Wytrzeszcz oczu – przyczyny, objawy, leczenie

Wytrzeszcz oczu, inaczej orbitopatia, polega na przemieszczeniu gałek ocznych ku przodowi. Przyczyn tego stanu jest wiele, gdyż dolegliwość ta nie jest spowodowana jedynie chorobami oczu, takimi jak guzy czy ropowica oczodołu. Orbitopatia to także wynik chorej tarczycy (np. choroba Gravesa-Basedowa czy Hashimoto). Wytrzeszczone oczu u dzieci to z kolei objaw zapalenia zatok sitowych czy mięsaka oczodołu. Jak wygląda leczenie orbitopatii?

Orbitopatia (wytrzeszczone gałki oczne) – przyczyny

Wytrzeszcz oczu (łac. exophthalmos) oznacza przemieszczenie gałek ocznych ku przodowi (rzadko ku górze, do boku lub do dołu), co jest spowodowane patologicznymi tworami w oczodole (jak guzy) lub obrzękiem tkanek miękkich oczodołu, które wypychają gałkę oczną na zewnątrz ze sztywnej kostnej struktury, jaką jest oczodół.

Tkanki miękkie oczodołu to zarówno mięśnie poruszające okiem, jak i tkanka łączna i tłuszczowa. Wytrzeszcz oczu (obrzęk tkanek oczodołu) może być efektem zarówno chorób zapalnych – infekcyjnych i nieinfekcyjnych, jak i innych chorób, np. nowotworowych. Objaw ten jest spowodowany nie tylko przez choroby oczu, ale także schorzenia internistyczne, takie jak chora tarczyca.

Przyczyny wytrzeszczu obejmują schorzenia internistyczne, onkologiczne, jak i okulistyczne. Należą do nich:

  • choroby tarczycy (wytrzeszcz endokrynny, oftalmopatia tarczycowa),
  • zapalenie tkanek oczodołu,
  • guzy oczodołu,
  • ropowica oczodołu,
  • zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej (duże naczynie żylne mózgu),
  • wytrzeszcz tętniący.

Wśród przyczyn wytrzeszczonych oczu wymienia się również guza rzekomego oczodołu.

Co oznacza wytrzeszcz oczu u dzieci?

Wytrzeszczone oczy u dzieci są częstym objawem zapalenie zatok sitowych (tak zwanych sitówek). Do guzów oczodołu zaliczamy nowotwory łagodne (naczyniaki, tłuszczaki) i złośliwe, powstające miejscowo (mięsaki oczodołu) lub będące przerzutami z innych narządów (najczęściej do oczodołu przerzuty dają rak sutka, płuc, nerek, gruczołu krokowego, przewodu pokarmowego, jąder i tarczycy).

Wytrzeszcz oczu u niemowląt może być objawem częstego nowotworu w tej grupie wiekowej – nerwiaka zarodkowego (neuroblastoma). Guzy przerzutowe oczodołu i tym samym wytrzeszcz oczu u dzieci powodują także choroby nowotworowe szpiku kostnego (białaczki, mięsak Ewinga).

Wytrzeszczone oczy to objaw choroby?

Zapalenie tkanek oczodołu i jego ropowica to choroby spowodowane przez przeniesienie procesu ropnego (zakażenia bakteryjnego) z okolic sąsiadujących – z chorych zatok (sitowych, szczękowych, czołowych), zębów, czyraków na twarzy, ropnych zmian na powiekach.

Wytrzeszcz endokrynny to zjawisko występujące w autoimmunologicznej nadczynności tarczycy (choroba Gravesa-Basedowa), inne określenie to orbitopatia tarczycowa. Choroba Gravesa polega na tworzeniu się przeciwciał, które wraz z krążącą krwią przenikają do tarczycy, osiadając na powierzchni tworzących ją komórek i pobudzając je do nadmiernej, nieadekwatnej produkcji i uwalniania hormonów tarczycy.

W oczodole na powierzchni komórek występują podobne białka co na komórkach tarczycy, dlatego przeciwciała atakują również te tkanki. W oczodole objęte procesem zapalnym są mięśnie, tkanka tłuszczowa i gruczoł łzowy, następuje ich obrzęk i rozplem komórek tłuszczowych.

Na ciężką orbitopatię częściej zapadają mężczyźni niż kobiety, a gorszy przebieg orbitopatii wywołany jest też przez palenie papierosów.

Rzadziej orbitopatia może być objawem choroby Hashimoto (prowadzącej w efekcie do przewlekłej niedoczynności gruczołu). Rozchwiana niedoczynność i nadczynność nasilają orbitopatię.

Wytrzeszcz tętniący to wynik uszkodzenia tętnicy szyjnej wewnętrznej. Jego nazwa pochodzi od zjawiska tętnienia oka zgodnie z rytmem serca.

Wytrzeszcz oczu – objawy towarzyszące orbitopatii

Wytrzeszcz może pojawić się nagle lub narastać powoli, może to być wytrzeszcz jednostronny, lekki wytrzeszcz jednego oka lub obustronny, duży wytrzeszcz. Może on upośledzać ruchomość gałki ocznej, a przez to powodować podwójne widzenie (jako wynik zaburzenia synchronizacji ruchów gałek ocznych), obniżenie ostrości widzenia, mroczki przed oczami, wywoływać tętnienie lub dolegliwości bólowe.

Możliwy jest obrzęk i przekrwienie powiek oraz spojówek, a także wysychanie rogówki poprzez niedomykanie szpary powiekowej. U ludzi z dużą krótkowzrocznością (ze zbyt dużą gałką oczną) może występować wytrzeszcz rzekomy.

W nadczynności tarczycy wytrzeszczowi oczu towarzyszą inne objawy tego schorzenia, takie jak: nadciśnienie tętnicze, szybkie bicie serca, łatwe męczenie się, wilgotna, jedwabista skóra, biegunka, bezsenność, niepokój, utrata masy ciała, zmiany struktury i osłabienie włosów oraz paznokci.

W orbitopatii tarczycowej mamy do czynienia z obustronnym wytrzeszczem, przekrwieniem oczu, niedomykalnością powiek. Czasem może wystąpić pieczenie, łzawienie, światłowstręt, ból gałek ocznych (w spoczynku i przy ruchach oczu), podwójne widzenie.

Niedomykalność powiek połączona z osłabieniem czynności gruczołów łzowych (których zadaniem jest nawilżanie oka) może prowadzić w skrajnych przypadkach do owrzodzeń rogówki.

W ropowicy oczodołu może wystąpić: wysoka gorączka, dreszcze, a także – na drodze odruchu nerwowego (odruch oczno-sercowy i oczno-żołądkowy) – znaczne zwolnienie akcji serca (bradykardia), nudności oraz wymioty.

Wytrzeszcz oczu – leczenie

Dobór odpowiedniego leczenia wytrzeszczu oczu zależy oczywiście od choroby podstawowej, która wywołała wytrzeszcz.

W chorobach tarczycy u większości chorych następuje samoistna poprawa. Kluczowe znaczenie ma zwalczanie nadczynności tarczycy i stosowanie glikokortykosteroidów celem wygaszenia procesu zapalnego (podawanych dożylnie, w szpitalu).

Wspomagająco w domu można dbać o odpowiednie nawilżanie powietrza, stosować wyższe ułożenie głowy podczas snu, a w ciągu dnia nosić okulary przeciwsłoneczne.

W zapaleniach oczodołu spowodowanych przez zakażenie przeniesione z okolic sąsiadujących niezbędne jest intensywne leczenie szpitalne pod nadzorem wielu lekarzy specjalistów – okulistów, laryngologów, chirurgów szczękowo-twarzowych.

Bibliografia:

  • Niżankowska M., Podstawy okulistyki. Volumed, Wrocław 2000.
  • Pojda S. M. (red.), Okulistyka w kropelce. Śląska Akademia Medyczna, Katowice 2006.
  • https://podyplomie.pl/wiedza/wielka-interna/1286,nadczynnosc-tarczycy
Opublikowano: ; aktualizacja: 08.01.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Pogorszenie wzroku

Pogorszenie wzroku jest znaczącą przeszkodą w wykonywaniu obowiązków dnia codziennego. Pogorszenie ostrości widzenia może być ...

Zespół rzekomego złuszczania

Zespół rzekomego złuszczania (syn. zespół pseudoeksfoliacji) jest chorobą układową, związaną ze starzeniem, która manifestuje się ...

Ektazja rogówki

Ektazje rogówki, nazywane inaczej chorobami rozstrzeniowymi rogówki, są grupą schorzeń polegających na występowaniu nieregularności w ...

Wideo – Opadnięcie powieki górnej

Opadnięcie powieki górnej wrodzone lub nabyte, jest wadą spotykaną stosunkowo często. Wrodzone opadnięcie powieki górnej ...

Wideo – Zaczerwienienie oka

Czerwone oczy to jeden z najczęstszych objawów klinicznych spotykanych w praktyce nie tylko okulistów, ale ...

Wideo – Niedrożność kanalika łzowego

U około 50% noworodków po urodzeniu stwierdza się niedrożność przewodu nosowo-łzowego. Przyczynę stanowi najczęściej cienka ...

Oftalmopatia – przyczyny, objawy, leczenie orbitopatii tarczycowej

Oftalmopatia tarczycowa (ang. thyroid eye disease, TED), określana także jako orbitopatia, to typowy objaw chorób ...

Wideo – Wytrzeszcz oczu

Przemieszczenie gałki ocznej jest najczęstszym objawem schorzeń oczodołu. Gałka oczna może zostać przemieszczona w poziomie ...

Bakteryjne i wirusowe zapalenie spojówek

Zapalenie spojówek może być wywołane bakteriami, wirusami oraz grzybami. Zakażenie spojówek w zależności od pochodzenia ...

Wideo – Praca przy komputerze

Długotrwała praca przy komputerze może mieć bardzo negatywny wpływ na oczy. Długie godziny spędzone przed ...

Wideo – Męty w oku

Częstym objawem zgłaszanym przez pacjentów u okulisty są męty fruwające przed okiem. Mętom mogą towarzyszyć ...

Dlaczego wzrok pogarsza się wraz z wiekiem?

Pogorszenie wzroku wraz z wiekiem związane jest najczęściej ze zwyrodnieniem plamki żółtej. Jest to powoli ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon