Kurza ślepota – jakie są przyczyny, objawy i jak wygląda leczenie ślepoty zmierzchowej?

Kurza ślepota (ślepota zmierzchowa, hemeralopia) to zaburzenie widzenia spowodowane nieprawidłową funkcją receptorów wzrokowych – pręcików. Przyczyną pogorszania wzroku po zmroku jest m.in. niedobór witaminy A. Podejrzenie kurzej ślepoty wymaga wykonania badań okulistycznych, takich jak np. refraktometria i oftalmoskopia. Leczenie ślepoty zmierzchowej zależy od przyczyny i objawów. Zazwyczaj stosuje się suplementację witaminą A.

Hemeralopia – kurza ślepota – co to jest?

Kurza ślepota, w terminologii medycznej znana jako ślepota zmierzchowa, niedowidzenie zmierzchowe hemeralopia lub nyktalopia, jest zaburzeniem widzenia charakteryzującym się nieprawidłową adaptacją oka w warunkach ograniczonego oświetlenia, np. o zmierzchu. Kurza ślepota to objaw retinopatii barwnikowej.

Zdolność widzenia zawdzięczamy skupionym w siatkówce wyspecjalizowanym komórkom receptorowym – czopkom i pręcikom. Komórki te zawierają tzw. barwniki wzrokowe, czyli substancje, które pod wpływem kontaktu z fotonami (cząstkami światła widzialnego) zmieniają swoje właściwości fizykochemiczne, doprowadzając do pobudzenia receptora i przekazania sygnału do ośrodków wzrokowych w mózgu. Substancje te w procesie widzenia "zużywają się", doprowadzając do zaburzeń widzenia, a do ich przywrócenia konieczna jest witamina A.

Czopki i pręciki różnią się lokalizacją i funkcją. Czopki położone są w centralnym miejscu siatkówki, tzw. plamce żółtej i odpowiedzialne są głównie za widzenie w wysokiej rozdzielczości oraz percepcję barw. Do aktywacji wymagają względnie dużego natężenia światła. Pręciki rozmieszczone w bardziej obwodowych partiach siatkówki liczebnością znacznie przewyższają czopki. Są one znacznie bardziej czułe i pobudzane są również w świetle rozproszonym i w warunkach słabego oświetlenia, nie mają jednak zdolności tworzenia ostrego obrazu. To właśnie funkcja pręcików zostaje w kurzej ślepocie zachwiana. Zależnie od nasilenia zaburzenia wzroku, widzenie w warunkach małego natężenia światła staje się niemożliwe lub znacznie utrudnione.

Ślepota zmierzchowa – przyczyny i objawy nyktalopii

Do rozwoju wady wzroku, jaką jest kurza ślepota, doprowadzić mogą czynniki, które uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie opisanych wyżej pręcików. Do grupy tej należą zarówno zaburzenia nabyte, związane z wpływem środowiska, jak również choroby wrodzone. Wśród najczęściej spotykanych przyczyn kurzej ślepoty wymienić możemy:

  • niedobór witaminy A, który skutkuje upośledzeniem regeneracji barwnika wzrokowego pręcików – rodopsyny; niski poziom witaminy wynika z niedostatecznego, nieprawidłowego odżywiania (problem powszechny w krajach rozwijających się, w Polsce obserwowany rzadziej) oraz ze stanów upośledzonego wchłaniania tłuszczów w przewodzie pokarmowym, np. u osób z ciężką niewydolnością zewnątrzwydzielniczą trzustki, chorobami dróg żółciowych, mukowiscydozą lub po przebytych operacjach skutkujących wyłączeniem z pasażu jelitowego znacznej części jelita cienkiego;
  • niedobór żelaza i cynku, które pośrednio wpływają na upośledzenie wchłaniania witaminy A z jelit oraz jej metabolizm;
  • dziedziczne zaburzenia funkcjonowania i choroby siatkówki – tzw. retinopatia barwnikowa (łac. retinitis pigmentosa), które na drodze niezależnej od witaminy A skutkują uszkodzeniem pręcików i innych komórek siatkówki, prowadząc do stopniowego pogorszenia widzenia; niedowidzenie zmierzchowe, czyli słabe widzenie po zmroku, jest zwykle jednym z pierwszych objawów kurzej ślepoty.

Inne choroby oczu, które upośledzają zdolność widzenia w słabym świetle, to: zaćma, retinopatia cukrzycowa, choroby rogówki lub znaczna krótkowzroczność. Jeżeli mamy do czynienia z kurzą ślepotą na jedno oko, mogło dojść do odwarstwienia się siatkówki.

Kurza ślepota – jakie badania na hemeralopię wykonać?

Każdy przypadek ślepoty zmierzchowej wymaga przeprowadzenia dokładnej diagnostyki i badań okulistycznych, jest to bowiem jedynie objaw, który może rozwinąć się w przebiegu różnych chorób. Ustalenie źródeł dolegliwości pozwala z jednej strony opracować optymalny plan działań terapeutycznych, z drugiej natomiast ułatwia ustalenie rokowania.

W pierwszej kolejności pod uwagę bierze się najczęstsze przyczyny kurzej ślepoty. Aby je wykluczyć, po zebraniu szczegółowego wywiadu lekarz powinien przeprowadzić pełne badanie okulistyczne, obejmujące zarówno tak podstawowe elementy, jak: badanie ostrości wzroku (refraktometria), badanie pola widzenia (perymetria), badania dna oka (oftalmoskopia) czy badanie w lampie szczelinowej, jak również (w przypadku stwierdzenia szczególnych wskazań) techniki bardziej zaawansowane, w tym optyczną tomografię koherencyjną (OCT) lub elektrookulografię (EOG). W zależności od podejrzewanej przyczyny dolegliwości, zasadne bywa wykonanie badań laboratoryjnych – np. poziomu witaminy A w przypadku podejrzenia jej niedoboru.

W przypadku kurzej ślepoty testy genetyczne przeprowadza się w przypadkach, gdy wywiad i badanie lekarskie tworzą obraz kliniczny charakterystyczny dla jednej z dziedzicznych przyczyn niedowidzenia zmierzchowego.

Z badaniami nie należy zwlekać, jeśli mamy do czynienia z kwestią kurza ślepota a prawo jazdy. Słabe widzenie w ciemności i pogorszenie wzroku wieczorem u kierowcy może powodować zagrożenie na drodze. Kierowcy zawodowi kierowani są również na badanie olśnienia i widzenia zmierzchowego.

Kurza ślepota – leczenie

Sposób leczenia kurzej ślepoty zależy od przyczyny rozwoju objawów. Od ostatecznego rozpoznania uzależniona jest też skuteczność leczenia.

W przypadkach zaburzonego widzenia w ciemności powstającego na tle niedoboru składników pokarmowych, poprawę przynosi ich suplementacja. W takich sytuacjach zaleca się zwiększenie spożycia witaminy A na oczy, żelaza oraz cynku. Do produktów bogatych w witaminę A należą marchew, pomidor czy zielone warzywa liściaste, natomiast cynk i żelazo można znaleźć między innymi w:orzechach, warzywach strączkowych, wątrobie i czerwonym mięsie.

W przypadku innych przyczyn opisywanego problemu ze wzrokiem po zmroku dolegliwości suplementacja witaminy A wprawdzie może przynieść pewną poprawę, generalnie jednak jest nieskuteczna. Dotyczy to zwłaszcza zaburzeń genetycznych przebiegających ze zwyrodnieniem siatkówki, np. retinitis pigmentosa. Nie opracowano dotąd metod skutecznie w tych przypadkach powstrzymujących pogorszenie wzroku. Podejmuje się próby terapii z użyciem substancji o charakterze antyoksydantów (np. nienasycone kwasy tłuszczowe) i niektórych leków, np. acetazolamidu.

Jeżeli chodzi o kurzą ślepotę, operację przeprowadza się w przypadku gorszego widzenia w ciemności, które jest wtórne do innych chorób oczu (zaćmy, uszkodzeń rogówki, retinopatii cukrzycowej).

W przypadku kurzej ślepoty, okulary odpowiednio dobrane przez lekarza poprawią komfort widzenia w nocy i wieczorem.

Opublikowano: ; aktualizacja: 08.02.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Podwójne widzenie (diplopia) – przyczyny, objawy, leczenie

Podwójne widzenie (diplopia), to zaburzenie wzroku, które polega na widzeniu dwóch obrazów zamiast jednego. Przyczyną ...

Pogorszenie wzroku

Pogorszenie wzroku jest znaczącą przeszkodą w wykonywaniu obowiązków dnia codziennego. Pogorszenie ostrości widzenia może być ...

Widzenie tunelowe

Widzenie tunelowe (widzenie peryferyjne) to ograniczenie pola widzenia, przypominające patrzenie przez wąską rurę, otwór lub ...

Wideo – Ślepota zmierzchowa (Kurza ślepota)

Ślepota zmierzchowa inaczej nazywana jest nyktalopią. Testem szczególnie przydatnym podczas diagnozowania chorych na jest adaptacja ...

Jak poprawić wzrok? Jakie są przyczyny pogorszenia wzroku?

Przyczyn pogorszenia wzroku jest bardzo wiele, np.: zbyt długa praca przy komputerze, uszkodzenie siatkówki (retinopatia) ...

Niewyraźne widzenie – przyczyny nieostrego, rozmytego i zamglonego widzenia

Zaburzenia widzenia powstają na skutek uszkodzenia jednego z elementów układu wzrokowego: gałki ocznej, drogi wzrokowej ...

Zwyrodnienie siatkówki – przyczyny, objawy, leczenie

Zwyrodnienie siatkówki to bardzo szerokie pojęcie, obejmujące szereg chorób oczu, którym towarzyszą zmiany degeneracyjne siatkówki. ...

Dziedziczna neuropatia nerwu wzrokowego Lebera

Choroba Lebera zaczyna się od powolnej, niczym nie spowodowanej, bezbolesnej utracie wzroku. Na dnie oka ...

Jak dbać o wzrok? Co robić by mieć zdrowe oczy?

Wzrok pogarsza się wraz z wiekiem. Przyczynę stanowi tu zwyrodnienie plamki żółtej. Istnieje wiele czynników ...

Zaburzenia widzenia – jakie są przyczyny zaburzeń wzroku?

Zaburzenia widzenia mogą mieć przyczyny okulistyczne i neurologiczne. Pacjenci najczęściej skarżą się na podwójne widzenie, ...

Luteina na oczy – sposób na dobry wzrok

Co to jest luteina? To naturalny barwnik występujący w roślinach, który posiada silne właściwości antyoksydacyjne. ...

Jakie mogą być przyczyny pogorszenia się wzroku?

Do najczęstszych przyczyn pogarszania się wzroku należy długotrwałe patrzenie w monitor komputera i praca w ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon