zarejestruj się zaloguj się

Choroba Scheuermanna – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja, ćwiczenia

Tekst: mgr Paulina Nykiel
Choroba Scheuermanna – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja, ćwiczenia
Źródło: Wikimedia Commons; Daniel McFadden
Dodane: 16. kwietnia, 2018

Zespół Scheuermanna to nieuleczalna choroba kręgosłupa u dzieci (manifestuje się między 12. a 17. rokiem życia). Jej przyczyną są np. zaburzenia odporności czy przeciążenia układu kostnego. Objawy choroby Scheuermanna to: bóle kręgosłupa, plecy okrągłe, „garb”, guzki Schmorla, skolioza. W leczeniu stosuje się odpowiednią rehabilitację i ćwiczenia. Czasem konieczna jest operacja jałowej martwicy kręgosłupa. 

mgr Paulina Nykiel
AUTOR
mgr Paulina Nykiel fizjoterapeuta
SPIS TREŚCI:

    Co to jest choroba Scheuermanna?

     

    Choroba Scheuermanna (kyphosis dorsalis juvenilis, dawniej kifoza młodzieńcza) należy do rzadkich chorób z grupy jałowych martwic kości, których wspólną cechą jest obumieranie tkanki kostnej i chrzęstnej bez udziału chorobotwórczych drobnoustrojów.

    Choroba zwykle dotyka dzieci, głównie chłopców między 12. a 17. rokiem życia i może towarzyszyć bocznemu skrzywieniu kręgosłupa. Rozwija się na skutek zaburzeń wzrostu kręgów z różnych przyczyn. Jeżeli chodzi o chorobę Scheuermanna u dorosłych, nie jest ona diagnozowana.

    Charakterystyczną cechą tej choroby jest nieuchronne zginanie się kręgosłupa do przodu i jego zeszpecenie. Rozróżnia się postać z zajęciem odcinka piersiowego (najczęstsza), przejścia piersiowo-lędźwiowego oraz odcinka lędźwiowego. Proces chorobowy jest niezwykle skomplikowany i trwa 23 lata w okresie najintensywniejszego wzrostu organizmu. 

    Jałowa martwica kręgosłupa jest bardzo poważną dolegliwością, gdyż może powodować trwałe ograniczenie sprawności fizycznej chorego. Choroba jest nieuleczalna. 

    Najczęściej jest rozpoznawana gdy zmiany w kręgosłupie są już utrwalone. Dlatego wczesna diagnoza i wdrożenie odpowiedniego leczenia są konieczne, żeby zatrzymać i opóźnić proces chorobowy oraz dać choremu w miarę największą możliwość normalnego funkcjonowania w życiu.

     

    Choroba Scheuermanna – przyczyny

     

    Przyczyny zespołu Scheuermanna nie są do końca poznane i wyjaśnione. Wiadomo, że jej podłoże stanowią zaburzenia wzrostu i kostnienia kręgów w kręgosłupie na skutek upośledzenia ukrwienie tkanki kostnej. Do zaburzeń mogą przyczyniać się następujące czynniki:

    • zatory i zakrzepy,
    • predyspozycje wrodzone,
    • mikrourazy trzonów kręgów (na skutek skoków, podskoków i innych form zabawy u dzieci), 
    • zaburzenia hormonalne,
    • zaburzenia odporności,
    • przeciążenia układu kostnego.

    W wyniku działania wymienionych czynników dochodzi do martwicy tkanki kostnej, która traci swoją odporność na działanie czynników mechanicznych. Dochodzi do jej rozpadu, ponownej przebudowy, ale już w sposób zniekształcony.

    Przednie i środkowe części trzonów kręgów piersiowych stają się klinowate, krążki międzykręgowe ulegają zmianom degeneracyjnym, następnie zwężeniu, a ich zawartość wciska się do istoty gąbczastej trzonów, tworząc tzw. guzki Schmorla, charakterystyczne tylko dla choroby Scheuermanna.

    Proces chorobowy zmienia wygląd kręgosłupa – pogłębia się fizjologiczne kifotyczne wygięcie kręgosłupa w odcinku piersiowym i dochodzi do powstania tzw. pleców okrągłych.

     

    Choroba Scheuermanna – objawy

     

    Choroba Scheuermanna charakteryzuje się tępym i rozlanym bólem kręgosłupa. Pacjent skarży się na szybko narastające zmęczenie. Bóle pleców nasilają się po długotrwałym siedzeniu, staniu, chodzeniu i po wysiłku fizycznym, a ustępują po odpoczynku i w pozycji odciążającej kręgosłup.

    Objawy choroby Scheuermanna to również:

    • pogorszenie samopoczucia u kobiet podczas miesiączki,
    • okrągłe plecy, pochylenie tułowia do przodu, garbienie pleców (potocznie „garb” kręgosłupa), zniekształcenia kostne, przykurcze zgięciowe w stawach biodrowych, ustawienie poziome kości krzyżowej i miednicy, wysunięcie/pochylenie barków do przodu, pogłębienie lordozy szyjnej,
    • towarzysząca skolioza,
    • ograniczenie ruchomości kręgosłupa.

    Pod wpływem narastających zniekształceń kręgosłupa nie może się on prawidłowo rozwijać i w efekcie mięśnie stają się słabsze, część z nich nadmiernie się rozciąga, inne nadmiernie się napinają i powstają przykurcze. 

     

    Jałowa martwica kręgosłupa – badania

     

    Najważniejsze jest rozpoznanie choroby Scheuermanna we wczesnym studium jej rozwoju. Pierwszym z czynników, który powinien wywołać alarm u lekarza jest nieprawidłowa postawa czy też garbienie się pacjenta oraz uskarżanie się na lekkie bóle pleców.

    Od razu należy zlecić prześwietlenie rentgenowskie, na którym widać: nieregularne końce górnej i dolnej płytki trzonu, zwężone tarcze międzykręgowe oraz niefizjologiczne kąty krzywizn kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej.

    Osoba dotknięta chorobą Scheuermanna przypomina wyglądem pacjenta z zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa (ZZSK), choć to schorzenie rozwija się po zakończeniu wzrostu organizmu. W przypadku wczesnego wykrycia choroby leczenie i rehabilitacja mogą w pewnym stopniu zatrzymać zmiany chorobowe, spowolnić je oraz zapobiec ich następstwom.

     

    Leczenie choroby Scheuermanna – operacja

     

    W zaawansowanych przypadkach tej choroby kręgosłupa u dzieci, ze znacznymi zniekształceniami i dolegliwościami bólowymi stosuje się farmakoterapię, która obejmuje leki przeciwbólowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne, blokady – iniekcje (zastrzyki) ze środków przeciwbólowych i przeciwzapalnych do bolących stawów kręgosłupa. 

    Leczenie tej choroby kręgosłupa polega również na fizykoterapii – tu zabiegi fizykalne, głównie o działaniu przeciwbólowym: magnetoterapia lub krioterapia oraz zabiegi rozluźniające, poprawiające ukrwienie i odżywianie tkanek miękkich, takie jak lampa solux czy prądy impulsowe małej częstotliwości. 

    Stosowane są autowyciągi – w celu zwiększenia mobilności i rozciągnięcia kręgosłupa, a także gorsety ortopedyczne i gipsowe utrzymujące go w pozycji wyprostnej.

    Wskazaniami do operacyjnego leczenia choroby Scheuermanna są znaczne dolegliwości bólowe oraz intensywnie narastająca kifoza kręgosłupa, powodująca ograniczenie ruchomości oddechowej klatki piersiowej. W leczeniu operacyjnym stosuje się tzw. uwolnienie przednie, aby uzyskać lepszą ruchomość kifozy w połączeniu ze spondylodezą tylną i korekcję z użyciem instrumentarium kompresyjnego.

     

    Kifoza młodzieńcza – rehabilitacja w chorobie Scheuermanna

     

    Rehabilitacja powinna obejmować odciążanie kręgosłupa we wszystkich okresach choroby. Wykluczone jest dłuższe siedzenie przy biurku czy stole, długie stanie i spacery, długa jazda autem. Wskazane jest natomiast częste i długie leżenie w bezruchu na plecach na twardym podłożu i rozciąganie kręgosłupa. 

    Rehabilitacja kręgosłupa uwzględniać musi też: 

    • technikę poizometrycznej relaksacji mięśni, która rozciąga mięśnie, opierając się na fizjologicznych mechanizmach zachodzących podczas ich pracy;
    • utrzymywanie kręgosłupa w odpowiednich pozycjach zapewniających podparcie w miejscach najbardziej narażonych na deformacje, by zapobiegać pogłębianiu się zniekształceń kręgów i powiększaniu kifozy piersiowej;
    • metodę PNF, która jest uznaną metodą oddziaływania na układ kostno-mięśniowy i nerwowy; stosuje się w niej bogaty warsztat zasad, technik i analizy funkcjonalnej zaburzeń u chorego, co daje możliwość zastosowania terapii indywidualnej u każdego pacjenta z deformacją kręgosłupa; dzięki odpowiednim wzorcom ruchowym kończyn górnych i dolnych, łopatek, miednicy, głowy oraz tułowia można uzyskać korekcję kręgosłupa we wszystkich trzech płaszczyznach;
    • masaż – celem jest zmniejszenie występującego w tkankach miękkich bolesnej okolicy wzmożonego napięcia oraz poprawa ich ukrwienie oraz odżywiania;
    • kinesiotaping – polega na oklejaniu wybranych fragmentów kręgosłupa elastycznymi plastrami, które mają działanie sensoryczne; prawidłowa aplikacja zapewnia korekcję mechaniczną, poprawia stabilizację i koordynację oraz zmniejsza ból i dysfunkcje spowodowane nieprawidłową pracą układu nerwowo-mięśniowego.

    Na chory kręgosłup pomogą również: niektóre sporty (pływanie na grzbiecie, wspinaczka skalna) oraz odpowiednia dieta (nabiał, jarzyny i owoce). Nie można zapominać o okresowych badaniach lekarskich do momentu zakończenia wzrostu pacjenta. 

     

    Zespół Scheuermanna – ćwiczenia na chory kręgosłup

     

    W leczeniu choroby Scheuermanna ważne są ponadto systematyczne lecznicze ćwiczenia na kręgosłup według indywidualnych zaleceń, prowadzone jedynie w okresach bezbólowych: ćwiczenia wzmacniające i rozluźniające osłabione mięśnie oraz poprawiające ruchomość i elastyczność tkanek miękkich całego kręgosłupa. 

    Należy wdrożyć również korekcję postawy, której celem jest stymulacja układu nerwowego, nauka świadomości i rozróżniania prawidłowego i nieprawidłowego wzorca postawy, zmiana nawyków ruchowych, przyjmowanie postawy skorygowanej, kształtowanie nawyku jej utrzymania i poprawa czucia własnego ciała w przestrzeni. U pacjenta należy zadbać także o poprawę ogólnej sprawności fizycznej.

    Na opisywaną chorobę kręgosłupa pomogą również ćwiczenia oddechowe, które są konieczne, gdyż deformująca się klatka piersiowa utrudnia ruchy oddechowe oraz prowadzi do niewydolności oddechowo-krążeniowej.

     

    Bibliografia:

    • https://radiopaedia.org/articles/scheuermann-disease-2/
    • https://physioworks.com.au/injuries-conditions-1/scheuermanns-disease/
    • http://www.houstonmethodist.org/orthopedics/where-does-it-hurt/upper-back/scheuermanns-disease/
    Autor: mgr Paulina Nykiel

    Filtruj wyniki

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2018 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.