Pory dnia a przemiana materii

Brak zdjęcia

8 marca 2013

Rozumiejąc mechanizmy rządzące zmianami zachodzącymi w metabolizmie, mamy szansę na lepsze wykorzystanie określonych pór dnia na różnego typu aktywność życiową. Dotyczy to także nawyków żywieniowych.

Dobowe zmiany w przemianie materii i energii

W toku ewolucji istoty żywe, w tym organizm człowieka, nabyły zdolność do adaptacji do warunków środowiska, w którym żyją. Dotyczy to także dostosowania się do cyklu dobowego i dostępności światła słonecznego. Oznacza to, że wszelkie mechanizmy i procesy metaboliczne zachodzące w naszym ciele są zsynchronizowane i pracują w ściśle określonym rytmie.

To światło jest bodźcem odbieranym przez struktury naszego mózgu jako sygnał do zakończenia fazy odpoczynku i do pobudzenia mechanizmów czujności i gotowości do funkcjonowania w ciągu dnia. I nic dziwnego – z biologicznego punktu widzenia światło oznacza podwyższenie temperatury otoczenia, rozwój roślin, dostępność pokarmu… Światło to życie, a do życia i codziennej aktywności organizm musi się przygotować i zdobyć energię niezbędną do wykonywania niezbędnych funkcji życiowych.

Rozumiejąc mechanizmy rządzące zmianami zachodzącymi w organizmie, mamy szansę na lepsze wykorzystanie określonych pór dnia na różnego typu aktywność. Dotyczy to także nawyków żywieniowych i dostosowania ich do aktualnych potrzeb. Pozwoli to na zachowanie optymalnej masy ciała, a tym samym unikanie nadwagi i schorzeń jej towarzyszących.

Mechanizmy regulujące odżywianie

Ogniwem inicjującym dobowe zmiany metabolizmu jest szyszynka, a właściwie produkowana przez nią melatonina. Stężenie melatoniny jest najwyższe w godzinach nocnych, natomiast w ciągu dnia produkcja tego hormonu jest hamowana. Poziom melatoniny odpowiada m.in. za stymulację lub hamowanie czynności przysadki produkującej hormony napędzające cały metabolizm i umożliwiające aktywne funkcjonowanie, w tym spożywanie, trawienie, wchłanianie i magazynowanie składników pokarmowych.

Za proces przyswajania pokarmów odpowiedzialny jest cały zespół hormonów, które dzięki prawidłowym mechanizmom regulacyjnym działają synergistycznie (wspólnie) lub antagonistycznie (przeciwnie) w stosunku do siebie i zapewniają dostęp do glukozy wszystkim komórkom organizmu po przyjęciu pokarmu oraz zapewniają jej stałe stężenie we krwi pomiędzy posiłkami i w nocy. Odpowiadają także za gromadzenie i uwalnianie lipidów z tkanki tłuszczowej.

Pora dnia a apetyt

Bardzo charakterystyczne są dobowe wahania stężenia we krwi hormonów, takich jak np. kortyzol. Jego najwyższe stężenie obserwuje się około godziny 8:00 rano, a poziom spada w ciągu dnia, aby osiągnąć najniższy około północy i ponownie powoli wzrasta w ciągu nocy. Zadaniem kortyzolu jest kontrolowanie metabolizmu węglowodanów, tłuszczów i białek. Niższe stężenie tego hormonu w ciągu dnia oznacza zmniejszenie magazynowania glukozy w wątrobie (jako glikogenu) i jej efektywniejsze wykorzystanie przez mięśnie szkieletowe.

W ciągu dnia przeważają procesy prowadzące do zużywania energii, a zatem też chudnięcia. Może mieć to wpływ na zmniejszenie apetytu, co dodatkowo pomaga ograniczyć podaż składników pokarmowych. Paradoksalnie oznacza to, że warto zjeść porządne śniadanie i nabrać energii na cały dzień, gdyż nie zostanie ona użyta „przeciwko nam”, a jedynie zagwarantuje lepszą zdolność do aktywności fizycznej i umysłowej. Warto wspomnieć, że w ciągu dnia w organizmie zatrzymywana może być większa ilość wody niż w nocy.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.6


Może cię

BMI – oblicz prawidłową masę ciała

Najlepszą i najprostszą metodą pozwalającą na oznaczenie masy ciała u osób dorosłych jest skorzystanie ze ...

Dziecko i jego dieta

Problem nadwagi i otyłości dotyczy coraz to młodszych osób. Dzieci i młodzież cierpią z powodu ...

Sposoby na odchudzanie

Wybierz odpowiednią dla siebie dietę. Odrzuć diety „tygodniowe”, restrykcyjne, bardzo niskokaloryczne, jednoskładnikowe, wykluczające duże grupy ...

Dieta na mocne kości

Największy wpływ n a zdrowie układu kostnego mamy przede wszystkim utrzymując się w dobrej dyspozycji ...

Jakie tłuszcze są zdrowe?

Tłuszcze w pokarmach kojarzą nam się źle – z otyłością, miażdżycą, chorobami serca. Świadomość, jakiego ...

Jak mądrze się odchudzać?

Słowo „dieta” pochodzi z języka greckiego. Dosłowne tłumaczenie oznacza „sposób życia”, jednak potocznie rozumie się ...

Mleko w diecie

Zmniejszenie spożycia mleka lub całkowita jego eliminacja z diety jest jednoznaczna z pozbawieniem organizmu bardzo ...

Dieta Dukana szkodliwa?

Specjaliści od spraw żywienia, dietetycy i lekarze przeważnie negatywnie oceniają dietę Dukana. Zarzucają jej niezbilansowanie, ...

DASH – jakie są wskazania i zasady, co można jeść, a czego unikać w diecie DASH?

Nadciśnienie tętnicze to choroba przewlekła dotykająca co czwartą dorosłą osobę na świecie. Nieleczona prowadzi do ...

Czy otyłość to choroba?

Według WHO otyłość jest stanem, w którym nadmierna ilość tłuszczu gromadzącego się w postaci tkanki ...

Dieta a indeks glikemiczny

Indeks glikemiczny określa, w jakim stopniu dany produkt podnosi poziom cukru we krwi. Diety opierające ...

Kwasy tłuszczowe w diecie

Źródłem wartościowych dla organizmu kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 są m.in. oleje roślinne – kukurydziany, ...

Komentarze (0)