Aftowe zapalenie jamy ustnej

Brak zdjęcia

12 maja 2016

Aftowe zapalenie jamy ustnej, inaczej aftoza, jest jedną z najczęściej występujących chorób błony śluzowej jamy ustnej. Szacuje się, że z powodu aftozy cierpi nawet około 20 proc. populacji. Afty w jamie ustnej to bolesne owrzodzenia, które często ulegają samoistnemu wyleczeniu, czasem jednak występują przewlekle. Zapalenie jamy ustnej wywołane aftami wymaga specjalistycznej diagnostyki, a także leczenia.

Jakie objawy dają afty w jamie ustnej?

Chorzy z aftowym zapaleniem jamy ustnej nie wykazują objawów ogólnoustrojowych. Symptomy mogą obejmować odczucia, takie jak: pieczenie, swędzenie lub kłucie (poprzedzają one pojawienie się zmiany) oraz ból, często nieproporcjonalny do rozległości zmiany, nasilający się podczas spożywania pokarmów – szczególnie kwaśnych. Ból w jamie ustnej jest najbardziej intensywny bezpośrednio po uformowaniu się zmiany na śluzówkach. Dolegliwości ustępują w miarę leczenia.

Afty to okrągłe, małe rany na błonie śluzowej jamy ustnej, które:

  • mogą być przyczyną niewielkiej opuchlizny w jamie ustnej;
  • powodują ból i dyskomfort, zwłaszcza w przypadku kontaktu z pokarmem lub językiem;
  • powodują trudności w jedzeniu oraz pielęgnacji jamy ustnej;
  • ulegają podrażnieniu przez gorące, słone, pikantne lub kwaśne potrawy.

Zmiany na języku w aftowym zapaleniu jamy ustnej zaburzają procesy mówienia i żucia, a owrzodzenia podniebienia miękkiego, części ustnej gardła lub przełyku mogą powodować ból podczas połykania. Ciężka postać choroby, charakteryzująca się praktycznie stałym owrzodzeniem (gdy nowe zmiany powstają przed zniknięciem starych), powoduje wyniszczający ciągły ból, utratę masy ciała i niedożywienie. Wykwit pierwotnie rozwija się na podłożu zapalnym, lekko obrzękłym.

Żółtawy nalot jest wysiękiem włóknikowym tworzącym się na powierzchni obumarłego nabłonka. Po zdarciu nalotu odsłania się powierzchowna sącząca nadżerka. Gojenie się wykwitu trwa od kilku dni do dwóch tygodni, o ile nie dołączy się wtórnie zakażenie. Wrzód otacza rumieniowa otoczka. Wielkość, liczba, lokalizacja, czas gojenia i częstotliwość między epizodami powstawania wrzodów są zależne od podtypu aftowego zapalenia jamy ustnej.

Aftowe zapalenie jamy ustnej – przyczyny

Przyczyna (zapewne wieloczynnikowa) aftowego zapalenia jamy ustnej nie jest do końca poznana. Badania wyeliminowały bakteryjny czynnik chorobotwórczy. Choroba nie jest zakaźna i nie przenosi się drogą płciową. Przyczyn powstawania aft jest wiele i w żaden sposób nie można ich zakwalifikować jako grzybicze. Aftozy, pomimo rzekomego podłoża immunologicznego, nie zachowują się w żadnej mierze tak samo jak inne tego typu choroby.

Nie stwierdza się również korelacji aftowego zapalenia jamy ustnej z innymi chorobami autoimmunologicznymi. Około 40 proc. chorych wykazuje występowanie tego schorzenia w rodzinie, co wskazuje na genetyczną predyspozycję do zachorowań. Na przebieg choroby i pojawianie się wykwitów ma wpływ grubość błony śluzowej jamy ustnej, a co za tym idzie, wszystkie czynniki zmniejszające jej grubość mają bezpośredni wpływ na pojawianie się aft. Należą do nich:

Aftowe zapalenie jamy ustnej jest często również objawem chorób ogólnoustrojowych, takich jak: celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Behçeta, choroba Reitera.

Małe i duże afty oraz wyprysk opryszczkowy

  • Afty mniejsze (czyli afty Mikulicza) znane są jako afty przewlekłe nawrotowe (aphthae chronice recidivae) lub RAS-recurrent aphtous stomatitis. Zmiany te na ogół mają średnicę mniejszą niż 10 mm. Aftom małym towarzyszy często bolesne powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. W zachorowaniach na aftowe zapalenie jamy ustnej znaczną rolę odgrywają predyspozycje rodzinne oraz czynniki genetyczne. Przypadki aftozy odnotowane w rodzinie obarczają potomstwo 90-procentowym ryzykiem wystąpienia schorzenia.
  • Afty duże (afty Suttona) – niekiedy opisywane jako zapalenie okołogruczołowe martwicze nawrotowe (periadenitis mucosa necrotica recurrens). Inne nazwy: aphthae resistentiae oraz stomatitis necrotica recurrens. Duże wrzody aftowe wykazują podobny obraz jak małe, jednak ich średnica wynosi powyżej 10 mm, także głębokość owrzodzenia jest większa. Ponieważ zmiany są większe, gojenie trwa dłużej (20–30 dni) i może pozostawiać blizny. Bywa, że towarzyszy im gorączka i ogólne osłabienie. Każdy epizod owrzodzenia zwykle daje większą liczbę wrzodów, a czas pomiędzy kolejnymi atakami jest mniejszy niż przy aftach małych.
  • Stomatitis herpetiformis, czyli wyprysk opryszczkowy nawrotowy (eruptio herpetiformis reccurens). Zmiany przypominają pierwotne zapalenie wirusem opryszczki. Podobnie jak wszystkie aftozy, choroba nie jest zakaźna. W przeciwieństwie do opryszczki zmiana na błonie śluzowej nie jest poprzedzona wystąpieniem pęcherzyka. Wykwity są mniejsze niż 1 mm i często występują w grupach liczących nawet po sto jednostek. Sąsiadując ze sobą, mogą zlewać się w całość. Schorzenie jest niezwykle bolesne, występuje z większą częstotliwością niż afty duże oraz mniejsze.

Afty w jamie ustnej – jakie badania wykonać?

Rozpoznanie aftowego zapalenia jamy ustnej opiera się głównie na wyglądzie klinicznym i historii medycznej. Najważniejszą cechą diagnostyczną jest historia nawracających, podlegających samoistnemu wyleczeniu owrzodzeń występujących w dość regularnych odstępach czasu.

Jeżeli afty występują częściej niż raz w roku, należy udać się do specjalisty periodontologa (specjalista zajmujący się leczeniem chorób błony śluzowej), który zaleci niezbędne badania i leczenie. Ogólnoustrojowe przyczyny najczęściej są diagnozowane u osób starszych, bez wcześniejszych epizodów aftoz. Zaleca się badania krwi, aby wykluczyć:

Aby zdiagnozować przyczyny alergiczne, na które wskazuje związek spożywania niektórych pokarmów z epizodami owrzodzenia, wykonuje się testy płatkowe.

Leczenie aftowego zapalenia jamy ustnej – sposoby na afty

Przed rozpoczęciem leczenia farmakologicznego aftowego zapalenia jamy ustnej należy wyeliminować miejscowe czynniki drażniące, które mogą przyczynić się do powstawania aft, tj.:

  • ostre brzegi zębów,
  • nieprawidłowe wypełnienia protetyczne,
  • kamień nazębny,
  • ostre fragmenty aparatów ortodontycznych.

Podczas leczenia aft w jamie ustnej należy zrezygnować z gorących lub kwaśnych pokarmów i napojów. Pomocne będzie też wyłączenie z diety owoców cytrusowych oraz czekolady. U pacjentów narażonych na zwiększony stres należałoby rozpocząć terapię relaksacyjną lub psychologiczną. Terapia niestety rzadko prowadzi do całkowitego wyleczenia, uzyskuje się jedynie mniejszą częstotliwość występowania wykwitów, szybsze ich gojenie i zmniejszenie dolegliwości bólowych. Najważniejszą czynnością jest pełna higienizacja jamy ustnej, a także utrzymywanie wysokiej higieny. Jaki lek na afty wybrać?

Skutecznym sposobem na afty jest stosowanie żelu, który izoluje zmiany, a tym samym – zmniejsza odczuwanie bólu. Preparaty takie otrzymamy w aptece (bez recepty). Są bezpiecznie i znacznie podnoszą komfort życia. Ich stosowanie nie wyklucza innych form leczenia.

Leki na afty

Leczenie lżejszych postaci aftowego zapalenia jamy ustnej, z mniejszą ilością rzadziej powstających wykwitów, wymaga stosowania preparatów miejscowych przepisanych przez lekarza stomatologa.

Leczenie ciężkich przypadków nawrotowej postaci aftozy wymaga stosowania leczenia ogólnoustrojowego. Należy pamiętać, że niektóre stosowane leki mają poważne działania niepożądane i należy rozpatrzyć celowość ich stosowania. Do leków ogólnoustrojowych zaliczamy:

  • leki immunomodulujące (lewamisol, imudon, preparat torfowy Tołpy),
  • gamma-globulinę,
  • lizynę,
  • kortykosteroidy,
  • witaminy.

Dotychczasowe próby stosowania laserów biostymulujących dają bardzo obiecujące rezultaty. Zaobserwowano wyraźne zmniejszenie bólu po 12 godzinach od pierwszego zabiegu oraz całkowite jego ustąpienie po 48 godzinach. Natomiast pełne wyleczenie zmian nastąpiło w ciągu 3–7 dni.

Opublikowano: ; aktualizacja: 10.11.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Choroby jamy ustnej

Najczęstszymi chorobami jamy ustnej są są zakażenia grzybicze i drobne owrzodzenia. Bardzo częstym i dokuczliwym ...

Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej – jakie są przyczyny zapalenia jamy ustnej?

Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej może być wywołane przez wiele przyczyn i występować w każdym ...

Nalot na języku

Nalot na języku niekoniecznie musi sugerować obecność choroby. Może on przybierać barwę białą, żółtą i ...

Afty – leczenie

Afty to bardzo częste schorzenie jamy ustnej, objawiające się niewielkim owrzodzeniem błony śluzowej powodującym miejscowy ...

Afta na dziąśle, języku, podniebieniu – jak leczyć afty i jak im zapobiegać?

Jedną z najczęstszych przyczyn zapalenia błony śluzowej w jamie ustnej są afty. Te drobne owrzodzenia ...

Afty

Afta (łac. aphtosis) to bolesne, niewielkie (o średnicy od 1 mm do 2 cm) owrzodzenie, ...

Dezaftan med – skuteczny sposób na afty, pleśniawki i drobne urazy w jamie ustnej

Afty, pleśniawki oraz drobne urazy, które mogą pojawić się na błonie śluzowej jamy ustnej należą ...

Drobne urazy w jamie ustnej

Drobne urazy w jamie ustnej mogą być następstwem nieprawidłowego, zbyt intensywnego szczotkowania, źle założonego wypełnienia, ...

Zmiany w jamie ustnej – przyczyny, objawy, leczenie zmian w ustach

Patologiczne, chorobowe zmiany w jamie ustnej należą do jednych z najczęstszych dolegliwości. Wśród nich należy ...

Ekstrakt z lipy – naturalny i skuteczny sposób na gorączkę i przeziębienie

Ekstrakt (suchy wyciąg z kwiatostanu lipy) to popularny naturalny produkt leczniczy. Stanowi on składnik wielu ...

Owrzodzenie jamy ustnej

Owrzodzenia jamy ustnej mogą pojawić się z wielu powodów. Zazwyczaj nie są one poważną dolegliwością ...

Afty w jamie ustnej – objawy, przyczyny, leczenie aft

Afty to niewielkie owrzodzenia, które rozwijają się na śluzówce jamy ustnej. Bywają bardzo bolesne i ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon