Opadająca powieka (ptoza) – jakie są przyczyny i leczenie

Ptoza, to zwykle wada wrodzona dzieci, jej objawem jest opadająca powieka. Przyczyny tego stanu to choroby, jak miastenia czy zespół Hornera. Ptoza jest spowodowana porażeniem mięśni powieki oka. Schorzenie to jest wyjątkowo nieprzyjemne dla pacjentów, opadnięcie powieki może bowiem utrudniać codziennie funkcjonowanie.

Definicja opadnięcia powieki (ptozy)

Ptoza jest to opadnięcie powieki spowodowane porażeniem mięśni powieki oka. Czasem powieka może opadać jeszcze bardziej, przykładowo gdy jesteśmy bardzo długo pozbawieni snu i mięśnie powieki są zmęczone.

Często jest schorzenie określane jest niepoprawnie, jako „leniwe oko”, podczas gdy ten termin odnosi się do osłabienia zdolności widzenia w oku.

Wyróżniamy również pojęcie pseudoptozy, która różni się przyczyną opadania powieki – nie jest ona spowodowana porażeniem mięśni powiek.

Sama ptoza przyczynia się do zwężenia szpary powiekowej i częściowego zasłonięcia gałki ocznej, co może pozornie wydawać się niegroźnym zaburzeniem. Jeżeli opadnięcie powieki gałki ocznej jest nieleczone, to może prowadzić nawet do astygmatyzmu czy osłabienia widzenia, dlatego bardzo ważne jest szybkie wykrywanie tej wady i korygowanie jej u dzieci.

Ptoza może dotyczyć zarówno jednego oka, jak i obu oraz często występuje, gdy się starzejemy, bo mięśnie dźwigające powiekę ulegają osłabieniu.

Przyczyny opadnięcia powieki

Przyczyn opadnięcia powieki może być wiele. Wyróżniamy następujące czynniki ptozy:

  • neurogenne – wiąże się z nieprawidłowym unerwieniem, spowodowanym porażeniem III nerwu czaszkowego (nerw okoruchowy), bądź patologicznym unerwieniem, takim jak zespół Marcusa Gunna (podnoszenie się opadniętej powieki podczas ruchów żuchwy – spowodowane unerwieniem przez gałęzie ruchowe nerwu trójdzielnego),
  • miogenne – zaburzenie funkcji, bądź rozwoju mięśnia dźwigacza powieki,
  • mechaniczne – może być spowodowane pęknięciem rozcięgna mięśnia dźwigacza powieki górnej, guzem naciekającym na powiekę, bliznami pooperacyjnymi i pozapalnymi, dużym obrzękiem po urazie,
  • rozcięgnowe – anormalna struktura lub aktywność rozcięgna mięśnia dźwigacza powieki, które przenosi siłę skurczu tego mięśnia na powiekę,
  • pourazowe – czynnościowe lub anatomiczne uszkodzenie mięśnia, bądź jego rozcięgna, unerwienia,
  • jatrogenne – preparat toksyny botulinowej (popularnie nazwany Botoxem) może powędrować w kierunku obrębu kompleksu mięśnia dźwigacza i go porazić, amiast zlikwidować zmarszczki mimiczne.

Dlaczego powieka sama opada?

Do przyczyn ptozy można zaliczyć nawet jad czarnej mamby (węża afrykańskiego) oraz stosowanie morfiny.

Oprócz tego opadnięcie powieki dzieli się na wrodzone i nabyte.

  • Ptoza wrodzona związana jest przede wszystkim z nieprawidłowym rozwojem mięśnia dźwigacza powieki (ptoza miogenna).
  • Ptoza nabyta może być spowodowana inwolucyjnymi zmianami rozcięgna lub nawet zerwaniem jego przyczepu.

Nabyte opadnięcie powieki może być powikłaniem operacji powiek czy zabiegów wewnętrzgałkowych. Powodować ją mogą nadmiernie tarcie oczu lub zbyt długie noszenie soczewek kontaktowych.

Choroby, którym towarzyszy opadnięcie powieki

Istnieje szereg schorzeń, których współobjawem jest ptoza. Opadanie powieki może być podstawą do rozpoznania niektórych chorób.

Miastenia

Miastenia, zwana też chorobą Erba-Goldflama, czy miasthenia gravis jest nabytą i przewlekłą chorobą charakteryzującą się szybkim męczeniem się mięśni szkieletowych.

Należy do chorób autoimmunologicznych, w których organizm jest skierowany przeciwko receptorom acetylocholinowym (niezbędnym do prawidłowej pracy mięśni). Zazwyczaj schorzenie to rozpoznaje się w jej wczesnej fazie – miastenii ocznej lub miastenii uogólnionej.

Opadanie powieki i podwójne widzenie (diplopia) mogą być ważnym czynnikiem diagnostycznym do rozpoznania miastenii. Wraz z rozwojem tej choroby mogą się również pojawić:

  • uśmiech poprzeczny,
  • opadanie żuchwy,
  • osłabienie gryzienia,
  • osłabienie mowy,
  • opadanie głowy.

Zauważenie początkowych symptomów tego groźnego schorzenia jest bardzo ważne, by wdrożyć odpowiednie leczenie.

Zespół Hornera

Zespół Hornera – może być wrodzony, nabyty, bądź jatrogenny (wywołany uszkodzeniem podczas zabiegu). Jest spowodowany przerwaniem współczulnego unerwienia pomiędzy ośrodkiem w pniu mózgu, a okiem. Pień współczulny może być uciśnięty przez guz płuca.

Oprócz tego powodować to schorzenie mogą choroby takie jak:

  • infekcja ucha środkowego,
  • nowotwór tarczycy,
  • stwardnienie rozsiane.

W Zespole Hornera występuje ptoza po uszkodzonej stronie – jest ona wynikiem osłabienia mięśni tarczkowych górnego i dolnego, które są unerwione współczulnie. Objawami towarzyszącymi mogą być:

  • zwężenie źrenicy (mioza),
  • zapadnięcie gałki ocznej,
  • anhydroza – upośledzenie wydzielania potu po zajętej stronie,
  • wazodylatacja – rozkurcz mięśniówki gładkiej naczyń skórnych.

Porażenie Bella

Porażenie Bella, czyli porażenie nerwu twarzowego (VII nerw czaszkowy) może powodować szereg objawów takich jak:

  • opadanie kącika ust,
  • utrata zdolności gwizdania, mrugania czy zamykania oka – przez co nie domyka się szpara powiekowa.

Rozpoznanie i diagnostyka opadnięcia powieki

Jeżeli podejrzewa się ptozę u samych siebie, bądź u dziecka to należy niezwłocznie udać się do lekarza okulisty. Aby prawidłowo rozpoznać opadanie powieki można założyć, że jeżeli powieka przesłania co najmniej 2 mm tęczówki oka to mamy do czynienia z ptozą.

Powinno się pamiętać, że tylko około 10% przypadków jest nabyta, natomiast reszta wrodzona oraz ptoza występuje głównie jednostronnie. Bardzo ważne jest, aby zabrać dziecko do specjalisty, by uniknąć powikłań opadnięcia powieki takich jak:

  • zez,
  • astygmatyzm,
  • „leniwe oko”.

Lekarz postawi diagnozę w oparciu o wywiad (np. czy chorujący miał jakieś zabiegi okulistyczne), genetykę osoby badanej, poprzez konstultacje z innymi specjalistami. Ptoza niekoniecznie musi być osobną jednostką chorobą, może być objawem innych schorzeń i wtedy chorego kieruje się np. do neurologa.

Leczenie opadnięcia powieki

Leczenie ptozy jest chirurgiczne. Dobór metody zależy od tego czy pacjent miał wcześniej zabiegi oraz od czynności jego mięśnia dźwigacza powieki. Jeżeli aktywność tego mięśnia jest zachowana to zabieg ma na celu przywrócić prawidłowy przyczep rozcięgna do tarczki powiekowej.

Wycina się nadmiar skóry, odsłania się rozcięgno, a następnie skraca się je poprzez częściowe usunięcie.

Operacja ptozy bez zachowanej czynności mięśnia dźwigacza powieki jest bardziej skomplikowana i polega na podwieszeniu powieki na paśmie powięzi skroniowej.

Możliwe jest całkowite wyleczenie pacjentów, jednak czasami uzyskuje się tylko częściową poprawę lub nadmierną korekcję. Skuteczność tego zabiegu jest zależna od umiejętności i precyzji osoby przeprowadzającej go. Następnie należy składać wizyty kontrolne w ośrodku operacyjnym, bądź u okulisty. Jeżeli opadnięcie powieki u pacjentów niekoniecznie jest związane wyłącznie z okulistyką, to są oni kierowani do innych specjalistów i pod ich opieką kontynuują leczenie. Niestety nie ma profilaktyki, chroniącej przed opadaniem powieki, ale szybka reakcja i wizyta u lekarza z całą pewnością pomogą uchronić pacjenta przed groźnymi powikłaniami.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.1


Może cię

Wideo – Choroby oczu a alergia

Choroby alergiczne dotyczą głównie powiek, spojówek i rogówki, czyli tych struktur gałki ocznej, które narażone ...

Wideo – Opadnięcie powieki dolnej

Opadnięcie i odwinięcie powieki dolnej jest najczęściej nabyte i klasyfikowane na podstawie etiologii. Odwinięcie starcze ...

Elektroneurografia (badanie przewodnictwa nerwowego)

Badanie szybkości przewodnictwa nerwowego (elektroneurografia) jest badaniem umożliwiającym bezpośrednią rejestrację funkcjonowania nerwów, które mają za ...

Miastenia – co to jest, przyczyny, objawy, badania, leczenie

Miastenia rzekomoporaźna jest obecnie jedną z najlepiej poznanych chorób autoimmunologicznych człowieka. To choroba nabyta, której ...

Uszkodzenie rogówki – przyczyny, objawy, leczenie uszkodzonej rogówki oka

Uszkodzenie rogówki to stosunkowo częsta przyczyna wizyt w pogotowiu okulistycznym. Powierzchowna erozja rogówki wywołana jest ...

Czym jest nużliwość mięśni (miastenia)?

Nużliwość mięśni (miastenia) to nabyta, stosunkowo rzadka choroba autoimmunologiczna. U jej podstaw leży uszkodzenie „połączeń” ...

Objawy jaskry

Pod pojęciem jaskry rozumiemy postępującą neuropatię nerwu wzrokowego, która nie jest jednak jedną chorobą, lecz ...

Ostrość wzroku – przyczyny pogorszenia wzroku

Pogorszenie ostrości wzroku to najczęstszy problem z jakim pacjenci zgłaszają się do okulistów. Ostrość wzroku ...

Wideo – Zmiany skórne w okolicy oka

Na skórze powiek mogą pojawiać się zmiany o różnym charakterze - np. zmiany zapalne, czy ...

Wideo – Miastenia

Miastenia jest nabytą chorobą autoimmunologiczną, w której objawy nasilonej męczliwości dotyczą najczęściej początkowo mięśni ocznych ...

Wideo – Opadnięcie powieki górnej

Opadnięcie powieki górnej wrodzone lub nabyte, jest wadą spotykaną stosunkowo często. Wrodzone opadnięcie powieki górnej ...

Męty w oku

Pojawienie się w polu widzenia ruchomych mętów, czyli tzw. „latających muszek” jest jednym z objawów ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon