Nużeniec oka (nużyca powiek) – przyczyny, objawy, leczenie

Nużyca powiek to choroba powiek wywołana przez drobne pasożyty skóry, objawiającą się przede wszystkim zmianami w obrębie brzegów powiek. Jest to schorzenie o częstości występowania rosnącej wraz z wiekiem. W kontekście okulistycznym obecność nużeńców może być przyczyną zapalenia brzegów powiek, zespołu suchego oka oraz alergicznych zapaleń powierzchni oka.

co to jest nu żeniec oka?

Nużeniec ludzki (łac. Demodex folliculorum, Demodex brevis) jest pasożytem skórnym z rodziny nużeńcowatych, należącym do podgromady roztoczy. Nużeńce bytują w takich obszarach ludzkiego ciała jak skóra twarzy, powiek, zewnętrznego kanału słuchowego czy okolice moczowo-płciowe, gdzie żywią się wydzielinami gruczołów skóry. Cykl życiowy jest bardzo krótki i zamyka się w 3-4 tygodniach. Nużeńce rozmnażają się w mieszkach włosowych i gruczołach łojowych, przyczyniając się do zaczopowania gruczołów i rozwoju stanu zapalnego. Mogą być również wektorami, czyli przenosić na sobie bakterie bezpośrednio odpowiedzialne za rozwój zapalenia.

Odsetek ludzi zakażonych nużeńcami wzrasta z wiekiem i waha się od 10 % do blisko 100 % osób w wieku powyżej 70 lat. Uważa się, że do kolonizacji dochodzi już we wczesnym dzieciństwie, najczęściej niedługo po urodzeniu. Zakażeniu sprzyja brak higieny, a dochodzi do niego poprzez bezpośredni kontakt z osobą chorą bądź z używanymi przez nią przedmiotami, takimi jaki przybory toaletowe czy ubrania.Zakażenie najprawdopodobniej możliwe jest również za pośrednictwem drobinek kurzu, w których mogą znajdować się jaja pasożyta. Za czynniki ryzyka rozwoju aktywnego stanu zapalnego uważa się również palenie papierosów, stres i alkohol.

Nużeniec oka – objawy nużycy

Do najczęstszych objawów nużycy zgłaszanych przez pacjenta należą:

  • uczucie piasku pod powiekami,
  • uporczywe swędzenie powiek,
  • zespół suchego oka (obecność nużeńca w gruczołach łojowych zaburza prawidłowe wytwarzanie filmu łzowego),
  • „cylindryczny” łupież rzęs,
  • nawracające zapalenie brzegów powiek lub powierzchni oka (m.in. zapalenie spojówek),
  • nadmierne wypadanie rzęs.

Dodatkowo za zakażeniem nużeńcami przemawiają zmiany skórne zwłaszcza w obrębie skóry twarzy np. przebarwienia na policzkach. Stwierdzono wysoką zależność pomiędzy obecnością nużeńców a trądzikiem różowatym.

Objawy nużycy są często niecharakterystyczne i w pierwszym momencie mogą sugerować zakażenie bakteryjne lub reakcję alergiczną. W wielu przypadkach nużyca ma przebieg subkliniczny, tzn. jej objawy mają minimalne nasilenie i nie są zauważalne dla pacjenta.

Nużyca powiek i oka – jakie badania zrobić?

Diagnostyka nużycy opiera się na wstępnym rozpoznaniu przez okulistę zespołu objawów mogących sugerować obecność pasożyta. Kolejnym etapem jest pobranie próbki, tj. kilku rzęs i przesłanie pobranego materiału do pracowni mikrobiologicznej. Potwierdzenie obecności pasożyta jest wiążące, natomiast wynik negatywny nie wyklucza zakażenia (jednym z powodów może być pobranie niezajętych rzęs).

Nużeniec oka leczenie – leczenie

Dbałość o higienę powierzchni oka i powiek jest działaniem podstawowym. Dodatkowo specjalista przepisuje maści antybiotykowe zawierające np. metronidazol oraz płyny o działaniu odkażającym, hamujące rozwój pasożyta. Dobre efekty mogą przynieść substancje naturalne, np. olejek z drzewa herbacianego. Terapia trwa minimum 2 miesiące i wymaga dużej systematyczności oraz ponownego badania na obecność nużeńców celem oceny skuteczności leczenia.

Zapobieganie zakażeniu oka

Aby zminimalizować ryzyko zakażenia nużeńcem, wskazane jest:

  • kilkukrotne w ciągu dnia przemywanie twarzy i powiek wodą z mydłem,
  • w przypadku stosowania kosmetyków kluczowe jest dokładne ich zmywanie,
  • izolowanie przedmiotów osób zakażonych, np. używanie oddzielnych przyborów toaletowych,
  • ograniczenie spożycia alkoholu oraz nadmiernej ekspozycji na światło słoneczne.

Dodatkowo można przeprowadzać ranną i wieczorną toaletę brzegów powiek z użyciem specjalistycznych żeli i płynów, zawierających substancje nawilżające, łagodzących stany zapalne oraz odkażających.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.1


Może cię

Soczewki kontaktowe

Bezdyskusyjnymi zaletami noszenia soczewek kontaktowych jest wygoda i bezpieczeństwo noszenia na przykład przy uprawianiu sportów ...

Jaskra pierwotna otwartego kąta

Jaskra jest niejednolitą grupą chorób o podstępnym przebiegu, prowadzącym bez leczenia do nieodwracalnej ślepoty. U ...

Swędzenie oczu – jakie są przyczyny i jak leczyć swędzące powieki i piekące oczy?

Swędzenie oczu może być objawem izolowanym wynikającym wyłącznie z przemęczenia i niewyspania. Zazwyczaj oczy są ...

Nużyca – jakie są przyczyny, objawy i leczenie demodekozy?

Nużeniec jest pasożytem z rodziny roztoczy. Wywołuje on chorobę zwaną nużycą (demodekoza). Nużyca u ludzi ...

Wideo – Hiperteloryzm

Hiperteloryzm oznacza większą niż normalnie odległość między przyśrodkowymi ścianami oczodołów. Dotyczy on zmian wrodzonych, zwłaszcza ...

Zapalenie błony naczyniowej a zapalenie stawów

Zapalenie błony naczyniowej jest schorzeniem okulistycznym, charakteryzującym się silnymi dolegliwościami bólowymi i mogącym prowadzić do ...

Wideo – Tarcza zastoinowa

Pod pojęciem tarczy zastoinowej należy zazwyczaj rozumieć obustronny obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, spowodowany podwyższonym ciśnieniem ...

Wideo – Objawy i leczenie zapalenia błony naczyniowej oka

Objawy subiektywne ostrego zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej stanowią triadę — zaczerwienienie, ból oraz światłowstręt. ...

Łzawienie oczu

Łzawienie oczu (epiphora) jest bardzo uciążliwym objawem towarzyszącym wielu chorobom oczu, głównie o podłożu zapalnym. ...

Zwyrodnienie siatkówki – przyczyny, objawy, leczenie

Zwyrodnienie siatkówki to bardzo szerokie pojęcie, obejmujące szereg chorób oczu, którym towarzyszą zmiany degeneracyjne siatkówki. ...

Wideo – Neuropatia alkoholowo-tytoniowa

Neuropatia alkoholowo-tytoniowa, nazywana jest neuropatią z niedożywienia. Pojawia się u alkoholików oraz nałogowych palaczy tytoniu, ...

Zapalenie okołoustne (Dermatitis perioralis) – przyczyny, objawy, leczenie

Przyczyn zapalenia okołoustnego (dermatitis perioralis) może mieć wiele. Powodem rozwoju zmian skórnych w tej okolicy ...

Komentarze (0)