zarejestruj się zaloguj się

Badanie PSA – wskazania, przygotowanie, przebieg, wyniki

Tekst: Redakcja Wylecz.to
Badanie PSA – wskazania, przygotowanie, przebieg, wyniki
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 26. października, 2017

Badanie PSA powinno być wykonywane raz do roku u mężczyzn po 50. roku życia, zaś w przypadku, gdy w rodzinie występował rak stercza już po 40. roku życia. Ten antygen stercza wykorzystywany jest w badaniach na raka prostaty. Przed oznaczeniem markera PSA należy zachować wstrzemięźliwość seksualną i zrezygnować z długotrwałego wysiłku. Jak przebiega badanie i o czym świadczą wyniki PSA (podwyższone lub niskie)?

SPIS TREŚCI:

    PSA – antygen sterczowy jako marker raka prostaty

     

    PSA to swoisty antygen sterczowy. Swoje zastosowanie znalazł w urologii jako marker raka prostaty. Z biochemicznego punktu widzenia PSA jest proteazą serynową z rodziny kalikrein, wytwarzaną przez gruczoł krokowy u mężczyzny. U kobiet natomiast jej aktywność wydzielniczą odnajduje się w komórkach nabłonkowych gruczołów okołocewkowych.

    W surowicy PSA występuje w postaci wolnej (fPSA) oraz związanej. fPSA stanowi 40 proc. całkowitego PSA. Ocena wskaźnika fPSA (wolny PSA) do tPSA (całkowity PSA) pozwala na większą czułość i swoistość w diagnozowaniu pacjentów z podejrzeniem raka gruczołu krokowego.

    Zaleca się, aby każdy mężczyzna po ukończeniu 50. roku życia robił raz do roku badanie PSA. Natomiast u mężczyzn z obciążonym wywiadem rodzinnym (np. rak stercza u ojca lub brata) należy te badania robić już od 40. roku życia. Dzięki temu oznaczeniu można zróżnicować łagodny rozrost gruczołu krokowego oraz raka prostaty.

     

     

    Badanie PSA – przygotowanie

     

    Badanie wykonuje się na podstawie pobranej od pacjenta niewielkiej ilości krwi do probówki próżniowej. Materiał pobierany jest zazwyczaj z żył najlepiej widocznych i zlokalizowanych w dole łokciowym. Otrzymaną próbkę wysyła się do analizy.

    Wykonanie badania PSA na czczo nie jest wymagane. Należy pamiętać, aby 2 dni przed badaniem zachować wstrzemięźliwość seksualną (ejakulacja podwyższa poziom PSA, również stosunek analny, poprzez który dochodzi do stymulacji prostaty).

    Zaleca się również: zrezygnowanie z długotrwałego wysiłku (w tym dłuższej jazdy na rowerze – również dochodzi do stymulacji gruczołu krokowego), nie należy przeprowadzać badania „per rectum” przed oznaczeniem poziomu PSA.

     

    PSA – normy 

     

    Podczas interpretacji wyniku PSA należy pamiętać o tym, aby wziąć pod uwagę wiek pacjenta, a także dowiedzieć się, czy przygotowanie do badania markera raka prostaty było rzetelne i nie doszło do zafałszowania wyniku. 

    Wartości prawidłowe uzależnione są od wieku pacjenta, poniżej przedstawione są normy PSA w odniesieniu do wieku:

    • u mężczyzn do lat 60 poziom PSA nie powinien być wyższy niż 4ng/dl;
    • u mężczyzn po 60. roku życia nie powinien przekraczać poziomu 6ng/dl. 

    Wynik oznaczenia jest zależny od metody oznaczenia, a więc laboratorium wykonujące badanie powinno podać wartości referencyjne do jakich odnieść wynik. Każdą otrzymaną wartość należy indywidualnie skonsultować z lekarzem.

     

    Wynik PSA – co oznacza niskie i podwyższone PSA? 

     

    Wskazaniem do biopsji gruczołu sterczowego jest zarówno niepokojący wynik oznaczenia – powyżej 4 ng/dl (lub u osób starszych 6ng/dl), jak i odchylenia w badaniu „per rectum” (DRE) lub ultrasonografii przez odbytniczej (TRUS). Rosnące stężęnie PSA w kolejnych badaniach (w niedługich odstępach czasowych) również stanowi wskazanie do biopsji prostaty.

     

    Wysokie PSA – czy to rak prostaty? 

     

    Podwyższony poziom PSA świadczyć może o:

    • stanach nienowotworowych – zapalenie, łagodny rozrost i uraz stercza (biopsja, badanie per rectum), stan po ejakulacji.
    • raku stercza – najbardziej typowy nowotwór u starszych mężczyzn
    • innych nowotworów – raki nadnerczy, pęcherza moczowego, nerki, jelita grubego, wątroby i jajnika.

     

    Niski poziom PSA – co to znaczy?

     

    Obniżenie poziomu PSA rejestruje się po:

    • usunięciu gruczołu krokowego wraz z pęcherzykami nasiennymi – prostatektomia radykalna,
    • radioterapii stosowanej na gruczoł krokowy,
    • leczenie inhibitorami 5-alfa reduktazy.
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Test na raka prostaty

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.