zarejestruj się zaloguj się

Hiperkeratoza – przyczyny, objawy, leczenie rogowacenia naskórka

Tekst: lek. Anna Owczarczyk
Dodane: 13. kwietnia, 2018

Hiperkeratoza to proces nadmiernego rogowacenia naskórka. Najczęściej występuje na stopach, choć narażone są także dłonie i paznokcie. Przyczyną są zwykle podrażnienia i obtarcia. Hiperkeratoza jest również jednym z objawów łuszczycy, alergii kontaktowej czy nadmiernie suchej skóry. Nieleczona prowadzi do powstania bolesnych pęknięć, nagniotków, bruzd. Często z hiperkeratozą współistnieją zakażenia grzybicze.

lek. Anna Owczarczyk
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Hiperkeratoza – co to jest i jakie ma objawy?

     

    Hiperkeratoza (łac. hyperkeratosis) to nadmierne rogowacenie naskórka, czyli intensywne namnażanie się jego komórek. Ten dokuczliwy problem dotyczy głównie stóp. Objawia się znacząco zgrubiałym naskórkiem o żółto-szarym zabarwieniu. Ponadto sucha skóra ma tendencje do pękania, tworząc bolesne i głębokie rozpadliny.

    Objawem hiperkeratozy pięt są również nagniotki, brodawki, odciski i łuszczenie skóry na stopach. Dla hiperkeratozy typowe są także modzele, czyli płaskie skupisko zrogowaciałej warstwy naskórka. Nieleczone mogą się powiększać i dawać uczucie dyskomfortu podczas chodzenia lub dolegliwości bólowe.

    Nadmierne rogowacenie naskórka występuje nie tylko na stopach. U niektórych pacjentów występuje hiperkeratoza podpaznokciowa, będąca jednym z objawów łuszczycy paznokci. Przyczyną jest rogowacenie naskórka pod paznokciem. Początkowo płytka jest krucha i łamliwa, a na jej powierzchni pojawiają się drobne wgłębienia i rowki (przypomina wyglądem strukturę naparstka). Po pewnym czasie zmienia kolor i stopniowo odwarstwia się od palca.

    Hiperkeratoza w łuszczycy daje objawy dermatologiczne pod postacią wyniosłych grudek pokrytych srebrzystą łuską, zlokalizowanych w różnych częściach ciała, najczęściej na kolanach, łokciach, w okolicy pośladkowej, na owłosionej skórze głowy.

     

    Jakie są przyczyny hiperkeratozy?

     

    Hiperkeratoza często jest reakcją obronną pacjenta na miejscowe czynniki drażniące. Pojawia się w miejscach narażonych na urazy i otarcia, dlatego najczęściej jest chorobą skóry stóp. Przyczyną wystąpienia objawów hiperkeratozy, takich jak nagniotki czy modzele często jest nieodpowiednio dobrane obuwie (zbyt ciasne, powodujące otarcia i stałe podrażnienie) lub zniekształcenia stopy, deformacje budowy kostnej stopy (paluch koślawy, paluch sztywny, palce młotkowate).

    Modzelom na stopach sprzyja także wielogodzinne przebywanie w pozycji stojącej (np. w pracy) oraz długie spacerowanie, długie marsze, biegi długodystansowe.

    W przypadku hiperkeratozy przyczyną może być również:

    • reakcja uczuleniowa – alergia kontaktowa czy wyprysk alergiczny często przybierają postać zmian hiperkeratotycznych oraz łuszczącej się skóry,
    • niedobory witamin,
    • nadmierna potliwość stóp,
    • otyłość, nadwaga (wywołują one stały zwiększony nacisk na podeszwę stopy i jej podrażnienia),
    • nieprawidłowa higiena skóry,
    • niedostateczna lub nieumiejętna pielęgnacja skóry (np. nieprawidłowe usuwanie naskórka),
    • narażenie skóry na detergenty i drażniące środki chemiczne (wywołujące np. hiperkeratozę dłoni),
    • nadmierna suchość skóry, której towarzyszy łuszczenie się skóry,
    • niektóre zaburzenia hormonalne,
    • niektóre choroby dziedziczne (w tym genetycznie uwarunkowane choroby dermatologiczne, np. rybia łuska),
    • choroby reumatologiczne i towarzyszące im deformacje kostno-stawowe,
    • ciągłe podrażnienie mechaniczne (np. hiperkeratoza dłoni u osób pracujących fizycznie).

     

    Hiperkeratoza stóp i paznokci w przebiegu grzybicy

     

    Często hiperkeratozie skóry stóp towarzyszy grzybica. Jej rozwojowi sprzyja ciepłe i wilgotne środowisko oraz brak dostatecznej higieny. Inne przyczyny grzybicy to: noszenie ciasnych butów wykonanych ze sztucznego tworzywa (np. gumowego), korzystanie ze wspólnych natrysków na basenie, w saunie czy siłowni.

    Ponadto cierpią na nią częściej pacjenci z miażdżycą naczyń kończyn dolnych, chorzy na cukrzycę, przyjmujący leki immunosupresyjne i ludzie w wieku podeszłym.

    Grzybica towarzysząca hiperkeratozie objawia się zgrubiałym naskórkiem o żółto-szarym kolorze, zaczerwienieniem skóry, uporczywym swędzeniem i nieprzyjemnym zapachem. Pojawiają się ogniska hiperkeratozy ze złuszczaniem się skóry i z licznymi pęknięciami.

    Za wywołanie zmian najczęściej odpowiada grzyb z gatunku Trichophyton rubrum. Hiperkeratoza stóp z towarzyszącą grzybicą zazwyczaj współistnieje z grzybicą i hiperkeratozą paznokci.

     

    Leczenie hiperkeratozy skóry – co pomaga na rogowacenie naskórka?

     

    Przy hiperkeratozie leczenie zależne jest od czynnika wywołującego dolegliwości. Przede wszystkim należy unikać ciągłego i długotrwałego drażnienia skóry. W przypadku hiperkeratozy stóp konieczny jest dobór wygodnego i przewiewnego obuwia, noszenie skarpet wykonanych z naturalnych surowców, odpowiednia higiena.

    Warto również stosować kosmetyki do stóp – kremy i maści mające w składzie kwas salicylowy czy mocznik. Preparaty z mocznikiem mają właściwości złuszczające, zmiękczające, co ułatwia następnie usuwanie zrogowaciałego naskórka.

    Sposobem na hiperkeratozę jest także namaczanie nagniotków i modzeli w ciepłej wodzie, stosowanie kremów na bazie rumianku, wykonywanie peelingu, zapewnienie wentylacji i odpoczynku stopom. W przypadku suchych, pękających pięt konieczne jest stosowanie kosmetyków nawilżających i natłuszczających.

    Niewielkie zmiany hiperkeratotyczne można usuwać również za pomocą narzędzi, takich jak pumeks, pilnik. Znacznie lepiej jednak przeprowadzać takie zabiegi pielęgnacyjne u specjalistów – podologów. Wizyty u podologa są szczególnie ważne u osób chorujących na cukrzycę, u których nawet drobne zranienia stóp trudno się goją.

    U pacjentów ze współistniejącą grzybicą konieczne jest włączenie leków przeciwgrzybiczych (w postaci maści lub leków doustnych).

     

    Bibliografia:

    • Jabłońska S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010.
    Autor: lek. Anna Owczarczyk

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2018 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.