zarejestruj się zaloguj się

Wahania nastroju i rozdrażnienie

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba-Wilk
Wahania nastroju i rozdrażnienie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 03. marca, 2015

Wahania nastroju to objaw, który w niewielkim nasileniu, sporadycznie, miewa większość osób. Często ma to związek z sytuacją życiową, porą roku, pogodą. Wahania nastroju częste są także w okresach fizjologicznych zmian hormonalnych, takich jak okres dorastania, ciąża czy przekwitanie. Zdarza się jednak, że labilność emocjonalna jest objawem choroby, np. choroby afektywnej dwubiegunowej czy zaburzeń osobowości.

SPIS TREŚCI:

    Jakie są najczęstsze przyczyny rozdrażnienia i wahań nastroju?

     

    Wahania nastroju to dosyć często spotykane zaburzenie, które może mieć związek z wieloma czynnikami. Najczęściej zależy od typu osobowości, wieku, czynników hormonalnych. Często zmiany nastroju mają związek z sytuacjami życiowymi, pogodą w przypadku meteoropatów, występują w związku ze zmianami stężeń hormonów płciowych (np. w trakcie ciąży, połogu, przed miesiączką, w czasie klimakterium)

    Najczęściej są adekwatne do sytuacji, przemijające i nie wpływają znacząco na jakość życia i codzienne funkcjonowanie. Nie stanowią wówczas powodów do niepokoju. Jeżeli jednak wahania nastroju pojawiają się często, utrzymują się długo i mają duże nasilenie, niezbędna jest konsultacja psychiatryczna w celu wykluczenia zaburzeń natury zdrowia psychicznego.

     

    Zmiany nastroju a wahania hormonów

     

    Wahania nastroju w okresie dojrzewania

     

    Smutek i melancholia pojawiające się na przemian z uczuciem radości, skłonność do buntu i gwałtownych reakcji, impulsywność – taki obraz jest doskonale znany nastolatkom i ich rodzicom. Okres pokwitania i dojrzewania płciowego jest specyficznym czasem w życiu człowieka – takim, w którym tak zwana burza hormonów prowadzi także do wahań nastroju.

    Zwykle zmiany nastroju nie zaburzają w znaczący sposób funkcjonowania młodego człowieka, a to, w jaki sposób nastolatek przetrwa ten czas zależy w dużej mierze od niego i jego otoczenia. Konieczne jest wsparcie ze strony rodziców, udzielenie wparcia, szczere i częste rozmowy. Kluczowe pozostaje przekonanie dziecka o tym, że jego problemy związane z wejściem w dorosłe życie są tak samo ważne dla domowników jak dylematy dorosłych.

    Dla uzyskania wewnętrznej równowagi ważny jest czas przeznaczany na sen i wypoczynek. Młody człowiek powinien zdrowo się odżywiać i unikać używek, które mogą wywoływać mieć zarówno działanie pobudzające jak i depresyjne. Skutecznym sposobem na wahania nastroju w tym wieku jest regularna aktywność fizyczna. 

    W trudnych przypadkach, zwłaszcza w momentach problemów z nauką, czy kiedy nastolatek popada w konflikt z prawem, konieczne może okazać się wsparcie psychologa. Rozdrażnienia, napadów gniewu i innych zmian w zachowaniu młodego człowieka, który przechodzi okres pokwitania nie leczy się farmakologicznie.

     

    Zmiany nastroju w ciąży i w okresie połogu

     

    Za nastrój człowieka w dużej mierze odpowiedzialny jest układ hormonalny. Jednym ze stanów związanym ze zmianami stężeń hormonów, które prowokują wahania nastroju i rozdrażnienie, jest ciąża. Huśtawki nastrojów, naprzemienne uczucie radości i smutku, uczucie leku są typowe dla okresu ciąży, a także okresu poporodowego. Jeżeli nie wpływają one znacząco na jakość życia i funkcjonowanie kobiety, a także na jej stosunek do noworodka i opiekę nad nim, można uznać je za objaw fizjologiczny.

     

    Wahania nastroju a PMS

     

    Wahania nastroju często towarzyszą zespołowi napięcia przedmiesiączkowego. Zmiany stężenia hormonów prowadzące do wahań nastroju w granicach fizjologii występują w okresie poprzedzającym miesiączkę, a także w okresie menstruacji. Huśtawkom nastroju towarzyszy także zmiana postrzegania siebie, zmniejszenie poczucia własnej atrakcyjności, zmęczenie, apatia.

     

    Wahania nastroju w okresie menopauzy

     

    Wahania nastroju i rozdrażnienie są jednym z objawów przekwitania, skutkiem zmian hormonalnych zachodzących w organizmie kobiety. Poza spadkiem stężeń hormonów płciowych i serotoniny, na spadek nastroju dodatkowo wpływają: poczucie starzenia się, zmian zachodzących w organizmie, spadku atrakcyjności fizycznej. Przemijające wahania nastroju u kobiety w wieku 45–55 lat można uznać za fizjologię, o ile nie wpływają one znacząco na codzienne funkcjonowanie i ustępują po średnio 2 tygodniach.

    Ze zmianami nastroju nastroju w okresie menopauzy wiele kobiet radzi sobie stosując metody niefarmakologiczne. Istotne jest wysypianie się, odpoczynek, aktywność fizyczna, ruch na świeżym powietrzu, zdrowa dieta, sprawianie sobie przyjemności, aktywność towarzyska, spędzanie czasu w towarzystwie ludzi. Każda taka aktywność pozwala łagodniej przejść przez ten trudny dla każdej kobiety okres życia.

    Bardziej dokuczliwe wahania nastroju można zmniejszyć stosując m.in. preparaty zawierające izoflawony i fosfolipidy, środki z grupy SSRI (grupa leków antydepresyjnych), a w ostateczności – hormonalną terapię zastępczą.

     

    Wahania nastroju w wieku podeszłym

     

    Zmienność nastrojów, skłonność do popadania naprzemiennie w stany smutku i radości, często występują w podeszłym wieku, zwłaszcza u osób cierpiących na demencję, na chorobę Alzheimera. Zdarza się, że objawy są bardzo uciążliwe zarówno dla osoby, której bezpośrednio dotyczą, jak i dla osób z jej otoczenia, dlatego nierzadko zdarza się, że pacjenci ci trafiają na konsultację do psychiatry.

     

    Zaburzenia nastroju a zmiany osobowości

     

    Zaburzenia osobowości

     

    Niestabilność emocjonalna i notorycznie powtarzające się wahania nastroju oraz nerwowość mogą świadczyć o zaburzeniach osobowości. Zmienny nastrój jest typowy dla obrazu klinicznego osobowości chwiejnej emocjonalnie, który dzieli się na typ impulsywny oraz typ borderline (tzw. osobowość z pogranicza).

    Oprócz wyraźnych wahań nastroju, w przypadku zaburzeń osobowości o typie borderline, uwagę zwracają:

    • zaburzenia tożsamości,
    • stale utrzymujące się uczucie niepokoju,
    • trudność w kontrolowaniu emocji,
    • napady gniewu i agresji,
    • skłonność do ryzykownych zachowań,
    • trudności w utrzymaniu stabilności w związkach międzyludzkich,
    • silny lęk przed odrzuceniem,
    • skłonność do autoagresji.

    Na osobowość chwiejną emocjonalnie o typie impulsywnym wskazują:

    • niekontrolowane działania impulsywne bez rozważenia ich konsekwencji,
    • gwałtowne zachowania,
    • uczucie wzmożonego napięcia psychicznego,
    • wrogość w stosunku do innych ludzi,
    • skłonność do konfliktów.

    Stwierdzenie objawów wskazujących na zaburzenia osobowości jest wskazaniem do konsultacji psychiatrycznej. Zaburzenia osobowości leczy się przede wszystkim za pomocą psychoterapii.

     

    Choroba afektywna dwubiegunowa

     

    Zmienność nastrojów, naprzemienne popadanie w fazę depresji (uczucie smutku, braku chęci do życia, zaniedbywanie swoich codziennych aktywności i pasji, zaburzenia snu itd.) i w fazę manii (ze zwiększonym napędem, podwyższonym nastrojem, zmniejszeniem krytycyzmu itd.) to objaw choroby afektywnej dwubiegunowej. Fazy depresji i manii mają różną długość trwania – w zależności od tego wyróżniamy kilka podtypów choroby afektywnej dwubiegunowej, w tym typy z szybką i ultra szybką zmianą faz. W skrajnych przypadkach do zmiany faz dochodzi nawet kilka razy dziennie.

    Autor: lek. Agnieszka Zaremba-Wilk
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Wahania nastroju a menopauza

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2018 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.