zarejestruj się zaloguj się

Kamica żółciowa – przyczyny, objawy, leczenie

Tekst: lek. Ewa Legutowska
Kamica żółciowa – przyczyny, objawy, leczenie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 03. października, 2017

Kamica żółciowa jest chorobą polegającą na powstawaniu złogów w przewodach żółciowych lub, częściej, kamieni w woreczku żółciowym. Objawy typowe dla kamicy to ból w prawym boku pod żebrami nasilający się po jedzeniu (atak kolki żółciowej) czy żółtaczka choć choroba może przebiegać bezobjawowo. W leczeniu kamicy żółciowej stosuje się m.in. preparaty kwasu ursodeoksycholowego, a także zabiegi operacyjne.

lek. Ewa Legutowska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Kamica żółciowa – kamienie w woreczku żółciowym

     

    Kamica żółciowa (łac. cholelithiasis, choledocholithiasis) jest chorobą, której istotą jest powstawanie kamieni w drogach żółciowych. Kamienie, czyli złogi powstałe w wyniku wytrącania się składników żółci, mogą być obecne w pęcherzyku żółciowym bądź w przewodach żółciowych. Wyróżnia się zatem:

    • kamicę przewodową (w 95 proc. przypadków kamica przewodowa współistnieje z kamicą pęcherzyka żółciowego).

    Kamienie żółciowe zbudowane są najczęściej z cholesterolu, barwników żółciowych oraz wapnia. W warunkach fizjologicznych rozpuszczanie kamieni żółciowych następuje w żółci, następnie substancje te są usuwane z przewodu pokarmowego. Przy nadmiernym jej zagęszczeniu dochodzi do formowania się złogów w woreczku żółciowym lub drogach żółciowych.

    Obecność kamieni w woreczku może prowadzić do zapalenia pęcherzyka żółciowego – ostrego lub przewlekłego. Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego objawia się kolką żółciową (kolką wątrobową) trwającą ponad 6 godzin, gorączką, dreszczami, przyśpieszeniem oddechu i tętna. Spowodowane jest utrudnionym odpływem żółci z pęcherzyka żółciowego na skutek zamknięcia przewodu przez kamienie żółciowe.

    Przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego jest spowodowane nawracającymi napadami kolki żółciowej. Pęcherzyk staje się zwłókniały i zwiększa się grubość jego ścian. Objawem jest ból w prawym podżebrzu, który może promieniować do pleców. Przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego może doprowadzić do nawracających ostrych zapaleń trzustki.

     

    Jakie są przyczyny kamicy żółciowej?

     

    Prawdopodobieństwo wystąpienia kamicy pęcherzyka wzrasta wraz z wiekiem. Czynnikiem predysponującym do wytrącenia się kamieni na woreczku jest także płeć żeńska. Kamica żółciowa u mężczyzn występuje znacznie rzadziej niż u kobiet – choroba ta dotyczy w szczególności kobiet po 40. rok życia, pań nadal miesiączkujących czy cierpiących z powodu otyłości. Dzieje się tak, ponieważ organizm kobiety produkuje dużą ilość hormonów – estrogenów i progesteronu, które odgrywają ważną rolę w regulacji wydzielania i pasażu żółci.

    Estrogeny powodują zagęszczenie żółci i tym samym utrudniają jej odpływ z dróg żółciowych do dwunastnicy (pierwszego odcinka jelita cienkiego). Progesteron zmniejsza kurczliwość pęcherzyka i dróg żółciowych, powodując dodatkowo jej zastój. Zastój żółci i jej wzmożona gęstość przyczyniają się do wytwarzania kamieni w pęcherzyku żółciowym. Z uwagi na zwiększoną ilość wydzielanych hormonów, kamica żółciowa w ciąży rozwija się częściej niż u kobiet niespodziewających się dziecka. Ryzyko powstania kamieni na woreczku żółciowym wyższe jest również u pań, które stosują hormonalną terapię zastępczą (np. w trakcie menopauzy czy osteoporozy lub po usunięciu jajników).

    Występowaniu kamicy pęcherzyka żółciowego sprzyja również otyłość, cukrzyca, mukowiscydoza (choroba uwarunkowana genetycznie, która powoduje wydzielanie w przewodzie pokarmowym gęstej i zalegającej żółci tworzącej kamienie).

    Przyczyną kamicy żółciowej jest także zbyt wysoki poziom bilirubiny, która powstaje z rozpadu krwinek czerwonych. Nadmierny rozpad krwinek spotykany jest w niedokrwistości hemolitycznej, u pacjentów ze sztuczną zastawką serca, a także w zakażeniach i oparzeniach. Na wystąpienie kamicy narażeni są również pacjenci odżywiani dożylnie.

     

    Objawy kamicy pęcherzyka żółciowego

     

    Pęcherzyk żółciowy gromadzi żółć, która za pomocą przewodu pęcherzykowego przedostaje się do dróg żółciowych i do dwunastnicy. Gdy dojdzie do zatkania światła przewodu przez kamień, w kurczącym się pod wpływem przyjmowania pokarmu pęcherzyku, następuje wzrost ciśnienia, co powoduje silne dolegliwości bólowe określane jako atak kolki żółciowej (kolki wątrobowej).

    Główne objawy kamicy pęcherzyka żółciowego to:

    • ból brzucha po posiłku typowy jest ból nadbrzusza po prawej stronie lub na środku; ból może promieniować w okolicę prawej łopatki, utrzymuje się przez kilka godzin, a następnie stopniowo ustępuje,
    • wzdęcia,
    • żółtaczka (dowodzi zatkania dróg żółciowych przez kamień).

    Jeśli ostry ból brzucha trwa dłużej niż 6 godzin, towarzyszą mu dreszcze i gorączka, może to wskazywać na ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego. Objawy towarzyszące, jakie mogą wówczas wystąpić, to nudności i wymioty, wzdęcie brzucha, zgagę i uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej. Objawy kamicy pęcherzyka żółciowego występują jednak tylko u 30 proc. chorych. W pozostałych przypadkach choroba przebiega bezobjawowo.

     

    Badania w kamicy żółciowej – laboratoryjne i obrazowe

     

    Podstawowym badaniem w podejrzeniu kamicy żółciowej jest USG jamy brzusznej. Badanie USG wykazuje wysoką skutecznością w wykrywaniu złogów w pęcherzyku żółciowym. Pozwala uwidocznić kamienie w świetle pęcherzyka, ocenić jego rozmiar oraz stan narządów znajdujących się w sąsiedztwie. W szczególnych przypadkach do diagnostyki służy cholangiopankreatografia wsteczna (ERCP).

    W laboratoryjnych badaniach na kamicę żółciową stwierdza się niekiedy podwyższone wartości enzymów wątrobowych, takich jak: ALT (aminotransferaza-alaninowa), AST (aminotransferaza asparaginianowa), amylazy czy lipazy. Wzrost ich poziomu obserwuje się najczęściej w trakcie napadu kolki żółciowej.

     

    Leczenie kamicy pęcherzyka żółciowego

     

    Leczenie napadu kolki żółciowej opiera się na łagodzeniu bólu poprzez stosowanie leków przeciwbólowych oraz rozkurczowych. Środki przeciwbólowe stosowane zwykle w trakcie napadu kolki to paracetamol oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Jeżeli ból jest bardzo silny, podaje się petydynę. W celu złagodzenia bólu podczas napadu kolki żółciowej nie należy stosować morfiny, ponieważ utrudnia ona odpływ żółci z przewodu do dwunastnicy i może nasilić objawy.

    Operacja pęcherzyka żółciowego zalecana jest wtedy, gdy kamica żółciowa daje ciągłe objawy bólowe. Wykonuje się wtedy tzw. cholecystektomię, czyli usunięcie woreczka żółciowego. Operacja polega na jego wycięciu metodą laparoskopową (o ile nie ma przeciwwskazań) lub metodą klasyczną, czyli z otwarciem jamy brzusznej.

    Kiedy operacyjne leczenie kamieni w woreczku jest przeciwwskazane, stosuje się preparaty kwasu ursodeoksycholowego. Leczenie trwa od 6 miesięcy do 1. roku. Działanie leku polega na obniżaniu wydzielania do żółci cholesterolu, który powoduje odkładanie się złogów w drogach żółciowych. Niekiedy wykonuje się profilaktyczne usunięcie pęcherzyka żółciowego, gdy nie ma objawów kamicy. Operację taką przeprowadza się u chorych z tzw. pęcherzykiem porcelanowym, ponieważ jest on czynnikiem rozwoju raka.

    Powikłania kamicy pęcherzyka żółciowego to: ostre zapalanie pęcherzyka żółciowego, przewlekłe zapalanie pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie trzustki, kamica przewodowa.

    Autor: lek. Ewa Legutowska
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.