zarejestruj się zaloguj się

Żylaki przełyku – przyczyny, objawy, stopnie, leczenie żylaków w przełyku

Tekst: lek. Natalia Wrzesińska
Dodane: 22. lutego, 2018

Przyczyną żylaków przełyku jest nadciśnienie wrotne powstające w przebiegu chorób wątroby, przede wszystkim marskości. Do objawów w zaawansowanym stopniu rozwoju żylaków należy ból przełyku i problemy z przełykaniem. Na skutek pęknięcia żylaka dochodzi do krwawienia z przewodu pokarmowego wywołującego obfite wymioty z krwią. Żylaki w przełyku są groźne, mogą prowadzić do śmierci, konieczne jest jak najszybsze wdrożenie leczenia.

lek. Natalia Wrzesińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Jak powstają żylaki przełyku i jakie są przyczyny?

     

    Żylaki przełyku powstają powstają na skutek poszerzenia naczyń obocznych, w tym także splotów żołądkowo-przełykowych położonych tuż pod warstwą nabłonka. Powodem jest występujące w marskości wątroby nadciśnienie wrotne, które, w rzadszych przypadkach, może sprzyjać także rozwojowi żylaków żołądka.

    Przyczyną żylaków przełyku najczęściej jest właśnie marskość wątroby. Na skutek uszkodzenia struktury narządu dochodzi do bliznowacenia regenerujących się zmian, a co za tym idzie, zaburzenia mikrokrążenia w jej obrębie, co wymusza powstanie krążenia obocznego. Do czynników ryzyka powstawania żylaków w przełyku zaliczają się także:

    • nowotwory wywierające nacisk na żyłę wrotną,
    • choroby trzustki,
    • niewydolność serca,
    • zakrzepica żyły wrotnej lub pępkowej,
    • hemochromatoza.

    Częstość występowania żylaków w przewodzie pokarmowym u chorych z marskością wątroby to około 30 proc. Żylaki przełyku są groźne. Silne krwawienia mogą doprowadzić donśmierci pacjenta.

     

    Jakie są objawy żylaków przełyku?

     

    Przy żylakach przełyk objawy często nie występują, a sama choroba wykrywana jest przypadkowo. Duże żylaki mogą jednak wywoływać:

    • ból przy przełykaniu,
    • krwawienie z przewodu pokarmowego.

    Pierwszym objawem żylaków przełyku, skłaniającym do konsultacji lekarskiej, jest zazwyczaj krwawienie. Nie musi ono być obfite, często wyczuwalne jest jako posmak krwi w ustach, zwłaszcza gdy dojdzie do podrażnienia zmian podczas kaszlu czy kichania. Chorzy skarżą się także na wymioty z domieszką krwi, fusowate wymioty lub wymioty z krwawymi skrzepami. Niebezpiecznym stanem jest pęknięcie żylaka, które może doprowadzić do masywnego krwotoku z przełyku i silnego wymiotowania krwią. Ryzyko pęknięcia zmiany jest większe, kiedy żylaki przełyku są duże, a ciśnienie wrotne znacznie podwyższone. Żylaki przełyku u alkoholika pękają na skutek drażniącego działania alkoholu.

    Dolegliwości, na które należy zwrócić szczególną uwagę, to objawy chorej wątroby:

    • smoliste stolce,
    • żółtaczka,
    • osłabienie,
    • przyspieszone bicie serca

    Krwawiące żylaki przełyku mogą doprowadzić do zagrażającego życiu wstrząsu krwotocznego.

     

    Żylaki przełyku – stopnie i diagnostyka

     

    Aby rozpoznać żylaki przełyku w pierwszej kolejności wykonywana jest endoskopia (ezofagoskopia). Pozwala ono na uwidocznienie żylaków. Jest to metoda nie tylko diagnostyczna ale również lecznicza, co zostanie omówione później. Rzadziej wykonywanym badaniem przy żylakach w gardle, które czasem może pomóc w rozpoznaniu, jest zdjęcie rentgenowskie przełyku po połknięciu kontrastu.

    Żylaki przełyku mają cztery stopnie zaawansowania:

    • żylaki przełyku I stopnia – żylaki są wąskie, mają prosty przebieg;
    • żylaki przełyku II stopnia – żylaki są poszerzone, mają kręty przebieg, ale zajmują mniej niż 1/3 obwodu przełyku;
    • żylaki przełyku III stopnia – kręte i poszerzone żylaki zajmują więcej niż 1/3 obwodu przełyku;
    • żylaki przełyku IV stopnia – żylaki tworzą kolumny, wypełniają światło przełyku.

    W żylakach przełyku rokowanie w dużej mierze uzależnione jest od fazy choroby. Obfity krwotok w przypadku ich pęknięcia może doprowadzić do zgonu lub śpiączki wątrobowej.

     

    Dlaczego krwawiące żylaki przełyku są groźne?

     

    Najgroźniejszym powikłaniem jest krwawienie z żylaków przełyku. Występuje ono u około 30 proc. chorych. Śmiertelność w przypadku krwawienia, mimo postępów w leczeniu, jest nadal bardzo duża i wynosi ponad 30 proc. Krwotok z żylaków przełyku to nie tylko niebezpieczeństwo wstrząsu i śmierci w wyniku utraty krwi (dzieje się tak w około 40 proc. zgonów wywołanych krwawieniem). W wyniku nagłego krwotoku pogłębia się często nieodwracalnie niewydolność wątroby (dochodzi do załamania się równowagi w ustroju). Bywa, że krwotok taki przyspiesza wskazania do przeszczepu wątroby.

    Krwawienie z żylaków przełyku to najczęściej chlustające wymioty świeżą krwią. Może wystąpić obniżenie ciśnienia tętniczego, przyspieszenie czynności serca, wstrząs. U chorych, którzy już raz przeszli epizod krwawienia, istnieje bardzo duże (około 70 proc.) prawdopodobieństwo powtórnego krwawienia.

     

    Skleroterapia, opaskowanie, gumkonie żylaków

     

    Profilaktyka krwawienia z żylaków przełyku ma bardzo istotne znaczenie. Każdy chory z rozpoznaną marskością wątroby powinien mieć wykonaną endoskopię, aby ocenić, czy nie ma bezobjawowych żylaków przełyku. Profilaktyka krwawienia z żylaków w przełyku polega na zmniejszeniu przepływu krwi w ich obrębie lub ich usunięciu.

    Podstawowym sposobem leczenia krwawienia z żylaków przełyku jest leczenie endoskopowe. Dokładne ustalenie miejsca krwawienia jest często trudne szczególnie jeśli krwotok jest masywny. Najczęściej wykonuje się skleroterapię żylaków. Polega ona na podaniu środka obliterującego do żylaków i obok nich, co powoduje odczyn zapalny i zakrzepnięcie żylaka. Najczęściej zabieg ten wykonuje się w znieczuleniu miejscowym. Bardzo rzadko w przypadku nieprzytomnego lub niewspółpracującego chorego stosuje się znieczulenie ogólne. Skleroterapię wykonuje się w kilku etapach. Najpierw co 3–4 dni, potem rzadziej (co tydzień) aż do całkowitego zamknięcia żylaków. Powikłania po skleroterapii nie są częste. Mogą wystąpić ból zamostkowy, wysięk w jamie opłucnej, uczucie dyskomfortu. Przy wielokrotnym powtarzaniu zabiegu istnieje niebezpieczeństwo powstania owrzodzenia, zwężenia przełyku czy bardzo rzadko jego perforacji.

    Oprócz skleroterapii stosuje się również endoskopowe zakładanie gumowych opasek na krwawiące żylaki. W tak podwiązanym żylaku dochodzi do zakrzepicy i zamknięcia jego światła.

    Spośród metod endoskopowego leczenia żylaków przełyku najczęściej wykonuje się opaskowanie żylaków. Polega ono na zakładaniu na żylaki specjalnych opasek, które je zaciskają i uniemożliwiają napływ krwi do ich światła. Postępowanie takie zmniejsza ryzyko wystąpienia krwawienia, ryzyko śmierci w przypadku krwawienia oraz ogólną śmiertelność u tych chorych.

    W przeszłości częściej, dziś z racji rozwoju metod endoskopowych rzadziej, zatrzymanie krwotoku można było osiągnąć zakładając pacjentowi specjalny zgłębnik (Sengstakena-Blackmore’a lub Lintona). Zgłębnik wprowadza się przez nos do przełyku i żołądka. Ma on dwa balony (żołądkowy i przełykowy), które wypełnia się powietrzem a następnie utrzymuje w miejscu na przykład poprzez przymocowanie do niego ciężarków. Balon uciska żylaki i nie dopuszcza do napływu krwi – tamuje krwawienie. Metoda ta hamuje krwawienie, ale tylko doraźnie – często dochodzi do nawrotów, a długie utrzymywanie sondy może doprowadzić do powstania odleżyny przełyku.

     

    Leczenie krwawienia z żylaków przełyku

     

    Najlepsze efekty w zapobieganiu krwawienia ma łączenie zabiegów endoskopowych (często muszą być powtarzane) i farmakoterapii.

    Lekami, które zmniejszają przepływ wrotny, są beta-adrenolityki. Badania wykazują, że zmniejszają one ryzyko krwawienia u dorosłych chorych z marskością wątroby, a także śmiertelność w przypadku wystąpienia krwawienia. Niestety nie u wszystkich chorych z racji przeciwwskazań i działań niepożądanych beta-adrenolityki mogą być stosowane. Należy pamiętać również, że leki te działają protekcyjnie, jeśli przyjmuje się je przewlekle. W przypadku odstawienia na przykład propranololu wykazano w badaniach większą śmiertelność w przypadku krwawienia u tych chorych niż u chorych, którzy nie leczyli się wcześniej farmakologicznie.

    U chorych z krwotokiem z żylaków przełyku dochodzi do znacznej utraty krwi i, czasem, wstrząsu. Choremu przetacza się płyny, często składniki krwi. W takich przypadkach leczenie zabiegowe (endoskopowe) wdraża się po ustabilizowaniu stanu chorego. Oprócz postępowania przeciwwstrząsowego choremu podaje się leki obniżające ciśnienie krwi w układzie wrotnym (analogi wazopresyny, najczęściej terlipresynę lub analogi somatostytyny np. oktreotyd). Leki te zmniejszają ciśnienie wrotne poprzez ograniczenie napływu tętniczego.

    W przypadku nieskuteczności tych metod lub jako leczenie paliatywne można zastosować TIPS, czyli przezżylne śródwątrobowe zespolenie systemowe. Zabieg polega na wytworzeniu połączenia między żyłą wrotną a inną żyłą, co pozwala na ominięcie przez krew przepływu krążeniem wrotnym i obniża ciśnienie w tym układzie, przez co również w krążeniu obocznym czyli w splocie żołądkowo-przełykowym. Zabieg wykonuje się wewnątrznaczyniowo poprzez nakłucie żyły szyjnej.

    Chorzy z żylakami przełyku muszą unikać spożywania alkoholu, pamiętać o odpowiedniej diecie (produkty łatwe do przełknięcia) i częstych kontrolnych badaniach endoskopowych.

    Autor: lek. Natalia Wrzesińska
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Filtruj wyniki

    Powiązane artykuły

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2018 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.