Zespół aspiracji smółki

Gdy dziecko przebywające w brzuchu mamy wyczuwa strach, a sam poród jest zagrożony, wówczas może ono oddać bardzo dużą ilość smółki. Spowodowane jest to najczęściej niedoborem tlenu. Zachłyśnięcie się smółką może spowodować problemy z oddychaniem oraz zakażenie układu oddechowego.

Co to jest smółka?

Pierwsze stolce dziecka to tzw. smółki. Noworodki oddają smółkę fizjologicznie przeważnie w ciągu pierwszych 24 godzin życia. Smółka jest lepka, gęsta, a przede wszystkim ma dość ciemne zabarwienie. Gdy dojdzie do wydalenia smółki jeszcze w brzuchu mamy, mówimy o zjawisku wewnątrzmacicznego oddania smółki. Obecność smółki w płynie owodniowym stwierdza się w około 10-15 % porodów, z czego u około 5% wystąpią objawy zespołu aspiracji smółką. Dziecko oddaje wewnątrzmacicznie smółkę z powodu niedoboru tlenu. Jego brak powoduje pobudzenie nerwu błędnego, który przyśpiesza perystaltykę jelit oraz relaksację zwieracza odbytu. Dzieci, którym towarzyszy zespół aspiracji smółką, często oprócz zaburzeń oddychania, muszą mieć przeprowadzoną resuscytację.

Rozpoznanie wewnątrzmacicznego oddania smółki

Rozpoznanie czy doszło do oddania smółki w macicy kobiety nie jest trudne. Wody płodowe są wówczas najczęściej koloru zielonego. Natomiast w wyglądzie dziecka stwierdza się pożółknienie skóry, paznokci, pępowiny. Ponadto urodzony noworodek ma obniżone napięcie mięśniowe, a jego punktacja w skali Apgar jest niska. Również widoczne są charakterystyczne objawy niewydolności oddechowej:

  • noworodek wciąga przeponę i międzyżebrza,
  • widoczne jest falowanie skrzydełek nosa,
  • występuje sinica,
  • podczas osłuchiwania klatki piersiowej słyszalne są furczenia i trzeszczenia,
  • w badaniu gazometrii krwi tętniczej dziecka dominuje hipoksemia (obniżone ciśnienie cząstkowego tlenu), hiperkapnia (podwyższone ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla) i kwasica oddechowa.

W rozpoznaniu zespołu aspiracji smółką przydane jest również badanie radiologiczne klatki piersiowej dziecka. Wówczas widoczny jest obraz tzw. burzy śnieżnej.

Czynniki ryzyka wewnątrzmacicznego oddania smółki

Do czynników ryzyka, które mogą wpłynąć na zwiększenie się ryzyka zespołu aspiracji smółki należą:

  • noworodki donoszone,
  • noworodki przenoszone,
  • stan przedrzucawkowy i rzucawka,
  • palenie papierosów przez rodzącą,
  • nadciśnienie tętnicze rodzącej,
  • nieprawidłowa czynność serca płodu,
  • zespół wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu płodu,
  • nieprawidłowy profil biofizyczny płodu,
  • choroby płuc rodzącej,
  • małowodzie.

Stwierdzenie wewnątrzmacicznego oddania smółki

Położna w przypadku zauważenia podczas porodu zielonych wód oddechowych, powinna być przygotowana do odessania zawartości jamy ustnej dziecka, po urodzeniu się jego główki. Przy rozpoznaniu wewnątrzmacicznego oddania smółki i stwierdzeniu zaburzeń oddychania, pierwszą niezbędną czynnością jest oczyszczenie dróg oddechowych dziecka przez ich odessanie po zaintubowaniu dziecka. Jeżeli stan dziecka tego wymaga, również należy podjąć resuscytację. Po ustabilizowaniu stanu dziecka, należy monitorować jego czynności życiowe. Zaleca się również prowadzenie intensywnej fizykoterapii. Niekiedy konieczna jest dożylna podaż antybiotyków.

Profilaktyka zespołu aspiracji smółką

Profilaktyka zespołu aspiracji smółki powinna przede wszystkim opierać się na prawidłowym monitorowaniu dobrostanu płodu podczas trwania porodu. Zapis KTG w takim przypadku jest bardzo pomocny, bowiem nieprawidłowy zapis kardiotokograficzny sugeruje nam, że z dzieckiem dzieje się coś nie tak. Przy takim zapisie należy mieć szczególną uwagę na stan wód płodowych.

Warto pamiętać, że wiele noworodków, u których stwierdza się zielony płyn owodniowy, oddycha po porodzie prawidłowo, a zaburzenia oddychania nie występują. Dlatego też prawidłowa ocena i monitoring pozwoli ocenić stan dziecka.
Natomiast pacjentki, które w czasie porodu miały stwierdzoną obecność smółki w wodach płodowych, wymagają często ściślejszej opieki położniczej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 29.06.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Pęknięcie krocza podczas porodu

Pęknięcie krocza podczas porodu jest uszkodzeniem okolic intymnych kobiety, spowodowanym przez ucisk obniżającej się główki ...

Ostra niewydolność oddechowa

Ostra niewydolność oddechowa (ang. Acute Respiratory Distress) to rozwijające się nagle zaburzenie czynności układu oddechowego, ...

Wideo – Smółka u dziecka

Smółka to pierwszy w życiu stolec noworodka. Ma dużą gęstość, lepkość i ciemne zabarwienie. Zanika ...

Pierwsze dni życia dziecka

Pierwsze dni życia dziecka są szczególnie ważne nie tylko dla malucha, który dopiero co przyszedł ...

Poród rodzinny a relacje partnerów

Udział mężczyzny w porodzie ma pozytywne i negatywne konsekwencje, zarówno dla samej akcji porodowej, jak ...

Wideo – Poród kleszczowy

Kleszcze są najstarszym narzędziem położniczym pozwalającym na szybkie ukończenie porodu drogami naturalnymi. Celem operacji kleszczowej ...

Praca położnej

Obecność doświadczonej położnej przy porodzie daje rodzącej kobiecie poczucie bezpieczeństwa. Do kompetencji położnej można zaliczyć ...

Hiperkapnia – przyczyny, objawy, leczenie

Hiperkapnia to stan zwiększonej ilości dwutlenku węgla we krwi. Zbyt wysoki poziom CO2 w organizmie ...

Połóg po cesarskim cięciu

Połóg to okres 6 tygodni po porodzie, w którym organizm regeneruje się oraz powraca do ...

Hipoksemia – przyczyny, objawy, leczenie niedotlenienia krwi

Hipoksemia to niedobór tlenu we krwi, czyli spadek ciśnienia parcjalnego tlenu we krwi tętniczej poniżej ...

Zapalenie tchawicy u dzieci

Zapalenie tchawicy pozostaje istotną przyczyną odwracalnej obturacji dróg oddechowych u dzieci, mimo znacznego postępu, jaki ...

Wstrząs septyczny

Wstrząs septyczny to ostra, zagrażająca życiu reakcja organizmu. Wstrząs rozwija się w następstwie posocznicy – ...

Komentarze (0)