Aftoza nawrotowa – przyczyny, objawy, leczenie, naturalne sposoby na nawracające afty

Nawracające afty (RAS) to uciążliwy i bolesny problem. Przyczyny aftozy to m.in.: stres, zaburzenia odporności, urazy w ustach spowodowane aparatami ortodontycznymi czy uzupełnieniami protetycznymi. Objawy zależą od rodzaju owrzodzenia w jamie ustnej (np. afty Mikulicza czy Suttona), najczęściej wymienia się jednak mrowienie, ból i pieczenie oraz nadżerki lub owrzodzenia pokryte nalotem. Jak wygląda leczenie aftozy nawracającej?

Aftoza nawrotowa – jakie są przyczyny?

Afta jest wykwitem pojawiającym się na błonie śluzowej jamy ustnej w postaci nadżerki lub owrzodzenia. Pacjenci odczuwają nieprzyjemny ból wraz z ich pojawieniem się. Afty nawracające są najczęściej występującymi nieinfekcyjnymi chorobami błony śluzowej.

Według badań nawracające afty w jamie ustnej występują średnio u 20,5 proc. Polaków, częściej u osób o wyższym statusie społecznym, a przy tym bardziej narażonych na stres. Przekonanie, że afty są zaraźliwe jest błędne, jednak często obserwowane są one rodzinnie.

Główną przyczyną powstawania aft są zaburzenia odporności. Istnieje szereg czynników miejscowych, które prowadzą do tego typu patologii w jamie ustnej. Wśród nich wyróżnia się urazy spowodowane niedokładnie wykonanym bądź starym uzupełnieniem protetycznym. Źle dogięte klamry przy protezach częściowych, źle dopasowane płyty protez czy ich ostre brzegi mogą ranić śluzówkę.

Obecność ostrych brzegów szkliwa lub zębiny, parafunkcje, złe szczotkowanie zębów, spożywanie twardych pokarmów – w znacznej mierze predysponują do powstawania afty. Przyczyny można także dopatrywać się w znieczuleniach wykonywanych w gabinecie stomatologicznym. Miejsce urazu bądź wkłucia igły może stanowić podłoże do rozwoju afty.

Bolesne nadżerki pojawiają się również u pacjentów bez wcześniejszego powstawania urazów.

Wówczas doszukuje się innych przyczyn aft, takich jak zaburzenia emocjonalne, choroby psychiczne, stres, infekcje bakteryjne lub wirusowe, choroby układowe, np. przewodu pokarmowego, niedobory odżywcze (żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12), alergie, nietolerancje lub nadwrażliwości odżywcze, zaburzenia wydzielania śliny, miesiączkowanie, stosowanie leków antykoncepcyjnych i zaburzenia hormonalne u kobiet, choroby pasożytnicze.

Z powyższych informacji wynika, że afty nawrotowe mogą mieć zróżnicowaną etiologię. Określenie przyczyn ich występowania powinno być konsultowane z lekarzami różnych specjalizacji oraz potwierdzone badaniami dodatkowymi.

Nawracające afty – objawy RAS

Pacjenci z RAS (afty przewlekle nawracające) skarżą się na pieczenie lub mrowienie w ustach już 1–2 dni przed pojawieniem się zmiany. Jest to tak zwany objaw prodromalny.

Następnie pojawia się ból i widoczne są nadżerki lub owrzodzenia pokryte nalotem barwy kremowobiałej. Owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej w przebiegu RAS otoczone jest czerwonym rąbkiem zapalnym. Aftoza jamy ustnej (aftowe zapalenie jamy ustnej) rozwija się na błonie śluzowej policzków, warg, krawędzi języka, podniebienia miękkiego, dna jamy ustnej, łuków podniebiennych i tylnej ściany gardła.

Wyróżnia się kilka rodzajów aft.

  • Afty małe Mikulicza to takie, których wykwitem są nadżerki w jamie ustnej, gojące się samoistnie po upływie 7–14 dni od pojawienia się pierwszych objawów. Mogą nawracać z częstotliwością raz na 3 miesiące (gdy przebieg jest łagodny) bądź częściej – raz w miesiącu (ciężki przebieg choroby). Afty Mikulicza mają rozmiar od kilku milimetrów do 1 centymetra.
  • Afty Suttona (duże) objawiają się w postaci owrzodzenia w jamie ustnej, a więc powodują utratę głębszych struktur błony śluzowej. Pacjenci odczuwają pieczenie, ból, a w jamie ustnej pojawia się obrzęk i stan zapalny. Często dochodzi do objawów ogólnych, takich jak złe samopoczucie i zmęczenie. W badaniu przedmiotowym można wykryć powiększone węzły chłonne. Afty Suttona utrzymują się w jamie ustnej nawet przez kilkanaście tygodni, a gojąc się, pozostawiają blizny.
  • Afty opryszczkopodobne to typowe afty u dorosłych. Występują bowiem w trzeciej dekadzie życia. Są one najdrobniejsze (około 1–2 mm) i mają postać nadżerek. Ich ilość znacznie przewyższa pozostałe typy RAS. Afty opryszczkopodobne znikają po upływie 7–21 dni. Pacjenci skarżą się na dyskomfort i trudności w przyjmowaniu pokarmów.

Zespół Behçeta obejmuje występowanie u pacjentów trzech objawów: aft nawracających błony śluzowej jamy ustnej, aft nawracających błony śluzowej narządów płciowych oraz nawracających zapaleń tęczówki.

Częste afty u dzieci – co to znaczy?

Afty u niemowlaka wykrywane są przez rodziców w sposób przypadkowy. Ich objawem jest marudzenie, płaczliwość pociechy, brak apetytu, a czasem również gorączka. Wśród przyczyn wymienia się: bakterie, wirusy, a także pasożyty.

Afty u dzieci powstają także podczas ząbkowania lub przedłużonego terminu używania smoczka. Rodzice powinni niezwłocznie udać się ze swoim dzieckiem do lekarza w celu diagnostyki afty. Domowe sposoby polegają na karmieniu pokarmami rozdrobnionymi, zblendowanymi, które powinny być jałowe – pozbawione przypraw.

Jak leczyć afty u dzieci? O tym powinien zadecydować lekarz na podstawie obrazu klinicznego.

Afty nawrotowe – leczenie aftozy

Leczenie aft jest trudne. Lekarz diagnozujący i chcący wdrożyć odpowiednie leczenie stawia sobie pytanie, czy afta jest obrazem choroby ogólnoustrojowej, czy też jest miejscowym objawem choroby błony śluzowej jamy ustnej.

Każde leczenie afty powinno rozpocząć się od wykonania w gabinecie profesjonalnej higienizacji jamy ustnej, dokładnego instruktażu domowej higieny, a więc prawidłowego szczotkowania zębów oraz korzystania z dodatkowych przyborów czyszczących.

Lekarz powinien usunąć czynniki drażniące z jamy ustnej, czyli m.in. nawisy wypełnień, oszlifować ostre krawędzie zębów lub poprawić wadliwe uzupełnienie protetyczne. Dopiero po wyeliminowaniu czynnika urazowego można przejść do innego leczenia.

Nadżerki w ustach leczy się za pomocą leków przeciwzapalnych zarówno sterydowych, jak i niesterydowych. W aptece do kupienia są leki w postaci kropli, które koją ból. Bez recepty można otrzymać także żel na afty izolujący owrzodzenie od czynników drażniących i przyspieszający regenerację lub zawierający bezbiałkowy wyciąg z krwi cieląt, który przyśpiesza regenerację nabłonka.

Lek na afty zawierać może antybiotyk do stosowania miejscowego (np. roztwory tetracykliny). Znana jest też maść na afty zawierająca sterydy.

Owrzodzenie jamy ustnej, czyli cięższą postać aftozy, leczy się zdecydowanie ciężej. Przed przystąpieniem do leczenia pacjent powinien wykonać badanie ogólne krwi, poziom żelaza, glukozy i witaminy B12.

Leczenie miejscowe jest identyczne jak przy postaci nadżerkowej, natomiast przy owrzodzeniach lekarze wdrażają leczenie ogólnoustrojowe. Polega ono na przyjmowaniu: witamin, kwasu foliowego, żelaza, sterydów oraz leków, które leczą przyczynę powstawania aft.

Naturalne, domowe sposoby na afty

Afty nawracające potrafią doprowadzać pacjenta do stanu wyczerpania. Nawracająca aftoza może być spowodowana stresem. Wiedząc, że jest on jedną z przyczyn, pacjent powinien starać się unikać sytuacji doprowadzających do uczucia lęku czy strachu. Być może konieczna będzie pomoc psychologa lub psychoterapeuty.

Istnieją domowe sposoby na afty polegające na płukaniu jamy ustnej (4 lub 5 razy dziennie) naparami szałwii, która działa kojąco na ból, a także ściągająco, zatem powinna przyśpieszyć gojenie afty. Leki, przynajmniej niektóre, można kupić bez recepty. Zmiana diety na mniej ostrą również powinna przynieść ulgę.

Jak pozbyć się afty przez zmianę nawyków żywieniowych? Przede wszystkim powinno się wyeliminować z dziennego menu takie produkty, jak: kakao, herbatę, kawę, pomidory, cytrusy, brokuły, oberżyny i orzechy.

Bibliografia:

  • Górska R., Diagnostyka i leczenie chorób błony śluzowej jamy ustnej, wydanie I. Wydawnictwo Med Tour Press International, Otwock 2011.
  • Cameron A., Widmer R., Stomatologia dziecięca, wydanie I polskie pod red. Urszuli Kaczmarek. Edra Urban & Partner, Wrocław 2015.
  • Jańczuk Z., Banach J., Choroby błony śluzowej jamy ustnej i przyzębia, wydanie III. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
Opublikowano: ; aktualizacja: 21.12.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Korony na zęby – wskazania, rodzaje, zakładanie, cena, alternatywa dla koron zębowych

Korony na zęby są stosowane wtedy, gdy u pacjenta stwierdza się głębokie ubytki próchnicowe, przebarwienia ...

Cofanie się dziąseł – przyczyny, leczenie i domowe sposoby na recesję dziąseł

Cofanie się dziąseł może być uwarunkowane genetycznie. Inne przyczyny recesji dziąsłowych to m.in.: nieprawidłowe szczotkowanie, ...

Kieszonka dziąsłowa – przyczyny, objawy, leczenie kieszonki zębowej (przyzębnej)

Kieszonka dziąsłowa (potocznie kieszonka zębowa) to patologiczny rowek dziąsłowy. Zmiany głębsze niż 3 milimetry nazywa ...

Proteza nylonowa – wskazania, wady, zalety, higiena, cena, opinie

Proteza nylonowa jest alternatywą dla tradycyjnej protezy akrylowej. Jest zdecydowanie bardziej komfortowa w noszeniu. Dzięki ...

Dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego – przyczyny, objawy, leczenie

Dysfunkcje stawu skroniowo-żuchwowego wywołane są często nieprawidłowym kształtem zębów lub brakami w uzębieniu i prowadzą ...

Rodzaje plomb dentystycznych – amalgamatowe, glassjonomerowe, kompozytowe, porcelanowe – wypadanie, cena, refundacja

Plomba w zębie to potoczna nazwa wypełnienia, które lekarz dentysta zakłada po opracowaniu ubytku próchnicowego. ...

Ułamany ząb – jakie są przyczyny? Jak leczyć i odbudować ułamanie zęba?

Ułamanie zęba to częsty powód zgłaszania się do gabinetu stomatologicznego. Przyczyną takiego uszkodzenia jest zazwyczaj ...

Zgryz krzyżowy (u dzieci i dorosłych) – przyczyny, objawy, leczenie

Zgryz krzyżowy jest wadą ortodontyczną, która polega na zachodzeniu zębów dolnych na zęby górne. Przyczynami ...

Zębiak – rodzaje i objawy – jak wygląda leczenie oraz rokowanie?

Zębiak (odontoma) to zmiana, która jest zaliczane do łagodnych nowotworów jamy ustnej. Wyróżnia się zębiaki: ...

Erytroplakia (erytroplazja, rogowacenie różowe) – przyczyny, objawy, leczenie

Erytroplakia to roadzaj zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej. Wśród przyczyn rogowacenia różowego wymienia się ...

Próchnica wtórna – przyczyny, objawy, leczenie próchnicy pod plombą

Próchnica wtórna powstaje pod założonym już wypełnieniem. Jeśli nie jest w porę leczona, doprowadza do ...

Złamana szczęka – jakie są objawy, jak wygląda leczenie, czy potrzebna operacja?

Złamanie szczęki czy żuchwy może nastąpić w wyniku urazu, ale także jako tzw. złamanie patologiczne ...

Komentarze i opinie (2)


często mam afty,zasypuje nie płuczę sodą oczyszczoną uwaga bardzo piecze .tak je przypalam .gdy zaczyna się afta to ja zasypuję, raz urośnie raz się uda po niej .inne leki już nic nie dają ,wrzód jak siedzi to tak nie chce zejść .powstają bez żadnej przyczyny.

#Beata Witam często miewam afty. Kiedyś były na wardze wiec ,,parzylam,, je gorąca lyzeczka. Teraz miewam na policzku i nic oprócz tabletek nie pomaga a bol jest niesamowity. Co mam robić??
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon