Uszkodzenie rogówki – przyczyny, objawy, leczenie uszkodzonej rogówki oka

Uszkodzenie rogówki to stosunkowo częsta przyczyna wizyt w pogotowiu okulistycznym. Powierzchowna erozja rogówki wywołana jest najczęściej zadrapaniem czy otarciem soczewką. Nabłonek rogówki regeneruje się w tym wypadki przez kilka dni. Najpoważniej rogówka jest uszkodzona w wyniku urazu termicznego lub chemicznego. Objawy to: silny ból oka, światłowstręt, łzawienie. Powikłaniem może być pogorszenie ostrości wzroku, a nawet ślepota.

Rogówka oka – budowa i funkcje

Rogówka jest przednią, wypukłą i przezroczystą częścią oka. To niezwykle ważny element układu optycznego gałki ocznej. Wpadające przez nią światło załamuje się i skupia, dzięki czemu widziany obraz jest wyraźny. Ludzka rogówka ma okrągły kształt i średnicę około 11 mm. Jej grubość nie przekracza 0,6 mm. Jest bogato unerwiona – posiada dużo zakończeń bólowych, dlatego nawet lekki dotyk wywołuje nieprzyjemne odczucia.

Za rogówką znajduje się komora przednia oka wypełniona cieczą wodnistą, a za nią usytuowana jest soczewka. Jako zewnętrzna i wypukła oraz bardzo delikatna część oka, jest ona narażona na urazy. Zdecydowana większość to niewielkie, powierzchowne, lecz bardzo bolesne uszkodzenia rogówki (erozje), np. w postaci otarcia. Zdarza się jednak, że rogówka jest uszkodzona w o wiele większym stopniu.

Mechaniczne uszkodzenie oka – przyczyna erozji rogówki

Mechaniczne uszkodzenie rogówki to zdecydowanie najczęstszy typ uszkodzeń. Wśród przyczyn wymienia się:

  • źle dopasowane lub przeterminowane soczewki, które mogą wywołać otarcie rogówki,
  • zadrapanie rogówki paznokciem,
  • uderzenie gałązką drzewa podczas spaceru,
  • obecność ciała obcego pod powieką (np. ziarenka piasku),
  • zadrapanie oka przez zwierzę (kota),
  • rzadziej: nieprawidłowo rosnące rzęsy, niedomykalność powiek, ciężka postać zespołu suchego oka.

Częste są również przypadkowe uszkodzenia rogówki u dzieci. W większości przypadków spowodowane są brakiem nadzoru dorosłych nad zabawą dzieci. Powstają podczas zajęć sportowych, często na wakacjach, w czasie zabawy.

Zdarza się, że przyczyną urazu oka jest wypadek komunikacyjny. Uszkodzenie rogówki u dzieci wymaga natychmiastowej wizyty u lekarza specjalisty. Sposób leczenia urazów oka zależy od rodzaju i ciężkości urazu.

Ile trwa regeneracja rogówki po otarciu?

W wyniku urazu dochodzi do punkcikowatych ubytków nabłonka rogówki. Erozja rogówki wywołuje silny ból, który sprawia wrażenie obecności ciała obcego pod powieką. Ubytek nabłonka odsłania zakończenia nerwowe, które są bezpośrednio narażone na warunki atmosferyczne i ruch powieki. Dodatkowo pacjenci skarżą się na światłowstręt, silne łzawienie, obniżenie ostrości wzroku i zamazanie obrazu.

W przypadku zadrapania oka przez zwierzęta istnieje wysokie prawdopodobieństwo zakażenia rany i rozwoju zapalenia rogówki o różnej etiologii (bakteryjnej, grzybiczej itp.).

Niezakażone rany rogówki leczą się stosunkowo szybko. Regeneracja nabłonka rogówki trwa zwykle około 2–3 dni. Czas ten wydłuża się u osób chorych na zespół suchego oka i cukrzycę. Po kilku dniach dokuczliwe objawy ustępują. Otarcie rogówki wymaga wizyty u lekarza specjalisty.

Leczenie mechanicznego uszkodzenia rogówki polega przede wszystkim na podawaniu leków przeciwbólowych i stosowaniu maści lub kropli do oczu z antybiotykiem, aby zapobiec zakażeniu oka.

W przypadku obecności ciała obcego pod powieką konieczna jest jego ewakuacja. Zdarza się, że ciało obce utkwiło w rogówce. Stan ten również wymaga jego usunięcia przez okulistę za pomocą igły, po podaniu roztworu znieczulającego. Otarcie oka najczęściej goi się bez powikłań. Jeżeli jednak dojdzie do zakażenia, może skutkować to trwałymi zaburzeniami ostrości wzroku, zmętnieniem rogówki. Przy głębszych ranach rogówki konieczna jest operacja i zszycie rany.

Rogówka uszkodzona w wyniku oparzenia oka

Termiczne uszkodzenia oka należą do stosunkowo rzadkich rodzajów uszkodzeń narządu wzroku. Zwykle oparzenia dotyczną powiek. Rozległe rany mogą powodować powstanie ściągających blizn i być powodem trwałego odsłonięcia rogówki i związanych z tym powikłań.

Bezpośrednie uszkodzenie rogówki oka zdarza się najczęściej podczas spawania. Do oka mogą wtedy prysnąć kropelki roztopionego metalu. Niewielkie, powstałe w ten sposób ubytki rogówki goją się stosunkowo łatwo i szybko. Wywołują jednak silne dolegliwości bólowe, światłowstręt, łzawienie.

Objawy uszkodzenia rogówki poprzez oparzenie pojawiają się po pewnym czasie – po około 8 godzinach (+/-2 godz.). Należą do nich: silny światłowstręt, zaciśnięcie powiek, ból gałki ocznej, obrzęk powiek i przekrwienie spojówek. Leczenie polega na stosowaniu zimnych okładów na powieki, przyjmowaniu leków przeciwbólowych. Masywniejsze uszkodzenia rogówki wymagają zastosowania maści z antybiotykiem. Objawy zwykle ustępują samoistnie po około 24 godzinach.

Bardziej masywne oparzenia (np. większą ilością roztopionego metalu) powodują zniszczenie rogówki, martwicę jej tkanek, a czasami utratę oka. Oparzenia termiczne wywołuje również długa ekspozycja na promieniowanie nadfioletowe. Dotyczy to ludzi długo przebywających w ośnieżonych górach w słoneczne dni, nad morzem bez okularów przeciwsłonecznych z filtrami UV.

Czym grozi chemiczne uszkodzenie rogówki?

Zdecydowanie najcięższym typem uszkodzenia rogówki są oparzenia chemiczne. Stany te wymagają natychmiastowej pierwszej pomocy i jak najszybszego przywiezienia chorego na oddział okulistyczny. Szczególnie niebezpieczne są oparzenia zasadami (np. zaprawą murarską).

Substancje te łatwo wnikają w głąb tkanek oka, wywołując głębokie obrażenia i martwicę rozpływną oka. Kwasy (np. oparzenie przy pracy w zakładzie chemicznym, oparzenie kwasem z akumulatora) wywołują natomiast denaturację białek, co ogranicza postępowanie uszkodzenia w głąb oka. Oparzenia chemiczne wywołują również związki drażniące (gaz pieprzowy, aerozole, alkohol), powodujące łzawienie. Te jednak nie prowadzą do poważniejszych obrażeń.

W przypadku oparzeń chemicznych rogówki pierwsza pomoc polega przede wszystkim na jak najwcześniejszym rozpoczęciu płukania oka. Najlepiej jest to wykonywać roztworem soli fizjologicznej lub płynem Ringera. Jeżeli jednak nie są one dostępne na miejscu, należy zacząć płukać oko czystą, zimną wodą pitną.

Strumień wody powinien być skierowany na przyśrodkowy kącik oka, nie odwrotnie. Dzięki temu zapobiega się dostawaniu wypłukanych substancji do drugiego oka. Oko polewamy wodą z butelki, słuchawki prysznica lub zanurzamy głowę chorego w misce z wodą. Ważne jest, aby otworzyć powieki podczas płukania i usunąć z nich szkodliwą substancję chemiczną.

W przypadku zauważenia grudek zaprawy w worku spojówkowym należy je jak najszybciej usunąć za pomocą wacika. Oko należy płukać również podczas transportu do szpitala.

Niestety oparzenia chemiczne goją się bardzo trudno i wiążą z wysokim prawdopodobieństwem wystąpienia ciężkich powikłań. Skutkiem oparzenia oka może być ślepota, trwałe zaburzenia ostrości wzroku, rozwój zaćmy, jaskry, bielmo, zrosty powiek. Pamiętajmy, że większości oparzeń chemicznych można uniknąć, stosując środki bezpieczeństwa, np. okulary ochronne przy pracy.

Bibliografia:

  • Niżankowska M., Okulistyka. Podstawy kliniczne. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010.
  • https://okulistyka.mp.pl/urazyoka/122790,oparzenie-chemiczne-oka/
  • https://okulistyka.mp.pl/urazyoka/85392,urazy-oka-mechaniczne-urazy-galki-ocznej/
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.04.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Wideo – Zespół Sjögrena

Zespół Sjögrena jest schorzeniem o podłożu autoimmunologicznym, powodującym zmniejszenie wydzielania łez połączone z suchym zapaleniem ...

Wideo – Zapalenie nerwu wzrokowego – przyczyny, objawy, leczenie

Nerw wzrokowy jest narażony na uszkodzenie w przebiegu wielu schorzeń, zarówno narządu wzroku jak i ...

Wideo – Jaskra

Jaskra jest jedną z najczęstszych przyczyn nieodwracalnej ślepoty na świecie. Definiuje się ją jako grupę ...

Guzy tęczówki

Guzy tęczówki mogą mieć różny charakter: łagodny bądź złośliwy, bezbarwnikowy lub barwnikowy. Niektóre z nich ...

Wideo – Siatkówczak oka

Siatkówczak jest najczęstszym pierwotnym złośliwym nowotworem wewnątrzgałkowym wieku dziecięcego. Zapadalność w ciągu całego życia wynosi ...

Urazy oka

Według danych naukowych urazy narządu wzroku odpowiadają za 4-11% przypadków ślepoty. Częściej występują one u ...

Zaćma starcza

Zaćma starcza stanowi najczęściej występującą postać zaćmy nabytej i jednocześnie najczęstszą zmianę patologiczną soczewki. Wg ...

Torbiel pajęczynówki u dzieci i dorosłych – objawy, leczenie, rokowania

Torbiel pajęczynówki (torbiel podpajęczynówkowa) to rzadko występującą zmiana patologiczna zlokalizowana wewnątrz czaszki, która w zależności ...

Retinopatia nowotworowa

Retinopatia towarzysząca chorobie nowotworowej jest rzadkim schorzeniem, w przebiegu którego dochodzi do inicjacji procesu autoimmunologicznego, ...

Zespół suchego oka

Suche oko spowodowane jest zaburzeniami dotyczącymi filmu łzowego. Są one związane ze zmniejszoną objętością łez ...

Wideo – Retinopatia cukrzycowa

Dużą grupę pacjentów zgłaszających się na badania okulistyczne stanowią chorzy na cukrzycę. U 40% chorych ...

Retinopatia cukrzycowa

Czynnikami ryzyka rozwoju retinopatii cukrzycowej, oprócz czasu trwania i skuteczności kontroli cukrzycy, są także wiek ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon