Odwarstwienie siatkówki – objawy

Odwarstwienie siatkówki jest poważnym schorzeniem okulistycznym, grożącym całkowitą i nieodwracalną utratą wzroku. Przy pojawieniu się pierwszych objawów choroby – najważniejsza jest szybka interwencja, ponieważ tylko natychmiastowa pomoc okulistyczna może przywrócić całkowitą lub bardzo dobrą ostrość widzenia.

Objawy odwarstwienia siatkówki

Odwarstwienie siatkówki jest spowodowane oddzieleniem się sensorycznej siatkówki od nabłonka barwnikowego. Siatkówka jest częścią gałki ocznej znajdującą się w jej wnętrzu. Dzięki posiadanym fotoreceptorom, które przetwarzają energię świetlną na wrażenia wzrokowe, umożliwia mam odbieranie otaczającego nas świata za pomocą wzorku. Odwarstwienie siatkówki jest stanem nagłym, dlatego wymaga natychmiastowej interwencji, takiej jak w kardiologii zawał serca. Aby móc odpowiednio zareagować niezbędna jest znajomość objawów tego schorzenia.

Odwarstwieniu siatkówki towarzyszy wiele objawów, które możemy podzielić na objawy podmiotowe (które pacjent sam zauważa, subiektywne) oraz przedmiotowe (obiektywne, stwierdzane w badaniu lekarskim).

Do objawów podmiotowych odwarstwienia siatkówki należą:

  • Fotopsje – wrażenie błysków światła, „błyskawic” w polu widzenia, należą do klasycznych wczesnych symptomów odwarstwienia siatkówki, czasem ruchy oczu prowokują ich powstawanie, najczęściej występują w części skroniowej pola widzenia;
  • Męty w ciele szklistym, czyli obiekty poruszające się podczas ruchów oka i rzucające cień na siatkówkę, mogą one przypominać:
  • „obrączkowate zmętnienie”,
  • „pajęczynki”,
  • „pył tytoniowy” – liczne, drobne, czerwone lub czarne kropki (świadczą o przerwaniu ciągłości siatkówki sensorycznej);
  • „Zasłona przed okiem”, „ciemna chmura” – stanowiąca ubytek pola widzenia, może ona znikać rano i pojawiać się ponownie w ciągu dnia, jest objawem patognomonicznym (jednoznacznie wskazującym na odwarstwienie siatkówki), „zasłona” zwykle powstaje w skrajnych obszarach widzenia i ma tendencję do szybkiego zwiększania się, chory z częściowym odwarstwieniem siatkówki może jeszcze całkiem dobrze widzieć;
  • Gwałtowny spadek ostrości wzroku.

Do objawów przedmiotowych odwarstwienia siatkówki należą:

  • na dnie oka w badaniu oftalmoskopowym widoczny szarobiały, pofałdowany pęcherz uniesionej siatkówki, czasami falujący przy ruchach oka, kontrastujący z czerwoną barwą prawidłowej części dna oka lub pomarszczenie powierzchni siatkówki,
  • czerwony otwór na powierzchni pęcherza (przedarcie siatkówki),
  • rozproszone w ciele szklistym skupiska barwnika, tzw. „pył tytoniowy”,
  • obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego – hipotonia gałki ocznej spowodowana jest odpływem cieczy wodnistej do przestrzeni podsiatkówkowej, gdzie ulega wchłonięciu.

Przyczyny odwarstwienia siatkówki

Do najczęstszych przyczyn powodujących odwarstwienie siatkówki należą:

  • ostre tylne odłączenie ciała szklistego,
  • zwyrodnienia szklistkowo-siatkówkowe (zwyrodnienie kraciaste – stwierdzane w ponad 30% przypadków odwarstwienia siatkówki, zwyrodnienie szponiaste, zwyrodnieniowe rozwarstwienie siatkówki),
  • krótkowzroczność,
  • uraz,
  • cukrzyca (retinopatia proliferacyjna – powikłanie cukrzycy),
  • guzy naczyniówki,
  • tylne zapalenie twardówki,
  • zespół wysiękowy błony naczyniowej,

Afakia, czyli bezsoczewkowość zwiększa ryzyko odwarstwienia siatkówki.

Podział odwarstwień siatkówki

Przedarciowe odwarstwienie siatkówki

Spowodowane jest przerwaniem siatkówki, które umożliwia przejście przez otwór w siatkówce płynu podsiatkówkowego z upłynnionego ciała szklistego do przestrzeni podsiatkówkowej. Występuje u jednej na 10 000 osób w populacji ogólnej, a u 10% z nich obustronnie.

Często współistnieje z:

  • ostrym tylnym odłączeniem ciała szklistego,
  • otworami siatkówki (przedarcia, dziury).

Czynniki predysponujące:

  • krótkowzroczność wysoka 3,5% (predysponujące obwodowe zwyrodnienia siatkówki),
  • afakia (bezsoczewkowość) lub pseudofakia (stan po operacji zaćmy z wszczepioną sztuczną soczewką),
  • uraz (tępy, przebijający),
  • choroby układowe (zespół Marfana, Sticklera i Ehlersa-Danlosa).

Objawy podmiotowe:

 

  • pogorszenie widzenia,
  • fotopsje,
  • męty,
  • ubytek pola widzenia.

Nieprzedarciowe trakcyjne odwarstwienie siatkówki

To typ odwarstwienia siatkówki, w którym sensoryczna część siatkówki jest odciągana od nabłonka barwnikowego przez kurczące się błony szklistkowo-siatkówkowe.

Przyczyny trakcyjnego odwarstwienia siatkówki:

 

  • retinopatia proliferacyjna w cukrzycy,
  • retinopatia wcześniaków,
  • penetrujący uraz tylnego odcinka oka,
  • ciężkie zapalenie wewnątrzgałkowe,

 

Objawy trakcyjnego odwarstwienia siatkówki:

 

  • fotopsje i męty w ciele szklistym nie występują,
  • ubytki w polu widzenia postępują powoli,
  • gładka, nieruchoma powierzchnia odwarstwionej siatkówki, nie posiadająca otworów,
  • obecność trakcji szklistkowo-siatkówkowej (najwyższe uniesienie siatkówki w tym miejscu).

Nieprzedarciowe wysiękowe odwarstwienie siatkówki

Jest typem odwarstwienia siatkówki, w którym płyn podsiatkówkowy pochodzący z naczyniówki przedostaje się do przestrzeni podsiatkówkowej przez uszkodzony nabłonek barwnikowy.

Cechy charakterystyczne:

  • odwarstwienie siatkówki ma kształt wypukły,
  • powierzchnia siatkówki jest gładka, nie pomarszczona,
  • siatkówka jest ruchoma i wywołuje zjawisko „dryfującego płynu”,
  • ubytek w polu widzenia może wystąpić nagle i rozwijać się szybko.

Przyczyny wysiękowego odwarstwienia siatkówki:

 

  • guzy naczyniówki:
    • pierwotne – czerniak, naczyniak,
    • przerzutowe,
  • zapalenia:
    • choroba Harady,
    • zapalenie tylnego odcinka twardówki,
    • martwicze zapalenie siatkówki,
  • przeciek z naczyń podsiatkówkowych:
    • naczyniówkowa neowaskularyzacja (tworzenie nowych naczyń),
    • siatkówkowe teleangiektazje (poszerzenie naczyń),
  • układowe:
  • jatrogenne:
    • leczenie chirurgiczne odwarstwienia siatkówki,
    • panretinalna fotokoagulacja.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Retinopatia cukrzycowa

Czynnikami ryzyka rozwoju retinopatii cukrzycowej, oprócz czasu trwania i skuteczności kontroli cukrzycy, są także wiek ...

Zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (AMD)

Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) związane z wiekiem jest w krajach rozwiniętych główną przyczyną nieodwracalnej ślepoty ...

Polipoidalna waskulopatia naczyniówkowa

Polipoidalna waskulopatia naczyniówkowa jest chorobą występującą dość rzadko, częściej spotykaną u osób innych ras niż ...

Swędzenie oczu – jakie są przyczyny i jak leczyć swędzące powieki i piekące oczy?

Swędzenie oczu może być objawem izolowanym wynikającym wyłącznie z przemęczenia i niewyspania. Zazwyczaj oczy są ...

Nużyca powiek

Nużyca powiek to choroba powiek wywołana przez drobne pasożyty skóry, objawiającą się przede wszystkim zmianami ...

Ostrość wzroku a starzenie się organizmu

Procesy związane ze starzeniem się organizmu dotyczą każdej jego części, w tym również narządu wzroku. ...

Wideo – Odwarstwienia siatkówki

Odwarstwieniem siatkówki określa się odłączenie siatkówki sensorycznej od nabłonka barwnikowego. Ze względu na patomechanizm wyróżniamy ...

Wideo – Dopasowanie soczewek

Dopasowanie miękkich soczewek kontaktowych powinno odbywać się w gabinecie okulistycznym. Badanie rozpoczyna się od dokładnego ...

Odwarstwienie siatkówki

Przedarciowe odwarstwienie siatkówki związane jest z przerwaniem jej ciągłości. Do trakcyjnego odwarstwienia może dojść np. ...

Badanie pola widzenia (perymetria, kampimetria)

Badanie pola widzenia (perymetria i kampimetria) to badanie okulistyczne, wykazujące ewentualne ubytki w polu widzenia. ...

Retinopatia nadciśnieniowa – przyczyny, objawy, leczenie

Retinopatia nadciśnieniowa (zmiany w siatkówce oka) to powikłanie źle kontrolowanego lub nieleczonego nadciśnienia tętniczego. Ta ...

Dlaczego wzrok pogarsza się wraz z wiekiem?

Pogorszenie wzroku wraz z wiekiem związane jest najczęściej ze zwyrodnieniem plamki żółtej. Jest to powoli ...

Komentarze (0)