Ślepota śnieżna – jakie są przyczyny i objawy, ile trwa i czy mija samoistnie?

Brak zdjęcia

13 maja 2019

Ślepota śnieżna to uszkodzenie rogówki i spojówek wywołane silnym promieniowaniem ultrafioletowym odbitym od powierzchni śniegu oraz niską temperaturą i suchym powietrzem. Objawia się silnym światłowstrętem, bólem i łzawieniem. Ustępuje samoistnie, nawet bez zastosowania leczenia po ok. 24 godzinach. Nie wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.

Co to jest ślepota śnieżna?

Ślepota śnieżna (ang. snow blindness) to stan zaliczany do fotokeratoz, czyli zapaleń rogówki wywołanych działaniem promieniowania świetlnego, dokładniej ultrafioletowego (UV). Najprościej można to opisać, jako „oparzenie słoneczne” oka, czyli sytuację, w której po zadziałaniu czynnika uszkadzającego (UV) organizm uruchamia odpowiedź zapalną, mającą na celu naprawę wyrządzonych szkód.

W związku z tym, że światło nadfioletowe powoduje zaburzenia głównie w DNA, uszkadza strukturę białek oraz odpowiada za powstawanie tzw. wolnych rodników tlenowych, ale nie skutkuje śmiercią komórki natychmiast, reakcja obronna pojawia się z pewnym opóźnieniem. W tym wypadku jest to zwykle 6–10 godzin po ekspozycji na UV.

Ślepota śniegowa czy lodowcowa to pewien specyficzny stan zapalenia spowodowanego światłem, w którym uszkodzenie jest wynikiem odbijania się promieniowania od powierzchni śniegu oraz przebywania na znacznej wysokości, gdzie ochronna warstwa atmosfery jest cieńsza. Dodatkowo za ślepotę górską odpowiedzialna jest niska temperatura oraz suche powietrze, które same w sobie już mogą spowodować reakcję spojówek i rogówki.

Oparzenie oczu związane ze światłem nie dotyczy wyłącznie narciarzy i alpinistów. Dokładnie tego samego stanu może doświadczyć każdy, przebywając zimą w zaśnieżonym terenie, przy znacznym nasłonecznieniu i niskiej temperaturze bez okularów przeciwsłonecznych. Poza tym również latem można zapaść na „ślepotę lodowcową”. Promienie świetlne mogą odbijać się bowiem nie tylko od powierzchni śniegu, ale także wody, zatem żegluga czy wpatrywanie się w taflę jeziora również może prowadzić do rozwoju tego specyficznego rodzaju ślepoty, gdy nie zastosuje się ochrony oczu.

Każda praca z intensywnym źródłem światła, np. praca w obecności łuku elektrycznego, czyli np. spawanie lub też z lampą kwarcową, powinna być wykonywana przy odpowiednim zabezpieczeniu narządu wzroku, ponieważ są to najczęstsze przyczyny zapalenia spojówek i rogówki spowodowanego światłem. Upraszczając, można by rzec, że w tych przypadkach również występuje „ślepota śnieżna”, choć ze względu na inny mechanizm powstania nie stosuje się tego terminu.

Ślepota śnieżna – objawy

Aby kreślić, czy to ślepota śnieżna, należy przede wszystkim powiązać wystąpienie określonych objawów z ekspozycją na słońce. Jeżeli kilka godzin wcześniej nastąpiło narażenie na silne promieniowanie świetlne w postaci: łuku elektrycznego (spawanie), lampy kwarcowej, znacznego nasłonecznienia w terenie odbijającym światło lub białym (stok górski, jezioro, morze, teren pokryty białą folią rolniczą) przy jednoczesnym braku okularów przeciwsłonecznych wystąpienie „śnieżnej ślepoty” jest wysoce prawdopodobne.

Objawy uszkodzenia rogówki przez promieniowanie UV obejmują:

  • silny światłowstręt,
  • silne zaciśnięcie powiek,
  • ból oczu, także ból przy poruszaniu oczami,
  • uczucie ciała obcego pod powiekami,
  • zaczerwienienie,
  • łzawienie,
  • ból głowy,
  • zwężenie źrenic,
  • swędzenie oczu,
  • objaw „halo” (występowanie kolorowej obwódki przy patrzeniu na źródło światła),
  • błyski w oczach, zwłaszcza przy zamkniętych powiekach,
  • rzadziej: utrata widzenia (utrata wzroku) tymczasowa,
  • bardzo rzadko: zmiany w postrzeganiu barw.

Pierwsza pomoc w ślepocie śnieżnej

Jeżeli wystąpi oparzenie oczu promieniowaniem UV, można zastosować chłodne okłady na zamknięte powieki obu oczu oraz preparaty sztucznych łez.

Jeśli na oko są założone soczewki kontaktowe, należy je jak najszybciej zdjąć.

Jeżeli posiadamy okulistyczne miejscowe leki przeciwbólowe może podać sobie 1 kroplę takiego środka do każdego oka. Należy pamiętać, że do oka stosujemy jedynie preparaty okulistyczne, innych na gałkę oczną nie wolno aplikować, ponieważ oko jest naturalnie sterylne i tylko sterylne środki będą bezpieczne. Dodatkowo leki muszą być neutralne dla oka między innymi pod względem pH i substancji czynnych, co gwarantują preparaty gotowe (lub robione) przeznaczone do oczu. Jeśli nie posiada się leków okulistycznych, można przyjąć lek przeciwbólowy doustnie, to znaczy w formie tabletek.

Przy objawach ślepoty śnieżnej można założyć okulary przeciwsłoneczne lub przejść do zacienionego pomieszczenia, by zmniejszyć dolegliwości związane ze światłowstrętem, bezwzględnie należy przerwać narażenie na UV.

Leczenie ślepoty śnieżnej – czy jest odwracalna, ile trwa, konsekwencje

Podstawowym wątpliwością osób, które uległy tego typu oparzeniu słonecznemu jest pytanie o to, czy ślepota śnieżna mija. Otóż w zdecydowanej większości przypadków, ślepota śnieżna jest odwracalna.

Objawy ślepoty śnieżnej utrzymują się zwykle przez 24 godziny; do tego czasu stan zapalny powinien samoistnie ustąpić, nawet bez zastosowania leczenia. Tym samym można dojść do słusznego wniosku, że w przypadku pewności, iż objawy są skutkiem narażenia nie trzeba koniecznie udawać się do lekarza, choć z pewnością okulista, stosując leki, ulży w cierpieniu.

W gabinecie okulistycznym zostanie podany lek znieczulający miejscowo w postaci kropli, dodatkowo lek rozszerzający źrenicę, jeśli nastąpi poprawa może zostać podany żel regenerujący nabłonek rogówki, a gdy ubytek nabłonka jest duży – antybiotyk.

Ślepota śnieżna z reguły nie pozostawia trwałych uszkodzeń wzroku. Wszystkie objawy ustępują najczęściej po około dobie, czasem do 48 godzin. Może jednak wystąpić zakażenie bakteryjne rogówki z następowym owrzodzeniem.

Samo narażenie na UV może spowodować z upływem czasu uszkodzenie soczewki i zaćmę.

Jak się uchronić przed chorobą śnieżną?

Profilaktyka choroby śnieżnej, czyli ślepoty śnieżnej, to przede wszystkim stosowanie odpowiedniej ochrony oczu, tzn.: okularów przeciwsłonecznych (muszą blokować min. 99 proc.promieniowania UV) w dni z dużym nasłonecznieniem, gogli narciarskich i okularów wysokogórskich blokujących promieniowanie UV oraz masek spawalniczych, w przypadku spawania metali.

Bibliografia

  • Niżankowska H.; Okulistyka. Podstawy Kliniczne; Wydawnictwo Lekarski PZWL; Warszawa 2007; s. 540-541; ISBN: 978-83-200-3224-6
  • Porter D.; What is Photokeratitis — Including Snow Blindness?; [w:] Eye Health A-Z; American Academy of Ophthalmology; [online] https://www.aao.org/eye-health/diseases/photokeratitis-snow-blindness (dostęp 15.04.2019)
  • Snow blindness; [w:] Eye Health Tips & Prevention; American Academy of Ophthalmology; [online] https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/snow-blindness (dostęp: 15.04.2019)
Opublikowano: ; aktualizacja: 13.05.2019

Oceń:
4.7


  • Tagi:

Może cię

Zapalenie rogówki – przyczyny, objawy, czas trwania, zakaźność, leczenie, powikłania

Zapalenie rogówki zaliczane jest do chorób oczu o nagłym i ostrym przebiegu. Objawy to m.in. ...

Wideo – Jak dbać o wzrok?

Na kłopoty ze wzrokiem skarżą się nie tylko osoby starze czy te, u których stwierdzono ...

Wideo – Zmiany skórne w okolicy oka

Na skórze powiek mogą pojawiać się zmiany o różnym charakterze - np. zmiany zapalne, czy ...

Zmęczone oczy i pogarszający się wzrok – jak poprawić jakość widzenia?

W trakcie całego życia oczy ciężko pracują, aby zapewnić nam jak najlepszą jakość widzenia w ...

Jakie mogą być przyczyny pogorszenia się wzroku?

Do najczęstszych przyczyn pogarszania się wzroku należy długotrwałe patrzenie w monitor komputera i praca w ...

Wideo – Siatkówczak oka

Siatkówczak jest najczęstszym pierwotnym złośliwym nowotworem wewnątrzgałkowym wieku dziecięcego. Zapadalność w ciągu całego życia wynosi ...

Wideo – Rodzaje ślepoty barw

Zdolność widzenia barw jest funkcją komórek czopkonośnych zlokalizowanych w siatkówce. Dlatego też zaburzenia widzenia barw ...

Nadciśnienie oczne

Nadciśnienie oczne jest stanem, w którym stwierdza się podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe bez współistniejących objawów neuropatii ...

Wideo – Zez

W warunkach fizjologicznych przy patrzeniu w dal gałki oczne ustawione są równolegle, wykonują one również ...

Zapalenie błony naczyniowej a zapalenie stawów

Zapalenie błony naczyniowej jest schorzeniem okulistycznym, charakteryzującym się silnymi dolegliwościami bólowymi i mogącym prowadzić do ...

Wideo – Jaglica

Jaglica, zwana niegdyś egipskim zapaleniem oczu, jest szczególnie ciężkim i przewlekłym zapaleniem spojówek, którego powikłania ...

Choroby powiek – jakie objawy wskazują na chore powieki?

Powieki chronią nasze oczy i są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku. Pacjenci często zgłaszają: ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon