Zez

U dzieci najczęstszymi przyczynami zeza są zaburzenia równowagi okoruchowej związane z istnieniem dużej różnicy wady refrakcji pomiędzy oczami. U dorosłych zez może się pojawić w związku osłabieniem siły mięśni okoruchowych, urazem powodującym ograniczenie ruchomości gałki ocznej lub uszkodzeniem mózgowia.

Zez – przyczyny

W warunkach fizjologicznych, przy patrzeniu w dal, gałki oczne ustawione są równolegle. Wykonują one również skojarzone ruchy we wszystkich kierunkach. Ośrodki zawiadujące prawidłowymi ruchami gałek ocznych zlokalizowane są w mózgowiu. Istnieje wiele przyczyn nieprawidłowego ustawienia gałek ocznych. U dzieci najczęstszymi przyczynami zeza są zaburzenia równowagi okoruchowej związane z istnieniem dużej różnicy wady refrakcji pomiędzy oczami. U dorosłych zez może się pojawić w związku osłabieniem siły mięśni okoruchowych, obniżeniem ostrości wzroku, urazem powodującym ograniczenie ruchomości gałki ocznej lub uszkodzeniem mózgowia.

Zez – ocena kliniczna

Pomocne w ocenie klinicznej zeza są informacje dotyczące pacjenta, zebrane w czasie wywiadu lekarskiego. Uwzględnia się wiek, w którym pojawił się zez, objawy towarzyszące, zmienność zeza (czy występuje stale, czy pojawia się okresowo), ogólny stan zdrowia pacjenta i ewentualne zaburzenia rozwojowe. W przypadku dzieci duże znaczenie ma wywiad okołoporodowy. Należy wziąć pod uwagę przebieg ciąży, porodu i okresu noworodkowego. Ważne jest również występowanie rodzinne zeza oraz wcześniej stosowane sposoby leczenia.

Zez – badanie

Do badania ustawienia gałek ocznych wykorzystuje się test zakrycia (cover test), testy opierające się na obserwacji odblasków świetlnych na rogówce, testy wykorzystujące różniące się obrazy siatkówkowe oraz testy wykorzystujące różne obiekty do patrzenia dla obojga oczu. Czasami u niemowląt, w związku z zakryciem części twardówki szeroką nasadą nosa i fałdami nakątnymi, często obecnymi w tym wieku, może występować tak zwany zez rzekomy. Badania wskazują na równoległe ustawienie gałek przy patrzeniu w dal. Wrażenie zezowania powinno stopniowo zanikać w okresie niemowlęctwa i wczesnego dzieciństwa. Jeśli nadal się utrzymuje konieczne jest powtórne badanie okulistyczne.

Zez może być ukryty lub jawny. Jawny widoczny jest przez cały czas, zaś ukryty pojawia się w określonych sytuacjach. Występuje wówczas dyskomfort podczas obuocznego patrzenia lub podwójne widzenia (diplopia).

Zez zbieżny

U dzieci najczęściej występuje zez zbieżny. Obserwuje się rodzinne jego występowanie. Może być związany z wadą refrakcji, którą należy skorygować. U dzieci z zezem zbieżnym o wczesnym początku równoległe ustawienie oczu uzyskuje się zazwyczaj leczeniem operacyjnym. Przed zabiegiem jednak należy skorygować wadę wzroku i podjąć leczenie niedowidzenia. W przeciwnym razie po operacji może ponownie dojść do zaburzeń ustawienia gałek ocznych. Uważa się, że leczenie chirurgiczne powinno być rozpoczęte wcześnie, zazwyczaj do 2 roku życia. Najczęstszymi zabiegami w przypadku zeza zbieżnego niemowlęcego jest cofnięcie przyczepów obu mięśni prostych przyśrodkowych lub cofnięcie przyczepu mięśnia prostego przyśrodkowego i skrócenie mięśnia prostego bocznego po tej samej stronie.

Zez rozbieżny

Innym typem zaburzeń ustawienia gałek ocznych jest zez rozbieżny. Często ujawnia się u dzieci z nieprawidłowościami neurologicznymi przed 6 miesiącem życia. Gałki oczne mogą być również odchylone pionowo.

Zez – niedowidzenie

Bardzo często u dzieci z zezem dochodzi do niedowidzenia. Jest to obniżenie ostrości wzroku badanej z najlepszą korekcją spowodowane nieprawidłową współpracą obuoczną. Nie występują natomiast żadne nieprawidłowości w obrębie gałek ocznych ani dróg wzrokowych. Przyjmuje się, że wiek, do którego niedowidzenie zezowe jest odwracalne to 7-8 rok życia. W przypadku dużej różnicy wady refrakcji między oczami (anizometropii), przy zachowaniu widzenia obuocznego niedowidzenie jest odwracalne do okresu dojrzewania. Sposobem leczenia niedowidzenia jest obturacja (zakrywanie) prawidłowego oka. Jest to najskuteczniejsza metoda zmuszania do pracy wzrokowej oka zezującego. Częstotliwość zasłaniania zależy od wieku pacjenta i stopnia niedowidzenia. Jeżeli sześciomiesięczne leczenie nie przynosi spodziewanych efektów, dalsze leczenie będzie prawdopodobnie nieskuteczne. Alternatywnym sposobem leczenia niedowidzenia jest penalizacja, czyli osłabianie ostrości wzroku oka zdrowego przez atropinę. Wykorzystuję się to w niedowidzeniu niewielkiego stopnia towarzyszącemu nadwzroczności.

Podejrzenie istnienia zeza zarówno u dzieci jak i dorosłych wymaga pilnej konsultacji okulistycznej. U niemowląt z nieprawidłowym ustawieniem gałek ocznych badanie to należy przeprowadzić do 1roku życia. Konieczna jest ocena dna oka celem wykluczenia przyczyn organicznych, u dzieci na przykład siatkówczaka. Ważne jest również określenie wady wzroku po porażeniu akomodacji.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.0


Może cię

Wideo – Zez

W warunkach fizjologicznych przy patrzeniu w dal gałki oczne ustawione są równolegle, wykonują one również ...

Wideo – Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem

Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem, czyli AMD, w krajach rozwiniętych jest główną przyczyną nieodwracalnej ślepoty, ...

Odwinięcie powieki (ektropion)

Odwinięcie powieki (ektropion) to odstawania brzegu rzęsowego od wypukłej powierzchni gałki ocznej. Powieki są odpowiednio ...

Podwójne widzenie – przyczyny, objawy, leczenie diplopii

Podwójne widzenie (diplopia), to zaburzenie wzroku, które polega na widzeniu dwóch obrazów zamiast jednego. Przyczyną ...

Badanie zeza

Zez jest chorobą, która najczęściej dotyka dzieci. Nie jest to tylko wada kosmetyczna, jak zwykło ...

Zwyrodnienia spojówek

Stany zwyrodnieniowe spojówek są stosunkowo często występującymi zmiany strukturalnymi, które oprócz defektów kosmetycznych, nie stanowią ...

Cukrzyca a choroby oczu

Powikłania cukrzycy związane ze wzrokiem to jedne z najpoważniejszych skutków długoletniej, źle wyrównanej i leczonej ...

Zespół suchości (zespół Sjögrena)

Zespół suchości to inaczej zespół Sjögrena. To choroba autoimmunologiczna, taka u podłoża której leży produkcja ...

Wideo – Podejrzenie istnienia zeza

Podejrzenie istnienia zeza zarówno u dzieci jak i dorosłych wymaga pilnej konsultacji okulistycznej. U niemowląt ...

Anizokoria – przyczyny i badania przy nierównych źrenicach

Anizokoria, czyli nierówne źrenice, to stan, którego przyczyną nie zawsze jest choroba. Jeżeli różnica szerokości ...

Krótkowzroczność (myopia)

Krótkowzoczność niska pojawia się około 10 roku życia. Zazwyczaj stopniowo narasta do okresu pokwitania. Największą ...

Kurza ślepota – jakie są przyczyny, objawy i jak wygląda leczenie ślepoty zmierzchowej?

Kurza ślepota (ślepota zmierzchowa, hemeralopia) to zaburzenie widzenia spowodowane nieprawidłową funkcją receptorów wzrokowych – pręcików. ...

Komentarze (0)