowymi. Jedno z nich to polisomnografia, czyli rejestracja czynności organizmu człowieka w trakcie snu.

Bruksizm – kiedy do lekarza?

W przypadku nasilonego i długo utrzymującego się zgrzytania zębami u dziecka należy jak najszybciej rozpocząć leczenie, by zapobiec: zniszczeniu tkanek zębów, przerostowi mięśni żwaczy, zmianom w stawach skroniowo-żuchwowych oraz przedłużeniu się schorzenia do wieku dojrzałego. Czynnikami decydującymi o konieczności i sposobie leczenia są również: wiek dziecka, przyczyna bruksizmu, stopień nasilenia zgrzytania zębami przez sen, rodzaj uzębienia oraz natężenie zmian wywołanych przez schorzenie.

Wprowadzenie terapii u każdego pacjenta jest konieczne w przypadku: znacznego starcia tkanek zębów, powtarzających się uszkodzeniach mechanicznych błony śluzowej jamy ustnej, występowania przewlekłego bólu głowy lub okolic żuchwy.

Leczenie bruksizmu

Bruksizm jest chorobą bardzo trudną do wyleczenia, ponieważ przyczyny jego występowania nie są do końca poznane. Oczywiście najważniejsze postępowanie stanowi wyeliminowanie czynnika wywołującego schorzenie poprzez odpowiednie leczenie zaburzeń ogólnoustrojowych. Dużą rolę w terapii odgrywa także rozmowa z pacjentem lub rodzicami, w przypadku, gdy bruksizm występuje u dziecka.

Zaleca się naukę technik relaksacyjnych i sposobów zmniejszania stresu. Skuteczne może okazać się zażywanie, dostępnych bez recepty, łagodnych preparatów uspokajających, najlepiej ziołowych. Ważna jest zmiana stylu życia (zaprzestanie palenia papierosów), a także odpowiednia higiena snu – regularne pory spoczynku, unikanie kofeiny bezpośrednio przed położeniem się spać.

Bardzo często w leczeniu bruksizmu stosowane są szyny relaksacyjne, które pacjent zakłada na górny łuk zębowy na czas nocnego wypoczynku. Mają one za zadanie chronić zęby przed zniszczeniem oraz ograniczać ruchy żuchwy. W cięższych przypadkach, gdy inne metody leczenia okazują się nieskuteczne, zastosowanie ma również farmakoterapia pochodnymi benzodiazepin.

Opublikowano: ; aktualizacja: 31.07.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Klasterowy ból głowy

Powstawanie oraz przyczyna klasterowych bólów głowy nie są do końca poznane. Należą one do rodziny ...

Jak pokonać stres?

Zmęczenie, rozdrażnienie, bóle głowy i kręgosłupa, problemy ze snem, nadciśnienie i zaburzenia ze strony układu ...

Migrena – przebieg i leczenie

Aktualna wiedza na temat migreny nie pozwala na trwałe, przyczynowe wyleczenie choroby, natomiast pozwala na ...

Zaciskanie zębów (w dzień i w nocy) – przyczyny, skutki i leczenie zaciskania szczęki

Zaciskanie zębów związane jest z nadmierną czynnością mięśni zaciskających szczęki. Przyczyny zaciskania szczęki to m.in. ...

Migrena (ból migrenowy)

Migrena należy do tzw. samoistnych bólów głowy, czyli takich, gdzie istotą problemu jest sama dolegliwość ...

Napięciowe bóle głowy

Napięciowy ból głowy ma charakter nienapadowy. Jego istotę stanowią mniej lub bardziej regularne incydenty bólowe ...

Rodzaje migreny

Migrena stanowi schorzenie niejednorodne, cechujące się zróżnicowanym przebiegiem klinicznym, dlatego w celu ułatwienia diagnostyki i ...

Napięcie nerwowe – jak się objawia i jak leczyć napięcie nerwowe?

Napięcie nerwowe jest reakcją na trudne, stresujące sytuacje. Trwające krótkotrwale mobilizuje nas do działania, jednak ...

Jak zapobiegać bólom głowy?

Bóle głowy to wbrew pozorom bardzo szerokie spektrum zaburzeń o niezwykle zróżnicowanej etiologii. Bólu głowy ...

Testosteron a libido

Niski poziom testosteronu (męskiego steroidowego hormonu płciowego) może być przyczyną mniejszego zainteresowania seksem i problemów ...

Zgrzytanie zębami u dziecka – jakie są przyczyny i jak leczyć?

Zgrzytanie zębami u dziecka (np. w nocy czy podczas snu) dotyczy coraz większego odsetka dzieci ...

Jak walczyć ze stresem?

Długotrwały stres negatywnie wpływa na kondycję całego organizmu, może między innymi przyczyniać się do rozwoju ...

Komentarze (0)