Suche oko

Jedną z coraz częstych dolegliwości okulistycznych jest tzw. „zespół suchego oka”, znany również pod nazwą „syndromu oka biurowego”. Poza dominującym uczuciem suchości, chory ma wrażenie obecności ciała obcego, tzw. „piasku pod powiekami”, może również skarżyć się na nadmierne łzawienie, pieczenie, lekki światłowstręt, zaczerwienienie oka bez ropnego wysięku.

Suche oko - przyczyny

Zespół suchego oka polega na niedostatecznym nawilżeniu jego powierzchni, co skutkuje rozwojem suchego zapalenia rogówki i spojówek. Dłuższe utrzymywanie się tego stanu, poza nieprzyjemnymi doznaniami, może prowadzić do rozwoju zakażeń rogówki i spojówek, objawiających się wydzieliną ropną oraz dolegliwościami bólowymi.

Do rozwinięcia się zespołu suchego oka prowadzi zmniejszone wydzielanie łez lub/i przyśpieszone parowanie filmu łzowego z powierzchni gałki ocznej. Bezpośrednich przyczyn tego stanu jest wiele. Niekorzystnie działające czynniki można podzielić na zewnętrzne jak i wewnętrzne, oddziaływujące jedynie miejscowo w obrębie oka bądź też mające swe źródło w chorobie ogólnoustrojowej. Kilka przyczyn może współistnieć u jednej osoby, nasilając tym samym dolegliwości. Objawy suchego oka są zwykle najbardziej dokuczliwe tuż po przebudzeniu, co jest związane z fizjologicznie mniej intensywnym wydzielaniem łez w godzinach nocnych.

Wysiłek wzrokowy

Jedną z najczęstszych przyczyn suchego oka jest nadmierny wysiłek wzrokowy:

  • praca przed komputerem,
  • prowadzenie samochodu,
  • oglądanie telewizji,
  • czytanie bez przerw na odpoczynek,
  • nieprawidłowo dobrana korekcja okularowa,
  • przewlekły brak snu.

Długa praca przed komputerem sprzyja rzadszemu mruganiu. Również monitor komputera, będący źródłem sztucznego oświetlenia, poprzez liczne odblaski oraz duży kontrast wyświetlanych treści, wpływa negatywnie na funkcjonowanie oka. Pomocne w tym przypadku mogą okazać się okulary z powłokami antyrefleksyjnymi, które blokują szkodliwe odblaski.

Istotną kwestią jest odpowiedni dobór korekcji okularowej. W przypadku gdy wada wzroku nie jest wystarczająco dobrze korygowana przez soczewki, oczy muszą stale wykonywać dodatkowy wysiłek celem utrzymania ostrości widzenia.

Z wiekiem proces zwany akomodacją staje się coraz mniej wydolny powodując odsuwanie się punktu ostrego widzenia do bliskich odległości, np. podczas czytania gazeta odsuwana jest coraz dalej od oka. Pamiętając o tym fizjologicznym zjawisku, warto okresowo poddawać się badaniom ostrości wzroku u okulisty, który odpowiednio dostosuje okulary do zmieniających się potrzeb pacjenta.

Warunki zewnętrzne

Również warunki zewnętrzne, w jakich przebywamy, mają znaczący wpływ na jakość nawilżenia oka. Niekorzystny wpływ mają takie czynniki jak:

  • praca w warunkach dużego zapylenia, w tym również dymu tytoniowego,
  • przewlekłe narażenie na silny wiatr, promieniowanie słoneczne (UV),
  • wielogodzinne przebywanie w klimatyzowanym (suchym)pomieszczeniu.

Praca biurowa łączy się z przebywaniem w klimatyzowanym, sztucznie oświetlonym i często zadymionym pomieszczeniu z wielogodzinną pracą przed monitorem, przyczyniając się istotnie do rozwoju suchego oka. Nie dziwi więc fakt, że zespół ten bywa nazywany syndromem oka biurowego.

Soczewki kontaktowe a produkcja łez

Kolejną często spotykaną przyczyną jest niedostateczna dbałość o higienę w trakcie użytkowania soczewek kontaktowych. Zbyt długie noszenie soczewek,szczególnie typu miękkiego, skutkuje odruchowych zmniejszeniem fizjologicznego wydzielania łez, najprawdopodobniej wskutek obniżenia wrażliwości rogówki na bodźce drażniące. Podobny mechanizm można zaobserwować w oczach poddanych tzw.laserowej korekcji wad wzroku. Dodatkowo, w przypadku podrażnienia oka pacjenci często bez konsultacji z lekarzem stosują krople obkurczające naczynia krwionośne, celem zmniejszenia objawów takich jak zaczerwienienie oczu. Jest to rozwiązanie dające szybką ulgę, jednak gdy krople te stosowane są zbyt długo, może dojść do pogorszenia stanu nawilżenia oka poprzez wywołanie tzw.„reakcji z odbicia”. Efekt ten może spowodować również zbyt długie używanie kropli przeciwbólowych oraz leków o działaniu przeciwhistaminowym (antyalergicznym).

Przyczyny ogólnoustrojowe

Do ogólnoustrojowych przyczyn związanych ze zwiększonym ryzykiem rozwoju suchego oka, zaliczamy m.in.:

  • zmiany związane z wiekiem (stopniowy zanik gruczołu łzowego),
  • spadek stężenia estrogenów w okresie menopauzy,
  • choroby skóry, np. łojotok,
  • niedobór witaminy A,
  • choroby tarczycy,
  • cukrzyca,
  • ciąża,
  • stres,
  • choroby z autoagresji, np. zespół Sjogrena,
  • choroby wrodzone (np. wrodzony brak gruczoły łzowego),
  • przyjmowanie leków takich jak leki przeciwcholinergiczne, przeciwdepresyjne, niektóre grupy leków obniżających ciśnienie tętnicze, pochodne witaminy A, antykoncepcja hormonalna, leki psychotropowe, antyarytmiczne, przeciwparkinsonowskie, stosowane miejscowo leki zmniejszające przekrwienie oka, przeciwhistaminowe oraz anestetyki (w tym m.in. beta-blokery oraz acetazolamid stosowane w terapii jaskry).

Przyczyny miejscowe

Poza wspomnianymi już wcześniej przyczynami miejscowymi, takimi jak wysiłek wzrokowy oraz stosowanie soczewek kontaktowych, innymi zmianami miejscowymi, skutkującymi suchym zapaleniem rogówki i spojówek mogą być zmiany nowotworowe w strukturach odpowiedzialnych za wytwarzanie i dystrybucję łez, zmiany o charakterze bliznowacenia oraz zapalenie brzegów powiek m.in. o podłożu gronkowcowym.

Zespół suchego oka - wykrywanie

Podstawowymi testami wykrywającymi nieprawidłowości związane z wydzielaniem łez są test Shirmera oraz test przerwania ciągłości filmu łzowego:

W teście Shirmera lekarz wprowadza pod spojówkę delikatny papierek testowy. Papierek ten stopniowo nasiąka łzami. Po 5 minutach określa się długość nasiąkniętego paska (prawidłowo -minimum 10 mm), która odpowiada ilości wydzielonych łez. Pamiętać należy, że w warunkach ekspozycji na silne bodźce drażniące, takie jak ostre światło, oczy paradoksalnie mogą łzawić obficiej, co jest efektem przewlekłego podrażnienia i światłowstrętu;

Test przerwania ciągłości filmu łzowego informuje lekarza o jakości filmu łzowego, czyli trzech warstw powlekających powierzchnię gałki ocznej i chroniących oko przed wysychaniem. Na film łzowy, poza łzami, składają się także substancje wydzielane przez drobne gruczoły oka, między innymi mające swoje ujście na brzegach powieki. Jeśli film łzowy obserwowany w lampie szczelinowej (w dużym powiększeniu) ulegnie przerwaniu w czasie krótszym niż 10 sekund, świadczy to o nieprawidłowym jego składzie.

Dodatkowo lekarz podczas badania w lampie szczelinowej jest w stanie uwidocznić ubytki nabłonka rogówki oraz nawarstwienia śluzu i martwych komórek, które zalegają na powierzchni oka, powodując znaczną bolesność. W większości przypadków dobrze zebrany wywiad może okazać się wystarczającym do postawienia rozpoznania.

Zespół suchego oka - leczenie

Wyróżnia się leczenie ogólne, celujące w chorobę podstawową (np. leczenie immunosupresyjne w chorobach z autoagresji) oraz leczenie objawowe, na które składa się:

  • stosowanie substytutu łez, tzw. „sztucznych łez”, zawierających substancje nawilżające, takie jak hialuronian sodu,
  • unikanie czynników szkodliwych, tj. długotrwała praca przy komputerze bez regularnych przerw, przebywanie w suchych lub zadymionych pomieszczeniach,
  • stosowanie ciepłych okładów,
  • zamknięcie punktów łzowych (zabieg mający na celu zamknięcie dróg odpływu łez),
  • w krytycznych przypadkach może zajść konieczność czasowego zaszycia szpary powiekowej.

Należy pamiętać, że przewlekle utrzymujące się suche oko predysponuje do rozwoju infekcji, a co za tym idzie, obarczone jest groźbą poważnych powikłań. Suche oko zawsze powinno być diagnozowane i skutecznie leczone.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Wideo – Jęczmień

Jęczmień jest ostrym stanem zapalanym powieki oka wywołanym przez gronkowca. Wyróżnia się jęczmień zewnętrzny i ...

Zespół suchego oka

Suche oko spowodowane jest zaburzeniami dotyczącymi filmu łzowego. Są one związane ze zmniejszoną objętością łez ...

Wideo – Zespół suchego oka

Pacjenci bardzo często zgłaszają się na badanie okulistyczne z powodu uczucie suchości, pieczenia czy uczucia ...

Sztuczne łzy a leczenie zespołu suchego oka

Zespół suchego oka to przewlekłe zapalenie rogówki i spojówek powodowane niedostatecznym wydzielaniem łez lub nieprawidłowym ...

Szczypiące oczy – przyczyny szczypania oczu

Przyczyna szczypania oczu bywa zwykle prozaiczna i wiąże się z podrażnieniem czy zmęczeniem. Częstą dolegliwością ...

Wideo – Retinopatia wcześniacza

Retinopatia wcześniacza rozwija się u przedwcześnie urodzonych dzieci o małej masie urodzeniowej, poddawanych tlenoterapii w ...

Ostre zapalenie spojówek

Spojówka jest to cienka, przeźroczysta błona wyścielająca tylną powierzchnię powiek oraz przednią część gałki ocznej. ...

Wideo – Zapalenie rogówki

Zapalenia rogówki są najczęściej wywołane zakażeniami spowodowanymi przez bakterie wirusy, grzyby i pierwotniaki. Mogą one ...

Jak dbać o wzrok? Co robić by mieć zdrowe oczy?

Wzrok pogarsza się wraz z wiekiem. Przyczynę stanowi tu zwyrodnienie plamki żółtej. Istnieje wiele czynników ...

Leczenie jaskry

Sposobów leczenia jaskry jest wiele, zaczynając od leczenia zachowawczego, poprzez laseroterapię i skończywszy na zabiegu ...

Zespół suchości (zespół Sjögrena)

Zespół suchości to inaczej zespół Sjögrena. To choroba autoimmunologiczna, taka u podłoża której leży produkcja ...

Bakteryjne zapalenie powiek

Bateryjne zapalenia powiek są istotnym problemem z punktu widzenia częstości ich występowania. Mogą powodować duży ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon