Bakteryjne zapalenie powiek

Brak zdjęcia

8 października 2013

Bateryjne zapalenia powiek są istotnym problemem z punktu widzenia częstości ich występowania. Mogą powodować duży dyskomfort i znacznie utrudniać wykonywanie czynności życia codziennego. Częstymi objawami są ból, zaczerwienienie, świąd i obrzęk powiek, fotofobia, nadmierne łzawienie, uczucie obecności piasku lub ciała obcego pod powieką.

Powieki – budowa i funkcje

Powieki to fałdy skórne, których główna funkcja skupia się na ochronie gałki ocznej przed wysychaniem i urazami. Dodatkowo dzięki odruchowi mrugania rozprowadzają film łzowy po powierzchni rogówki i spojówki, zapewniając im stałe nawilżenie.

Z przednich krawędzi powiek wyrastają rzęsy, które również stanowią jeden z elementów aparatu ochronnego gałki ocznej. Do ich mieszków uchodzą gruczoły potowe Molla oraz gruczoły łojowe Zeissa. Trzon powiek tworzą tarczki, zbudowane z tkanki łącznej zbitej, które dzięki swojemu łukowatemu wygięciu nadają kształt powiekom, a znajdujące się w nich gruczoły tarczkowe Meiboma, których ujścia znajdują się na krawędzi tylnej powieki wydzielają łój, odpowiedzialny za natłuszczenie brzegów powieki uszczelnieniu zamkniętej szpary powiekowej. Tylna powierzchnia obu powiek wyścielona jest spojówką powiekową. Wszystkie zmiany zapalne powiek powinny być poddane diagnostyce przez lekarza okulistę ze względu na swoje bezpośrednie sąsiedztwo z wrażliwą gałką oczną.

Zapalenie brzegu powiek

To najczęstsze schorzenie powiek na tle zapalnym. Występuje obustronnie, ma charakter przewlekły
i nawrotowy. Jego przebieg jest uciążliwy i powoduje znaczny dyskomfort życia.

Przyczyny zapalenia powiek są wielorakie. Mogą powstawać na skutek zakażeń wywołanych przez bakterie, pajęczaki (nużeniec), w wyniku zaburzeń wydzielania gruczołów łojowych, nieprawidłowego składu filmu łzowego, a także niewyrównanej nadwzroczności i astygmatyzmu. Częściej zapadają na nie również osoby z cukrzycą.

Jako że jedną z głównych przyczyn (obok zapalenia brzegów powiek na tle łojotokowym) są zakażenia bakteriami z rodziny gronkowców na nich skupimy uwagę. Bytują one na skórze, dlatego do zakażenia może dojść w łatwy sposób, na skutek niedostatecznej higieny okolic oczu, czy też zatarcia powiek zabrudzonymi dłońmi/ ręcznikiem.

Charakterystyczny zespół objawów towarzyszący zapaleniu brzegu powiek na tle bakteryjnym:

  • zaczerwienienie i obrzęk brzegów powiek,
  • twarde, suche łuski u podstawy rzęs powieki górnej i dolnej, które po usunięciu pozostawiają krwawiące owrzodzenia,
  • uczucie świądu i pieczenia,
  • wypadanie rzęs.

W przypadku zaawansowania procesu chorobowego, może dojść do powikłań w postaci zapalenia spojówek, brzeżnego owrzodzenia rogówki, nieprawidłowego wzrostu rzęs, bliznowacenia oraz zgrubienia brzegu powiek.

Podstawowe leczenie skupia się głównie na masażu okolic oczu i stosowaniu zabiegów higienicznych, które mają na celu usuwaniu strupków a tym samym wyeliminowanie bakterii wraz z ich toksynami. Zabiegi te polegają na częstym przemywaniu powiek wacikami nasączonymi ciepłą wodą z dodatkiem mydła lub szamponu (najlepiej dziecięcego) i usuwaniu łusek. W przypadku zaawansowanego i przewlekłego procesu po zabiegach higienicznych należy wcierać w nasadę rzęs maści antybiotykowe z dodatkiem słabego sterydu. Jeżeli stanem zapalnym są objęte spojówki, antybiotyki aplikuje się również do worka spojówkowego. Leczenie miejscowe można wspomóc stosując dietębogatąw nienasycone kwasy tłuszczowe.

Jęczmień zewnętrzny

Jest to ostre zapalenie gruczołu łojowego Zeissa. Główną przyczyną są zakażenia gronkowcowe
(z reguły Gronkowcem złocistym), ujawniające się przede wszystkim w okresie obniżonej odporności organizm, której przyczyną może być ustawiczny stres, przebyta infekcja, szczepienie. Do nawracających, mnogich zmian może także predysponować niezdiagnozowana lub niewyrównana cukrzyca.

Objawy jęczmienia zewnętrznego:

  • dobrze odgraniczony, swędzący, bolesny guzekzlokalizowany u podstawy rzęs,
  • skóra nad guzkiem jest zaczerwieniona i obrzęknięta (niekiedy do tego stopnia, że utrudnia jej otwieranie),
  • zaczerwienienie spojówek,
  • uczucie obecności ciała obcego pod powieką,
  • światłowstręt (fotofobia).

Zazwyczaj jęczmień zewnętrzny po upływie paru dni ulega samowyleczeniu – wydzielina gromadzi się, przebija przez skórę i następuje proces gojenia.

Leczenie polega na wykonywaniu zabiegów higienicznych, stosowaniu okładów rozgrzewających 3-4 razy dziennie oraz nakładaniu miejscowo maści antybiotykowej. Jeżeli jęczmień utrzymuje się przez długi okres czasu nie powinno się go bagatelizować, gdyż może dojść do rozsiewu zakażenia, powstania jęczmieni mnogich, ropowicy przedprzegrodowej, a nawet zakrzepowego zapalenia zatoki jamistej. Jeżeli procesy są zaawansowane wskazane jest stosowanie antybiotykoterapii ogólnej.

Jęczmień wewnętrzny

Jęczmień wewnętrzny jest ostrym zapaleniem gruczołu tarczkowego Meiboma. Etiologia tego schorzenia jest taka sama jak w przypadku jęczmienia zewnętrznego, czyli zasadniczym czynnikiem wywołującym są zakażenia bakteriami z rodziny Gronkowców.

Na skutek odmiennej lokalizacji (wewnętrzna strona powieki), jęczmieniowi wewnętrznemu towarzyszy nieco inny zespół objawów. Pojawia się bolesne zgrubienie powieki (w formie guzka) oraz przekrwiona spojówka tarczkowa, jednak zwykle nie towarzyszy mu stan zapalny skóry powiek.

Leczenie skupia się na chirurgicznym nacięciu zmiany, która ze względu na swoje usytuowanie zwykle nie ma możliwości ulec samowyleczeniu, jak w przypadku jęczmienia zewnętrznego.

Gradówka – zapalenie powiek

Gradówka to przewlekłe zapalenie łojowego gruczołu tarczkowego Meiboma, znajdującego się po wewnętrznej stronie powieki. Rozwijający się stan zapalny powstaje na skutek zablokowania ujścia gruczołu, zalegania wydzieliny i następczego rozdęcia światła gruczołu. Gradówka często jest procesem wtórnym do niewyleczonego jęczmienia, a ze względu na podobieństwo objawów często bywa z nim mylona. Należy jednak pamiętać, iż gradówka nie ma cech ostrego zapalenia, a leczenie opiera się głównie na chirurgicznym usuwaniu zmian. Zabieg jest wskazany przede wszystkim w tych sytuacjach, gdy zmiana przybiera duże rozmiary, a poprzez to powoduje uciska na gałkę oczną i zaburzaprawidłowe widzenie.

Objawy gradówki

 

  • Niewielki, dobrze odgraniczony, rosnący powoli, niebolesny guzek.
  • Skóra nad guzkiem jest niezmieniona chorobowo.
  • Widoczne od strony spojówki żółtawe ognisko, otoczone przekrwioną spojówką tarczkową.

Leczenie gradówki

W przypadku dorosłych leczenie opiera się przede wszystkim na chirurgicznym usunięciu zmiany po około 2-3 miesiącach, gdy mija ostry stan zapalny. Polega ono na nacięciu gruczołu tarczkowego od strony spojówki i wyłyżeczkowaniu zawartości. Można również stosować miejscowe iniekcje z preparatem sterydowym o przedłużonym działaniu, których skuteczność jest zauważalna przede wszystkim wśród dzieci.

Niekiedy rak gruczołu Meiboma imituje gradówkę, dlatego w przypadku wątpliwych nawracających zmian wskazane jest wykonanie biopsji ibadania histopatologicznego, w celu wykluczenia stanu nowotworowego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Zespół suchego oka

Suche oko spowodowane jest zaburzeniami dotyczącymi filmu łzowego. Są one związane ze zmniejszoną objętością łez ...

Astygmatyzm

Astygmatyzm, inaczej niezborność, to wada refrakcji, w której promienie świetlne wpadające do oka są ogniskowane ...

Opryszczka rogówki

Opryszczkowe zapalenie rogówki (opryszczka rogówki) wywołane jest zakażeniem wirusem opryszczki zwykłej (HSV z ang. herpes ...

Kurza ślepota – jakie są przyczyny, objawy i jak wygląda leczenie ślepoty zmierzchowej?

Kurza ślepota (ślepota zmierzchowa, hemeralopia) to zaburzenie widzenia spowodowane nieprawidłową funkcją receptorów wzrokowych – pręcików. ...

Ektazja rogówki

Ektazje rogówki, nazywane inaczej chorobami rozstrzeniowymi rogówki, są grupą schorzeń polegających na występowaniu nieregularności w ...

Podejrzenie istnienia zeza

Podejrzenie istnienia zeza zarówno u dzieci jak i dorosłych wymaga pilnej konsultacji okulistycznej. U niemowląt ...

Podwójne widzenie – przyczyny, objawy, leczenie diplopii

Podwójne widzenie (diplopia), to zaburzenie wzroku, które polega na widzeniu dwóch obrazów zamiast jednego. Przyczyną ...

Zapalenie brzegów powiek – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie brzegów powiek jest często występującą chorobą okulistyczną. Przyczyną zapalenia powiek może być m.in. infekcja ...

Gradówka

Gradówka jest przewlekłym stanem zapalnym związanym z zablokowanie ujść gruczołów Meiboma lub innych gruczołów łojowych. ...

Siatkówczak oka

Siatkówczak jest najczęstszym pierwotnym złośliwym nowotworem wewnątrzgałkowym wieku dziecięcego. Zapadalność w ciągu całego życia wynosi ...

Zespół suchego oka

Pacjenci bardzo często zgłaszają się na badanie okulistyczne z powodu uczucie suchości, pieczenia czy uczucia ...

Choroby powiek – jakie objawy wskazują na chore powieki?

Powieki chronią nasze oczy i są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku. Pacjenci często zgłaszają: ...

Komentarze (0)