zarejestruj się zaloguj się

Zwłóknienie płuc – rodzaje, przyczyny, objawy, badania, leczenie, rokowania

Tekst: Sylwia Mróz
Dodane: 16. lutego, 2018

Zwłóknienie płuc to jedna ze śródmiąższowych chorób prowadzących do zaburzeń wentylacji  i upośledzenia wymiany gazowej. Przyczyny włóknienia to: obrzęk lub alergiczne zapalenie płuc czy powikłania niewydolności oddechowej. Czasem mamy do czynienia z idiopatycznym włóknieniem płuc (samoistnym). Kaszel, duszności, zmiany w wyglązie palców (pałeczki dobosza), obrzęki nóg, sinica stanowią objawy zwłóknienia. Jak wygląda leczenie i jakie są rokowania w przypadku zwłóknienia płuc?

SPIS TREŚCI:

    Zwłóknienie płuc – co to jest i jakie są rodzaje?

     

    Częstym powodem pojawienia się włóknistych zmian w płucach (tkanki włóknistej) jest niekorzystne zejście płatowego zapalenia płuc. Jest ono wywołane przez grupę bakterii zwanych paciorkowcami. W jego przebiegu dochodzi do gromadzenia się wysięku włóknikowego drogach oddechowych.

    Po kilku tygodniach w pęcherzykach płucnych pojawiają się tzw. komórki żerne (tzn. makrofagi), które – zgodnie z nazwą – usuwają nadmiar włóknika, a powietrzność płuc wraca do normy. W przypadku komplikacji wysięk włóknikowy wewnątrz pęcherzyków ulega organizacji – wrastają do niego naczynia i dochodzi do masywnego rozrostu tkanki łącznej. Podobnie wygląda sytuacja w przypadku innych typów zapaleń. Niekorzystnie przebiegające gojenie wirusowego, mykoplazmatycznego czy alergicznego zapalenia płuc skutkuje także rozrostem tkanki włóknistej w pęcherzykach płucnych i rozwojem zwłóknienia płuc pozapalnego.

    Wyróżniamy następujące rodzaje włóknienia płuc: włóknienie rozsiane, idiopatyczne (samoistne) i wspomniane wyżej, które jest następstwem stanu zapalnego. 

     

    Zwłóknienie płuc – jakie są przyczyny włóknienia?

     

    Przyczyną zwłóknienia może być przetrwały, śródmiąższowy obrzęk płuc, czyli sytuacja, w której dochodzi do nagromadzenia nadmiaru płynu w miąższu płucnym. Stan ten występuje przede wszystkim w momencie, gdy ciśnienie krwi w krążeniu płucnym szybko wzrasta, co ma miejsce w: ostrej, lewokomorowej niewydolności krążenia, w zwężeniu zastawki dwudzielnej, czyli przy zwiększonej objętości krwi krążącej.

    Włóknienie płuc jest również reakcją na substancje toksyczne dla tkanki płucnej: nitrofurantoina (antybiotyk na infekcje układu moczowego), busulfan, bleomycyna, metotreksat (leki przeciwnowotworowe), paraquat (środek chwastobójczy) – w przypadku zatrucia może wywołać zwłóknienia płuc po 2–3 tygodniach.

    Schorzenie to może wystąpić również wskutek powikłań niewydolności oddechowej. W przebiegu tego zaburzenia w pęcherzykach płucnych powstają błony hialinowe (kwasochłonne masy zbudowane z białek pozbawionych wody), które ulegają z czasem organizacji w tkankę włóknistą.

    Ostatecznie schorzenie może rozwinąć się z nieznanej przyczyny, samoistnie. Taka sytuacja ma miejsce w 50 proc. przypadków rozsianego włóknienia płuc. Nie wyklucza się udziału palenia papierosów, refluksu żołądkowo-przełykowego i wdychania pyłów jako czynników sprzyjających rozwojowi tego schorzenia.

     

    Zwłóknienie płuc – objawy

     

    Początek zwłóknienia płuc jest zwykle skryty. Duszność (uczucie braku powietrza) i suchy kaszel nasilają się przez wiele miesięcy. Czasem towarzyszy im utrata masy ciała i oólne osłabienie. Pacjent ma płytki oddech, który jest przyspieszony. Pojawiają się stany podgorączkowe. 

    W późnym okresie choroby palce przybierają charakterystyczny wygląd (tzw. pałeczek dobosza) i pojawiają się objawy przerostu mięśnia prawej komory serca (inaczej serca płucnego), tj. utraty przytomności i obrzęki nóg. Zaawansowane stadia dają również obajwy zwłóknienia płuc, takie jak: powiększenie wątroby (hepatomegalia). Ponadto chory może skarżyć się na bóle o charakterze dusznicy bolesnej (piersiowej). Na szyi widać poszerzone żyły, a skóra jest zasiniona (sinica). W jamie brzusznej może gromadzić się płyn. 

    W przypadku poprzedzającego zapalenia płuc objawy rozpoczynają się zwykle ostrymi objawami grypopodobnymi: bólami mięśni, bólami głowy, bólami gardła, gorączką, złym samopoczuciem.

     

     

    Włóknienie płuc – badania i kryteria rozpoznania

     

    Do pewnego rozpoznania zwłóknienia niezbędne jest badanie histopatologiczne wycinka płuca pobieranego za pomocą biopsji chirurgicznej. Badaniem pomocniczym może być zdjęcie RTG klatki piersiowej. Stwierdza się na nim zacienienie zlokalizowane u podstawy (zwłóknienia w dolnych partiach płuc).

    Pomocna przy diagnozie powinna być informacja na temat przebytych chorób lub przyjmowanych leków, które są przyczyną włóknienia. Wykonuje się również test 6-minutowego marszu (tzw. test korytarzowy). Pacjent pokonuje 30-metrową drogę (6 minut, w obie strony). Następnie uzupełnia kwestionariusz Borga, w którym ocenia stopień zmęczenia i uczucia duszności. Przed testem i po jego zakończeniu ocenia się poziom wysycenia krwi tlenem. 

    Samoistne (idiopatyczne) włóknienie płuc to postać śródmiąższowego zapalenia, które przebiega z włóknieniem. Rozpoznaje się je na podstawie cech klinicznych choroby – w tym wypadku należy u pacjenta stwierdzić wszystkie 4 kryteria większe i 3 spośród 4 kryteriów mniejszych ustalonych przez Amerykańskie Towarzystwo Klatki Piersiowej oraz Europejskie Towarzystwo Oddechowe.

    Kryteria większe rozpoznania zwłóknień w płucach:

    • restrykcja w badaniu czynnościowym (spirometria), upośledzenie wymiany gazowej,
    • wykluczenie innych schorzeń w badaniu histopatologicznym,
    • wykluczenie śródmiąższowych chorób płuc o znanej etiologii,
    • zmiany siateczkowate w tomografii komputerowej wysokiej rozdzielczości, położone pod opłucną i u podstawy płuc. 

    Kryteria mniejsze: pacjent w wieku powyżej 50 lat, skyty początek duszności wysiłkowej, której nie tłumaczą inne przyczyny, objawy choroby trwające co najmniej 3 miesiące, trzeszczenia w płucach (u ich podstawy) słyszalne podczas osłuchiwania stetoskopem w czasie wdechu.

     

    Zmiany włókniste w płucach – leczenie i rokowanie

     

    Nie udowodniono, aby jakikolwiek sposób leczenia zmieniał korzystnie przebieg włóknistości płuc. Włóknienie jest procesem nieodwracalnym i tylko przeszczep płuc mógłby uchronić chorego przed zgonem. Jest to jednak bardzo radykalne rozwiązanie, nie stosowane zbyt często. W związku z tym stosuje się głównie leczenie objawowe, mające na celu poprawę jakości życia pacjenta.

     

    Zwłóknienie płuc – leczenie 

     

    W przypadku zwłóknień na płucach początkowo wprowadza się rehabilitację, tlenoterapię i leki przeciwkaszlowe, głównie doustne opioidy. Należy także bezwzględnie zaprzestać palenia tytoniu.

    U chorych bez przeciwwskazań stosuje się kortykosterydy w połączeniu z azatiopryną (hamuje komórki układu odpornościowego) lub cyklofosfamidem (tzw. cytostatyk, powoduje śmierć komórek, stosowany w leczeniu nowotworów).

     

    Zwłóknienie płuc – rokowania 

     

    Leczenie zwłóknienia płuc w większości wypadków jest nieskuteczne, a rokowanie złe. Średni okres przeżycia wynosi 3 lata. Ostatecznie dochodzi do niewydolności oddechowej, nadciśnienia płucnego i niewydolności serca. U 10–15 proc. pacjentów rozwija się rak płuca.

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2018 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.