zarejestruj się zaloguj się

Rwa kulszowa – przyczyny, objawy, leczenie

Tekst: lek. Paweł Stacha
Rwa kulszowa – przyczyny, objawy, leczenie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 19. września, 2017

Rwa kulszowa jest wynikiem bólu na przebiegu nerwu kulszowego, największego nerwu obwodowego w organizmie. Rwa kulszowa powoduje silny ból pleców w okolicy lędźwiowo-krzyżowej, ból ten promieniuje do nóg i pośladków. Poznanie przyczyn i leczenie rwy kulszowej bywa nieraz bardzo trudne. Rwa kulszowa często jest wynikiem dyskopatii i przepukliny lub wypukliny w kręgosłupie (wypadnięcie dysku).

lek. Paweł Stacha
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Rwa kulszowa – ból kręgosłupa promieniujący do nóg

     

    Co to jest rwa kulszowa? Rwą kulszową nazywamy zespół chorobowy, w którym występuje ból kręgosłupa w okolicy lędźwiowo-krzyżowej (ból w dole pleców) z promieniowaniem do pośladka oraz tylnej lub tylno-bocznej powierzchni uda, łydki, a nawet stopy. Ból nóg od kręgosłupa dotyczy obydwu kończyn lub jest jednostronny. Jest to definicja ogólna, z której wynika, że przyczyną rwy kulszowej może być wiele różnych schorzeń prowadzących do tak zwanego „konfliktu kręgowo-korzeniowego”, czyli ucisku korzeni nerwowych tworzących nerw kulszowy przez zmiany w kręgosłupie lędźwiowym i/lub krzyżowym.

    Rwa kulszowa występuje bardzo często w populacji, zazwyczaj pojawia się u osób w średnim wieku i starszych, lecz może dotykać także ludzi młodych.

     

    Podrażniony nerw kulszowy – bóle nóg od kręgosłupa

     

    Nerw kulszowy wychodzi ze splotu krzyżowego i zawiera włókna nerwowe wychodzące z końcowych segmentów odcinka lędźwiowego (L4–L5) i początkowych segmentów odcinka krzyżowego rdzenia kręgowego (S1–S3). Jest to największy nerw obwodowy całego ciała, unerwiający większą część kończyny dolnej.

    W okolicach kolana dzieli się na nerw piszczelowy i nerw strzałkowy wspólny, które oddają z kolei gałęzie zaopatrujące łydkę i stopę. Poza tym kończynę dolną (głównie część przednią) zaopatruje nerw udowy wychodzący ze splotu lędźwiowego.

    Lokalizacja nerwu kulszowego i jego ułożenie wiążą się z odczuwaniem przez pacjentów charakterystycznego bólu w rwie kulszowej, który promieniuje do pośladka, łydki, a nawet stopy. Mamy wówczas do czynienia z tzw. ostrą rwą kulszową. Ból promieniujący od pachwiny poprzez przednią część uda do kolana nosi nazwę rwy udowej, ból wywołany przez ucisk na korzenie nerwowe w odcinku szyjnym – rwą barkową (rwą ramienną).

     

    Przyczyny rwy kulszowej – dyskopatia, wypadnięcie dysku, stenoza

     

    Objawy rwy kulszowej najczęściej wywołuje dyskopatia, czyli zmiany zwyrodnieniowe krążków międzykręgowych, uwypuklanie lub wypadanie krążków międzykręgowych (tzw. wypadnięcie dysku) oraz różnorodne zmiany w stawach międzywyrostkowych. Innymi przyczynami rwy kulszowej są: choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa oraz stenoza (zwężenie) kanału kręgowego. Czynniki te mogą prowadzić do powstania bólu korzeniowego, potocznie określanego jako zapalenie korzonków.

    Wszystkie wymienione patologie prowadzą do ucisku struktur kostnych kręgosłupa na korzenie nerwowe wychodzące z rdzenia kręgowego i tworzące nerw kulszowy.

    Zwyrodnienie kręgosłupa lędźwiowego to najczęstsza dolegliwość, której skutkiem jest rwa kulszowa. Przyczyny obejmują jednak szereg różnych schorzeń prowadzących do ucisku lub drażnienia nerwu kulszowego. Do innych przyczyn rwy kulszowej zalicza się:

    • miejscowe stany zapalne lub ropnie zlokalizowane w okolicy pośladkowej,
    • nowotwory wychodzące z rdzenia kręgowego, kanału kręgowego lub tkanek miękkich okolicy lędźwiowo-krzyżowej,
    • neuropatia w przebiegu niektórych chorób zakaźnych lub cukrzycy (objawy będą nieco inne niż w klasycznej rwie kulszowej).

     

    Objawy rwy kulszowej – ból krzyża, lumbago, drętwienie nóg

     

    Cechy charakterystyczne rwy kulszowej to:

    • ból kręgosłupa lędźwiowego promieniujący do nóg,  na początku występujący jedynie po wysiłku lub pracy w pozycji pochylenia tułowia do przodu lub przeprostu kręgosłupa;
    • okresowe ostre napady bólu kręgosłupa z przykurczami mięśni tylnej części uda (tak zwane postrzały – lumbago);
    • często konkretna przyczyna, która wywołuje pierwszy napad bólu krzyża – dźwignięcie ciężaru, nagły skręt kręgosłupa, duży wysiłek fizyczny lub oziębienie okolicy lędźwiowej pleców;
    • ból promieniujący do pośladka, łydki i stopy, który utrudnia chodzenie.

    Jeśli to neuropatia zakaźna lub cukrzycowa powoduje chorobę, jaką jest rwa kulszowa, objawy mogą rozwijać się powoli, a ból w kręgosłupie i ból nóg narasta stopniowo wraz z postępem zwyrodnienia nerwu. W dalszym przebiegu choroby mogą pojawić się parestezje, mrowienie w nogach, drętwienie nóg oraz zaburzenia czucia, dochodzące nawet do stopy.

     

    Rwa porażenna i portfel gruszkowaty

     

    W cięższych przypadkach może wystąpić tak zwana rwa porażenna, czyli rwa przebiegająca z niedowładem mięśni zaopatrywanych przez nerw kulszowy – chory najczęściej nie potrafi wyprostować stopy i palucha, potyka się, podczas chodzenia jego stopa opada. Pojawia się przykurcz mięśni przykręgosłupowych ze skrzywieniem kręgosłupa. W przypadku zajęcia dolnych segmentów krzyżowych może dochodzić do zaburzeń funkcji zwieraczy, objawiających się nietrzymaniem moczu i stolca.

    Ciekawym objawem jest tak zwany portfel gruszkowaty – dolegliwość występująca u około 10 proc.populacji. U większości osób nerw kulszowy biegnie pod mięśniem gruszkowatym (jeden z mięśni pośladka). Zdarza się jednak, że nerw ten przebija mięsień gruszkowaty i biegnie wewnątrz niego, więc podczas skurczu mięśnia (co występuje, ogólnie rzecz biorąc, w czasie ruchów kończyny dolnej) następuje ucisk nerwu kulszowego przez włókna mięśniowe, co może powodować objawy rwy kulszowej. W spoczynku dolegliwości nie występują. Nazwa „portfel gruszkowaty” wzięła się stąd, że dolegliwość ta często występuje u mężczyzn noszących portfel w tylnej kieszeni spodni. Podczas siadania na portfelu mięsień gruszkowaty kurczy się i uciska nerw kulszowy.

     

    Rezonans, RTG kręgosłupa – jak rozpoznać rwę kulszową?

     

    W rozpoznaniu rwy kulszowej – tak jak każdej innej choroby – podstawą jest wywiad z pacjentem. Chory zwykle bardzo dokładnie opisuje dolegliwości bólowe, ponieważ są one uciążliwe i utrudniają lub uniemożliwiają codzienne funkcjonowanie. Poza wywiadem w rozpoznawaniu rwy kulszowej pomocne jest występowanie paru charakterystycznych objawów:

    • objaw Laseque’a – ból nogi pojawia się podczas jej biernego unoszenia, kończyna jest wyprostowana w stawie biodrowym i kolanowym;
    • odmiana objawu Laseque’a – ból pojawia się w czasie prostowania uprzednio zgiętej w stawie biodrowym i kolanowym kończyny;
    • objaw Neriego – ból pojawia się przy przygięciu głowy do klatki piersiowej.

    W poszukiwaniu przyczyn rwy kulszowej i ucisku na nerw kulszowy przydatne stają się badania obrazowe. Podstawowym badaniem jest zdjęcie rentgenowskie, czyli RTG kręgosłupa lędźwiowego, w którym mogą być widoczne zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. W celu dokładniejszej oceny układu kostnego przydatne jest badanie tomografii komputerowej. Przy podejrzeniu nowotworu uciskającego lub naciekającego nerw kulszowy wskazanym badaniem jest rezonans magnetyczny.

     

    Leczenie rwy kulszowej – leki i ćwiczenia

     

    W czasie ostrego napadu rwy kulszowej lub lumbago należy leżeć na płaskim, twardym podłożu z kończynami zgiętymi w stawach biodrowych i kolanowych pod kątem prostym (tak zwana pozycja odbarczająca).  Stosuje się także leki. Na rwę kulszową podaje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (meloksykam lub diklofenak) doustnie lub domięśniowo oraz leki zmniejszające napięcie mięśni (baklofen, tolperizon).

    Na rwący ból pleców można również stosować maści rozgrzewające, jednak jest to jedynie działanie objawowe, krótkotrwałe i przemijające. Ponadto niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą powodować powikłania ze strony przewodu pokarmowego (choroba wrzodowa, zapalenie błony śluzowej żołądka, krwawienie do górnego odcinka przewodu pokarmowego).

    Nieraz stosuje się tak zwane przezotworowe zastrzyki nadtwardówkowe (TESI), czyli podawanie steroidów w okolice ucisku nerwu przez wypadnięty dysk (wypuklina lub przepuklina jądra miażdżystego) lub wyrośla kostne w chorobie zwyrodnieniowej. Steroidy powodują zmniejszenie obrzęku i odczynu zapalnego nerwu i tkanek otaczających, co przyczynia się do ustępowania bólu.

    Stosuje się także zabiegi fizykoterapeutyczne. Ćwiczenia na rwę kulszową usprawniają pacjenta, wzmacniają mięśnie i zapobiegają przykurczom. Rodzaj prowadzonej rehabilitacji przy rwie kulszowej powinien zawsze być dostosowany indywidualnie do danego pacjenta. W niewielkiej części przypadków, kiedy wszystkie inne metody zawodzą, stosuje się leczenie operacyjne prowadzone przez neurochirurgów.

    Autor: lek. Paweł Stacha
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Filtruj wyniki

    Powiązane artykuły

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.