zarejestruj się zaloguj się

Biegunka przewlekła – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie przewlekłej biegunki

Tekst: Agnieszka Darocha
Dodane: 28. sierpnia, 2017

Biegunka przewlekła jest często występującym objawem, a lista jej przyczyn jest również niezwykle długa. Wyróżnia się przewlekłą biegunkę tłuszczową, osmotyczną, wydzielniczą (sekrecyjną) oraz zapalną. Objawy, w zależności od typu schorzenia, to m.in. tłuszczowe lub wodniste stolce czy krew w kale. Przewlekła biegunka u dziecka może prowadzić do objawów odwodnienia. Jak leczyć częste wodniste stolce?  

SPIS TREŚCI:

    Przewlekła biegunka – jakie są rodzaje biegunki? 

     

    O biegunce mówimy wtedy, gdy pacjent oddaje luźne stolce ze zwiększoną częstością bądź też w zwiększonej ilości. Luźne stolce to takie, które mają konsystencję płynną lub półpłynną, zwiększona częstość to więcej niż 3 razy na dobę, a zwiększona ilość to więcej niż 200 g.

    Dzielimy ją na biegunkę ostrą i biegunkę przewlekłą. Ostra trwa poniżej 14 dni, a przewlekła powyżej 4 tygodni. Biegunce często towarzyszy: ból, uczucie parcia na stolec, dyskomfort w okolicy odbytu i nietrzymanie stolca.

    Podział biegunki przewlekłej: biegunka wydzielnicza (sekrecyjna), biegunka osmotyczna, biegunka tłuszczowa (tłuszczowe stolce), biegunka zapalna.

     

    Biegunka wydzielnicza (sekrecyjna) – co to znaczy?

     

    Biegunka wydzielnicza spowodowana jest przez leki, toksyny, kwasy żółciowe, kwasy tłuszczowe krótkołańcuchowe oraz niektóre nowotwory. Jeśli chodzi o leki, to najczęściej jest powodowana przez środki przeczyszczające z grupy środków pobudzających (bisacodyl, sennozydy, aloes).

    Do toksyn powodujących przewlekłą biegunkę zaliczamy przewlekłe nadużywanie alkoholu. Wymienione powyżej kwasy żółciowe powodują biegunkę przewlekłą, gdy występuje zaburzenie ich wchłaniania. Taką sytuację mamy, gdy: wzrasta stężenie bakterii w jelicie, współistnieje zapalenie jelita krętego bądź wykonano resekcję odcinka jelita krętego.

    Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe wytwarzane są w jelicie grubym jako produkt fermentacji niewchłoniętych dwucukrów i błonnika pokarmowego. Rzadką przyczyną biegunki przewlekłej sekrecyjnej są nowotwory: rakowiak, VIP-oma, guz gastrynowy, rak rdzeniasty tarczycy.

    Nowotworom tym jednakże towarzyszy szereg innych objawów, tak więc po samej biegunce przewlekłej nie należy podejrzewać nowotworu. Gdy mamy szereg objawów, a jednym z nich jest wodnista biegunka, możemy się zastanawiać nad nowotworem, ale dopiero w dalszej analizie. Biegunka ta utrzymuje się nawet u pacjentów będących na czczo.

     

    Biegunka osmotyczna – jakie są przyczyny?

     

    Przyczyny biegunki osmotycznej to:

    • leki, nieco inne niż w biegunce sekrecyjnej – siarczan magnezu, laktuloza, orlistat, przewlekłe przyjmowana cholestyramina, neomycyna,
    • niektóre produkty spożywcze i słodycze – zawierające sorbitol, mannitol,
    • niedobór laktazy (wrodzony lub nabyty, wynikający z procesów zapalnych toczących się w jelicie),
    • przetoki jelitowe.

    Biegunka ta wiąże się z nadmierną osmotycznością substancji znajdujących się w świetle jelita i ustępuje u pacjentów będących na czczo.

     

    Biegunka tłuszczowa – chora trzustka i wątroba?

     

    Ten stosunkowo częsty typ biegunki jest spowodowany zaburzeniami trawienia bądź wchłaniania. Zaburzenia trawienia występują przy chorobach trzustki, w których narząd nie spełnia swojej funkcji wydzielniczej, nie wydziela bądź wydziela za mało soku trzustkowego. Wówczas nie są trawione i wchłaniane niektóre substancje w jelicie, zwłaszcza tłuszcze.

    Zaburzenia wchłaniania występują także wtedy, gdy wzrasta stężenie bakterii w jelicie oraz przy niektórych (cholestatycznych) chorobach wątroby.

    Do zaburzeń wchłaniania powodujących biegunkę tłuszczową zaliczamy: celiakię, chorobę Wipple'a (układowa infekcja bakteryjna obejmująca głównie jelito cienkie) oraz niedokrwienie jelita. Biegunka tłuszczowa związana z zaburzeniami wchłaniania wiąże się z oddawaniem dużych, rzadkich stolców i ustępuje u pacjentów będących na czczo.

     

    Biegunka zapalna – chore jelita 

     

    Przyczyną biegunki zapalnej są nieswoiste zapalenia jelit, czyli: choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego, popromienne zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość pokarmowa, niedobory odporności, nowotwory (takie jak rak okrężnicy), leki z grupy cytostatyków i NLPZ oraz pierwotniaki zasiedlające jelito. Również ta biegunka występuje stosunkowo często.

    Jednostki chorobowe, takie jak: zespół jelita drażliwego, nadczynność tarczycy i leki prokinetyczne (metoklopramid, cisapryd) mogą powodować biegunkę ze względu na to, że przyspieszają motorykę jelita. Ta grupa charakteryzuje się dużą różnorodnością wydalania, objętości i konsystencji stolców.

     

    Biegunka przewlekła – objawy, rozpoznanie

     

    W poszukiwaniu przyczyny biegunki przewlekłej należy najpierw ustalić, czy mamy do czynienia z biegunką ostrą, czy przewlekłą. Tak jak było wspomniane na początku, biegunka ostra trwa mniej niż 14 dni, a przewlekła utrzymuje się powyżej 4 tygodni. Granica ta ustalona została umownie, lecz pozwala na podział i rozróżnienie biegunek.

    Kolejnym krokiem w diagnostyce jest ustalenie, z jaką biegunką przewlekłą mamy do czynienia. W niektórych przypadkach możemy od razu dojść do ustalenia przyczyny, ale nie zawsze jest to takie proste, więc warto postępować "krok po kroku”.

    Obraz kliniczny w każdym typie biegunek przedstawia się następująco:

    • biegunkę sekrecyjną charakteryzują bardzo obfite, wodniste stolce, najczęściej nie towarzyszy im ból brzucha; na czczo biegunka ta nie ustępuje;
    • w biegunce osmotycznej występują najczęściej pieniste stolce; ustępują u pacjentów na czczo;
    • w przypadku tłuszczowych, częstych biegunek po jedzeniu mamy do czynienia z tłustymi stolcami, które są połyskliwe i trudne do spłukania w toalecie, często towarzyszy im bardzo nieprzyjemny zapach;
    • w biegunce zapalnej stolce są krwiste (krew w kale, krwista biegunka), ropne i często towarzyszą jej objawy ogólnoustrojowe toczącego się procesu zapalnego (gorączka, dreszcze, zwiększona potliwość).

    Zatem sama analiza i badanie stolca wskazuje na konkretną grupę, rodzaj biegunki i jednocześnie grupę przyczyn, jakie będziemy brali pod uwagę. Kolejna wskazówka po analizie stolca to sprawdzenie, czy nawracająca biegunka ustępuję na czczo, czy nie.

     

    Ciągła biegunka – jak leczyć biegunkę?

     

    Diagnostyka opiera się najpierw na wywiadzie, w którym ustalamy, czy mamy do czynienia z biegunką ostrą czy przewlekłą biegunką. Następnie dokonujemy analizy stolca i sprawdzamy, czy biegunka ustępuje na czczo. To wszystko plus parę pytań dodatkowych pozwala na ustalenie przyczyny biegunki.

    Kiedy mamy do czynienia z biegunką przewlekłą, ważne jest, aby wykonać podstawowe badania krwi, gdyż może ona doprowadzić do poważnych powikłań. Do podstawowych badań krwi zaliczamy:

    • pełną morfologię krwi,
    • oznaczenie stężenia Ca,
    • oznaczenie stężenia witaminy B12,
    • oznaczenie stężenia kwasu foliowego,
    • oznaczenie stężenia Fe,
    • sprawdzenie czynności wątroby i tarczycy,
    • badania w kierunku celiakii.

    W zależności od przyczyny biegunek wykonuje się dalsze badania w celu jej potwierdzenia i podejmuje adekwatne leczenie.

    Co jeść przy biegunce? Podstawą leczenia jest nawadnianie oraz żywienie delikatnymi, gotowanymi produktami. Ponadto stosuje się probiotyki na biegunkę i (w zależności od przyczyny) albo leki zwalniające perystaltykę (np. loperamid), albo leki przeciwdrobnoustrojowe. Jeżeli przyczyną biegunki są leki, wówczas należy je odstawić.

    Nie zawsze leczenie częstych biegunek jest proste, np. kiedy mamy do czynienie z nieswoistymi zapaleniami jelit (chorobą Leśniowskiego-Crohna bądź wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego).

    Wówczas stosuje się objawowe leczenie częstych biegunek u dorosłych i dąży się do zmniejszenia stopnia nasilenia objawów. Ważne jest także wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych oraz niedoboru pierwiastków śladowych, gdyż one także mogą prowadzić do groźnych powikłań.

     

    Nawracająca biegunka – jakie powikłania?

     

    Najczęstszym zaburzeniem jest odwodnienie (zapobiegać należy mu szczególnie w przypadku przewlekłych biegunek u dzieci). To niewielkiego stopnia nie jest bardzo groźne, ale gdy dochodzi do utraty większej ilości wody, może zagrażać życiu. Objawami odwodnienia są m.in.:

    • uczucie silnego pragnienia,
    • utrata masy ciała,
    • suchość w jamie ustnej,
    • zmniejszenie wydzielania śliny,
    • utrata elastyczności skóry,
    • zapadnięte, podkrążone oczy,
    • bladość spojówek, skóry,
    • suche, popękane usta,
    • silny ból głowy, zawroty,
    • zmniejszona ilość oddawanego moczu,
    • tachykardia, omdlenia.

    Duże odwodnienie może doprowadzić do wstrząsu hipowolemicznego, dlatego tak ważne jest zapobieganie i leczenie odwodnienia.

    Do innych powikłań biegunki przewlekłej należą: zaburzenia elektrolitowe, kwasica metaboliczna (zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej) czy niedobór witamin i pierwiastków śladowych.

    Reasumując, przewlekła biegunka jest częstym objawem, a lista jej przyczyn jest niezwykle długa. Jednakże z racji jej powikłań nie należy jej bagatelizować, lecz udać się do lekarza, by jak najszybciej ustalić przyczynę i wdrożyć leczenie. Należy pamiętać, by w czasie biegunki spożywać duże ilości płynów, bo skutki odwodnienia mogą być groźne dla zdrowia.

    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.