Wirusowe zapalenia powiek

Brak zdjęcia

8 października 2013

Wirusowe zapalenia powiek są o tyle istotnym problemem, iż początkowe objawy im towarzyszące mogą być mało charakterystyczne i zwykle nienasilone aż w takim stopniu jak zakażenia bakteryjne, a w związku z tym niejednokrotnie bagatelizowane. Należy być jednak świadomym tego, że nieleczone stają się przyczyną niebezpiecznych powikłań.

Powieki – budowa i funkcje

Aby zrozumieć istotę problemu, jakim są zakażenia powiek warto początkowo przybliżyć sobie ich budowę oraz funkcje. Powieki są fałdami skórnymi, których mechanizm działania polega na odsłanianiu i zasłanianiu przedniego odcinka oka, co zapewnia ochronę przed jego wysychaniem i urazami. Dodatkowo dzięki odruchowi mrugania rozprowadzają film łzowy po powierzchni rogówki i spojówki, zapewniając im stałe nawilżenie. Z przednich krawędzi powiek (zarówno górnej jak i dolnej) wyrastają rzęsy, które również stanowią jeden z elementów aparatu ochronnego gałki ocznej. Do ich mieszków uchodzą gruczoły potowe Molla oraz gruczoły łojowe Zeissa.

Trzon powiek stanowią tarczki, zbudowane z tkanki łącznej zbitej, które dzięki swojemu łukowatemu wygięciu nadają kształt powiekom, a znajdujące się w nich gruczoły tarczkowe Meiboma, wydzielają łój, odpowiedzialny za natłuszczenie brzegów powiek i uszczelnieniu zamkniętej szpary powiekowej. Tylna powierzchnia obu powiek wyścielona jest spojówką powiekową. Wszelkie zmiany zapalne powiek są niezwykle niebezpieczne ze względu na swoje bezpośrednie sąsiedztwo z wrażliwągałką oczną. Wymagają szybkich interwencji i odpowiedniego postępowania farmaceutycznego a niekiedy i chirurgicznego, mającego na celu wyeliminowanie czynnika etiologicznego, zapobiegającego rozprzestrzenianiu się patogenu.

Wirus ospy wietrznej

 

Wirus ospy wietrznej i https://wylecz.to/choroby-skory/polpasiec/półpaśca (VZV-virus zoster varicella) wywołujący półpaśca ocznego (herpeszosterophthalmicus) może lokalizować się w różnych częściach ciała, choć najczęściej zajmuje okolice twarzy i tułowia. Bez względu na obszar ciała przez niego infekowany mechanizm działania pozostaje ten sam. Po pierwotnym zakażeniu, jakim jest ospa wietrzna, wirus przechodzi w postać latentną (uśpioną) umiejscawiając się w zwojach czuciowych nerwów rdzeniowych i czaszkowych.

Zazwyczaj na skutek osłabienia odporności organizmu (ustawiczny stres, poważne infekcje, okres poszczepienny) dochodzi do reaktywacji wirusa i jego rozprzestrzeniania się drogą tkanki nerwowej zajętego segmentu, a co za tym idzie dermatomu (obszaru skórnego). W przypadku półpaśca ocznego dochodzi do uaktywnienia się wirusa VZV w zwoju trójdzielnym i jego rozprzestrzeniania się na nerw oczny – pierwszą gałąź nerwu trójdzielnego.

Skutkiem tego są widoczne zwykle po kilku dniach zmiany skórne w postaci:

  • pęcherzyków i pęcherzy surowiczych o czerwonym/różowym zabarwieniu,
  • zlokalizowanych w okolicy powiek, czoła i skroni (czyli w obrębie skóry unerwionej przez chorobowo zmieniony nerw),
  • umiejscowionych jednostronnie, nie przekraczających linii środkowej twarzy.

Co powinno zwrócić naszą uwagę przed pojawieniem się wykwitów?

Może się zdarzyć, że wykwity pojawią się bez poprzedzających je wstępnych objawów. Jednak często, na kilka dni przed wystąpieniem zmian skórnych pojawia się złe samopoczucie, bóle głowy, gorączka. Szczególną uwagę należy zwrócić, gdy wystąpi:

  • pieczenie,
  • mrowienie,
  • przeczulica a nawet ból okolicy powiek, skroni, czoła.

Na czym polega leczenie półpaśca ocznego?

Podstawowe leczenie półpaśca ocznego opiera się na terapii przeciwwirusowej, stosowaniu leków hamujących replikację wirusa, zawierających acyklowir, które powinny być podane jak najszybciej, do 3-4 dni po wystąpieniu pierwszych objawów. Dodatkowo lekarz okulista musi zbadać gałkę oczną i wykluczyć przejście na nią stanu zapalnego. W ramach terapii wspomagającej stosuje się kortykosteroidy, leki przeciwbólowe i ewentualnie antybiotyki.

Czy jest to niebezpieczna choroba?

Lokalizacja zajętego przez wirusa segmentu tkanki nerwowej sprawia, iż jest to groźna odmiana kliniczna półpaśca. Chociaż zazwyczaj pęcherzyki ulegają samoistnej regresji, aż u połowy pacjentów mogą rozwinąć się powikłania w postaci zapalenia i owrzodzenia rogówki wraz z towarzyszącym obrzękiem powiek i przekrwieniem naczyń spojówki, a także zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego. Do rzadszych i o wiele groźniejszych następstw półpaśca ocznego należą: zapalenie tylnego odcinka błony naczyniowej i siatkówki, ostra martwica siatkówki i postępująca zewnętrzna martwica siatkówki.

Jakie mogą być długotrwałe powikłania choroby?

Do najczęstszych powikłań półpaśca ocznego należy neuralgia (nerwoból). Jeśli więc podczas choroby, bądź po przebyciu półpaśca odczuwany ból jest:

  • nagły,
  • krótkotrwały (trwający kilka sekund-minut),
  • silny,
  • rwący,
  • zlokalizowany na obszarze wcześniej zajętym przez zmiany skórne.

najprawdopodobniej wystąpiła neuralgia nerwu trójdzielnego. Może ona mieć charakter nawrotowy i utrzymywać się miesiącami lub nawet latami. Leczenie polega na doraźnym podaniu leków przeciwbólowych lub operacyjnej blokadzie odpowiednich gałęzi nerwów zainfekowanych przez wirusa.

Innym powikłaniem może być również porażenie nerwów okoruchowych (III, IV, VI nerwu czaszkowego).


Ile razy można zachorować na półpaśca ocznego?

Tylko u ludzi ze znacznym spadkiem odporności i immunosupresją (zakażeni wirusem HIV, pacjenci nowotworowi, po transplantacjach) półpasiec może nawracać. Zazwyczaj pozostawia trwałą odporność.

Mięczak zakaźny

Innym wirusem mogącym wywołać zakażenie powiek jest wirus z grupy ospowatych – mięczak zakaźny (molluscumcontagiosum). Zakażenie nie ma tak groźnych następstw jak w przypadku wirusa VZV i ma znacznie łagodniejszy przebieg. Często dotyka dzieci, osoby z obniżoną odpornością.

Najczęściej kryterium rozpoznania opiera się o charakterystyczne, rozwijające się powoli zmiany:

  • twarde, półprzezroczyste grudki,
  • z pępkowatym zagłębieniem w środkowej części,
  • o niewielkiej średnicy ok 1-4 mm,
  • z wydobywającą się po ucisku kaszkowatą treścią.

Niekiedy dochodzi do powikłania w postaci zapalenia spojówek, gdzie wyżej opisane zmiany grudkowe pojawiają się również w obrębie spojówek. Dodatkowo może pojawić się wysięk surowiczy.

Kiedy udać się do specjalisty?

Zazwyczaj zmiany ulegają samowyleczeniu w przeciągu kilku miesięcy, jednak należy pamiętać, że gdy proces zapalny nie ustępuje przez około 2 miesiące należy udać się do okulisty, gdyż wraz z upływem czasu rośnie ryzyko zbliznowacenia spojówki, a nawet zapalenia i owrzodzenia rogówki.

Jak leczyć takie zmiany?

Leczeniem z wyboru jest wyłyżeczkowanie zmian i przyżeganie jodyną, bądź krioterapia, które zazwyczaj dają pełne wyleczenie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 18.02.2016

Oceń:
4.6


Może cię

Zaczerwienienie oczu

Jednym z najczęściej obserwowanych objawów, związanych z narządem wzroku są tzw. „czerwone oczy”. Zwykle przyczyna ...

Zapalenie spojówek

Częstymi objawami zapalenia spojówek są zaczerwienione oczy i obrzęknięte spojówki. W worku spojówkowym może zalegać ...

Wideo – Zapalenie spojówek

Częstymi dolegliwościami, z którymi pacjenci zgłaszają się do okulisty są: łzawienie, światłowstręt, zwężenie szpary powiekowej, ...

Podwójne widzenie – przyczyny, objawy, leczenie diplopii

Podwójne widzenie (diplopia), to zaburzenie wzroku, które polega na widzeniu dwóch obrazów zamiast jednego. Przyczyną ...

Zespół Reitera – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rehabilitacja

Zespół Reitera, obecnie znany raczej jako reaktywne zapalenie stawów, to choroba, w której dochodzi do ...

Choroby powiek – jakie objawy wskazują na chore powieki?

Powieki chronią nasze oczy i są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku. Pacjenci często zgłaszają: ...

Ból oka

Ból oka jest jednym z objawów patologii dotyczącej samej gałki ocznej, a także procesów toczących ...

Ostre zapalenie spojówek

Spojówka jest to cienka, przeźroczysta błona wyścielająca tylną powierzchnię powiek oraz przednią część gałki ocznej. ...

Zapalenie spojówek u dzieci

Rodzice często zgłaszają się do lekarza rodzinnego z różnymi objawami dotyczącymi oczu dziecka. Sporą część ...

Ropienie oczu u niemowląt

Ropna wydzielina, która pojawia się u niemowlęcia w kąciku oka lub zakleja je całe zawsze ...

Szczypiące oczy – przyczyny szczypania oczu

Przyczyna szczypania oczu bywa zwykle prozaiczna i wiąże się z podrażnieniem czy zmęczeniem. Częstą dolegliwością ...

Choroby alergiczne oczu a leki

Choroby alergiczne oczu powstają w wyniku kontaktu z czynnikiem uczulającym. Rozwijają się w obrębie spojówek ...

Komentarze (0)