zarejestruj się zaloguj się

Zespół żyły głównej górnej – przyczyny, objawy, badania i leczenie

Tekst: lek. Dawid Lisiecki
Zespół żyły głównej górnej – przyczyny, objawy, badania i leczenie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 28. marca, 2018

Zespół żyły głównej górnej nie (SVCS, ZŻGG) jest sam w sobie chorobą. Stanowi zespół objawów, które pojawiają się po upośledzeniu przepływu krwi przez żyłę główną górną. Przyczyna jest ucisk. Objawy zespołu żyły głównej górnej pojawiają się najczęściej w wyniku rozwoju zmian nowotworowych (rak płuca, przerzuty i powstający guz śródpiersia). Leczenie polega na odblokowaniu swobodnego przepływu.

lek. Dawid Lisiecki
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest żyła główna górna?

     

    Układ krążenia człowieka zbudowany jest z serca oraz naczyń – tętnice, którymi krew wypływa z serca oraz żyły, którymi krew do serca dopływa. Bardzo często na schematach i ilustracjach tętnice mają kolor czerwony, a żyły niebieski. W systemie tym wyróżniamy dwa obiegi krwi. Mały – między sercem a płucami oraz duży – między sercem a resztą organizmu. Mały obieg służy do wyposażania krwi w tlen, a duży do rozprowadzania utlenowanej krwi po całym ciele. Aby serce, jako pompa działało prawidłowo musi dostawać do przepompowania tyle krwi ile wcześniej wypchnęło na obwód. Serce dzielimy na dwa przedsionki – prawy i lewy oraz dwie komory – prawą i lewą.

    Lewa część serca pompuje krew utlenowaną, czyli płynącą z płuc na obwód. Bogata w tlen krew wypływa z serca jednym wielkim naczyniem, czyli aortą nazywaną przez niektórych tętnicą główną. Prawa część przepompowuje odtlenowaną krew z obwodu do płuc. Krew ta dociera do serca dwoma dużymi naczyniami. Z głowy, szyi i kończyn górnych żyłą główną górną, natomiast z tułowia i kończyn dolnych – żyłą główną dolną.

    Żyła główna górna powstaje z połączenia żył ramienno-głowowych prawej i lewej. Jest naczyniem stosunkowo krótkim ponieważ jej długość wynosi około 5–7 cm. Uchodzi do prawego przedsionka serca.

     

    Co to jest zespół żyły głównej górnej?

     

    Zespół żyły głównej górnej (po łacinie i po angielsku – superior vena cava syndrome, SVCS, ZŻGG) to zespół objawów spowodowany utrudnionym przepływem przez jedno z największych naczyń żylnych – żyłę główną górną. Termin ten pojawia się w przypadku chorób onkologicznych.

    Objawy zespołu najczęściej towarzyszą procesom rozrostowym w śródpiersiu, np. wtedy, gdy diagnozowany jest guz śródpiersia. Ten może być wynikiem przerzutów raka płuca lub też zmiana może bezpośrednio pochodzić z guza na płacie lewego płuca. Rozrastająca się masa guza powoduje ucisk i utrudnia przepływ krwi.

     

    Zespół żyły głównej górnej – przyczyny

     

    Główną grupą przyczyn zespołu żyły głównej górnej są choroby nowotworowe (łagodne i złośliwe). Symptomy mogą powodować zarówno jedne jak i drugie, lecz wtedy gdy są zlokalizowane w górnym śródpiersiu. Ograniczenie przepływu wywołane guzem może mieć dwojakie podłoże. Guz może od zewnątrz uciskać żyłę nie naciekając jej ściany, bądź przenikać do wnętrza naczynia i ograniczać jego światło od środka.

    Zdecydowana większość przypadków zespołu żyły głównej górnej występuje w przebiegu raka płuc, w dalszej kolejności powodem może być chłoniak, przerzut raka piersi, nowotwór grasicy, rak tarczycy bądź nowotwór zarodkowy śródpiersia.

    Kazuistyczną przyczyną może być guz serca. Inne przyczyny pojawienia się tego zespołu objawów, to tętniak aorty piersiowej modelujący żyłę główną górną lub przewlekłe zapalenie śródpiersia, w którym to naciek zapalny i jego powikłania powodują ograniczenie przepływu. Poza tym przyczyną może być także zakrzep, czyli zlep elementów morfotycznych krwi powstały w naczyniu.

     

    Zespół żyły głównej górnej – objawy

     

    Na obraz kliniczny zespołu składają się objawy naczyniopochodne i objawy towarzyszące. Pierwsza grupa spowodowana jest zmianami ciśnienia krwi powyżej miejsca ucisku żyły głównej górnej. Dokładniej mówiąc są one skutkiem wzrostu tego ciśnienia spowodowanego utrudnionym bądź uniemożliwionym odpływem krwi żylnej do serca. Nasilenie objawów jest zależne od stopnia ograniczenia światła naczynia żylnego. Do tego zestawu objawów zespołu żyły głównej górnej należą:

    • bóle i zawroty głowy,
    • obrzęk twarzy i jej zaczerwienienie okolic szyi i górnej części klatki piersiowej, obrzęknięte mogą być także ręce, ogólna sinica
    • poszerzenie żył powierzchownych szyjnych – stałe wypełnienie żył szyjnych (widoczne jest także na brzuchu, klatce piersiowej),
    • problemy z oczami i widzeniem, przekrwienie spojówek, wytrzeszcz gałek ocznych,
    • ból w klatce piersiowej,
    • zaburzenia równowagi.

     

    Ucisk na żyłę główną górną – objawy

     

    Druga grupa patologii wywołana jest uciskiem okolicznych narządów przez masę uciskającą żyłę główną górną. Do objawów towarzyszących należą:

    • głośny świst towarzyszący każdemu wdechowi (tak zwany stridor), utrudnione oddychanie i wymiana powietrza,
    • uczucie braku powietrza, czyli duszność,
    • zaburzenia połykania,
    • zmiana barwy głosu (głównie chrypka),
    • nudności,
    • otępienie.

    W przypadku szybko i gwałtownie rosnących patologii, przebieg zespołu żyły głównej górnej może być dramatyczny i wymagać wdrożenia natychmiastowego leczenia. Jeżeli jednak ucisk na naczynie rozwija się bardzo powoli, objawy przez długi czas mogą być bardzo skąpe, wręcz niezauważalne.

     

     Zespół żyły głównej górnej – diagnostyka – jakie badania?

     

    Podstawowe znaczenie mają badania obrazowe, które pokażą poszerzoną nad miejscem zwężenia żyłę oraz masę, która jest powodem zmiany kształtu ściany naczynia. Badaniem pierwszego rzutu jest RTG klatki piersiowej. Niestety, u około 1 osoby na 10 obraz radiologiczny może być praktycznie prawidłowy mimo istnienia superior vena cava syndrome.

    Badaniem dokładniejszym jest tomografia komputerowa szyi oraz klatki piersiowej. Badanie to jest w stanie lepiej uwidocznić ewentualne ogniska nowotworowe w obrębie płuc. Oba te badania nierozłącznie związane są z narażeniem na promieniowanie jonizujące, dlatego o ich przeprowadzeniu zawsze decyduje lekarz.

    W przypadku podejrzenia, że zmiana uciskająca żyłę wywodzi się z tarczycy, wskazane jest wykonanie ultrasonografii tego narządu. Innym badaniem gruczołu tarczowego, które może być pomocne jest scyntygrafia tarczycy. Dalsza diagnostyka może obejmować biopsję aspiracyjną cienkoigłową guza jeżeli jego charakter nie był znany do czasu wystąpienia objawów zespołu żyły głównej górnej.

     

    Zespół żyły głównej górnej – leczenie

     

    Leczenie zespołu żyły głównej górnej można podzielić na skierowane bezpośrednio na pierwotną przyczynę zespołu oraz na leczenie samych jego objawów. Pierwsze, czyli przyczynowe, wdraża się w sytuacji, kiedy powód wystąpienia zespołu jest znany. W przypadku udokumentowanej choroby nowotworowej może to być radioterapia lub radiochemioterapia. Napromienianie guza ma na celu jego szybkie zmniejszenie, co w zamierzeniu spowoduje ograniczenie ucisku masy patologicznej na żyłę główną górną i ustąpienie bądź przynajmniej zredukowanie objawów.

    W sytuacji kiedy przyczyną jest obecność zakrzepu bądź nie ma możliwości przeprowadzenia radioterapii możliwe jest leczenie interwencyjne polegające na wprowadzeniu stentu, czyli ciała obcego rozszerzającego światło naczynia. Terapia zakrzepicy może również obejmować leczenie farmakologiczne polegające na próbie chemicznego rozpuszczenia czopa ograniczającego przepływ krwi.

    W leczeniu objawowym stosuje się leki zmniejszające uczucie duszności, tlen oraz inne farmaceutyki w zależności od okoliczności. Dobór terapii zależy od stanu ogólnego pacjenta, pierwotnej przyczyny wystąpienia zespołu żyły głównej górnej, chorób towarzyszących oraz możliwość technicznych danej placówki. Dobór leczenia do zaproponowania należy do zespołu leczącego.

    Autor: lek. Dawid Lisiecki
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Filtruj wyniki

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2018 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.