Jak obliczyć prawidłową wagę?

Najbardziej powszechną i prostą metodą oceny stanu odżywienia jest wskaźnik masy ciała, oznaczany skrótem BMI. Pozwala on określić, czy stosunek wagi do wzrostu jest prawidłowy, czy też masa ciała jest za wysoka i mamy do czynienia z problemem nadwagi lub otyłości. Należy wiedzieć, że wskaźnik ten ma pewne ograniczenia i dlatego kontrolując wagę, warto posłużyć się również innymi metodami oceny prawidłowej wagi.

BMI – czym jest Body Mass Index?

Wskaźnik masy ciała (angl. Body Mass Index), czyli BMI, to prosty sposób pozwalający na ocenę, czy aktualna masa ciała danej osoby jest prawidłowa. Wzór na BMI wygląda następująco:

BMI = masa ciała [kg] / wzrost [m] podniesiony do kwadratu

Twórca BMI wyszedł z założenia, że osoby o jednakowym wzroście mają podobny poziom beztłuszczowej masy ciała (tkanka mięśniowa, kości, narządy), a różnice w wadze pomiędzy nimi wynikają z różnej zawartości tkanki tłuszczowej. Dzisiaj wskaźnik ten jest powszechnie stosowany przez specjalistów służby zdrowia, w celu kontrolowania wagi pacjentów. Wartości BMI na poziomie:

  • 18,5–24,9 – oznaczają prawidłową masę ciała;
  • <18,5 – oznaczają niedowagę;
  • 25–29,9 – oznaczają nadwagę;
  • >30 – oznaczają otyłość.

Chcąc ocenić prawidłową masę ciała u dzieci, należy posłużyć się siatkami centylowymi, natomiast w przypadku osób po 65. roku życia – przyjąć normy wskaźnika właściwe dla seniorów.

Wskaźnik BMI – wady i zalety

Jak wiadomo zarówno nadmierna masa ciała, jak i niedowaga niosą za sobą poważne konsekwencje zdrowotne. Współcześnie znacznie częściej mamy do czynienia ze zjawiskiem nadwagi i otyłości, których występowanie podnosi znacząco ryzyko wielu chorób, takich jak miażdżyca, cukrzyca, dna moczanowa czy nowotwory.

Niewątpliwą zaletą BMI jest prosty sposób jego obliczania i powszechnie znane zakresy norm. Kalkulator BMI jest ogólnodostępny w sieci. Wartość tego wskaźnika koreluje z zawartością tkanki tłuszczowej u dużej części populacji.

Warto wiedzieć, że BMI ma jednak pewne ograniczenia. Nie znajdzie on zastosowania w ocenie prawidłowej masy ciała sportowców, osób o większej niż przeciętna beztłuszczowej masie ciała, kobiet w ciąży czy karmiących. Podstawową wadą BMI jest fakt, iż nie odpowiada jednoznacznie na pytanie o skład ciała (ilość tkanki tłuszczowej, masy mięśniowej itp.), ani nie wskazuje sposobu rozmieszczenia tkanki tłuszczowej w organizmie.

Prawidłowa masa ciała a wskaźnik WHR

Wskaźnik WHR to kolejny sposób na obliczenie prawidłowej masy ciała, który pozwala na ocenę rozmieszczenia tkanki tłuszczowej w organizmie. Oblicza się go w następujący sposób:

WHR = obwód talii [cm] / obwód bioder [cm]

Wzajemny stosunek tych pomiarów pozwala odpowiedzieć na pytanie, z jakim typem otyłości mamy do czynienia. Jeśli tkanka tłuszczowa gromadzi się nadmiernie w obrębie pasa, mówimy o otyłości typu jabłko. Jest ona szczególnie zagrożona ryzykiem powikłań metabolicznych. Wynika to z faktu, że tkanka tłuszczowa wisceralna jest aktywna hormonalnie. Oznacza to, że wydziela szereg substancji wpływających na funkcjonowanie organizmu. Ich wysoki poziom zwiększa ryzyko wystąpienia chorób, takich jak insulinooporność, cukrzyca, nadciśnienie czy miażdżyca.

W przypadku prawidłowej masy ciała wyniki, jakie powinniśmy otrzymać, wyglądają następująco:

  • ≤0, 8 u kobiet;
  • ≤1 u mężczyzn.

Prawidłowa masa ciała a obwód talii

Równie dobrym wskaźnikiem pozwalającym odpowiedzieć na pytanie, czy nadmiar tkanki tłuszczowej gromadzi się w obrębie pasa, jest sama ocena obwodu talii. Obwód mierzony w centymetrach w połowie odległości pomiędzy ostatnim żebrem a kością biodrową (zwykle jest to poziom pępka) nie powinien przekraczać:

  • 80 cm u kobiet;
  • 94 cm u mężczyzn

W przypadku dzieci i młodzieży wskaźnikiem sygnalizującym problem otyłości brzusznej jest WHTr, czyli stosunek obwodu talii [cm] do wzrostu [cm]. Jeśli obwód pasa dziecka jest równy lub większy niż połowa wysokości ciała oznacza to nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w okolicach pasa.

Analiza składu ciała

Z punktu widzenia ryzyka zdrowotnego, ale również estetyki sylwetki, znacznie ważniejszy niż masa jest skład ciała. Ocena tego wskaźnika pozwala odpowiedzieć stwierdzić, jaki procent wagi człowieka stanowi tkanka tłuszczowa. Istnieje wiele metod pomiaru składu ciała. Najprostszymi i równocześnie najbardziej dostępnymi są:

  • analiza BIA – bioimpedancji elektrycznej;
  • pomiar fałdów skórno-tłuszczowych

Analiza bioimpedancji polega na pomiarze oporu elektrycznego, jaki stawiają tkanki ciała, przez które przepuszczany jest prąd o niskim natężeniu. Służą do tego specjalne analizatory składu ciała, które możemy znaleźć na siłowniach, w fitness klubach czy u dietetyka. Pokazują one zwykle zawartość tkanki tłuszczowej, beztłuszczowej masy ciała, masę kostną oraz wiek metaboliczny.

Aby określić skład ciała, można także używać domowych wag z funkcją analizatora. Ważne, aby pamiętać, że procentowy udział tkanki tłuszczowej zależny jest m.in. od płci i wieku. Pomiarów nie należy dokonywać po intensywnym wysiłku fizycznym, a także przed i w trakcie menstruacji. Ważne, by odbywały się na czczo. Analizie BIA nie powinny poddawać się kobiety w ciąży, osoby mające padaczkę, guza mózgu czy rozrusznik serca.

Pomiary fałdów skórno-tłuszczowych polegają natomiast na zmierzeniu grubości fałdów skóry wraz z tkanką tłuszczową za pomocą urządzenia zwanego fałdomierzem. Na podstawie uzyskanych wyników oblicza się ilość tkanki tłuszczowej w organizmie. Warto wiedzieć, że ocena składu ciała pozwala również rozpoznać tzw. otyłość ukrytą, czyli sytuację, w której u osoby o masie ciała prawidłowej w stosunku do wzrostu (BMI w normie) występuje nadmierna ilość tkanki tłuszczowej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.02.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Anoreksja a ciąża

Anoreksja polega na zaburzeniach odżywiania. Kobiety, które cierpią na anoreksję, mają zazwyczaj rozregulowaną gospodarkę hormonalną, ...

Czy i dlaczego cola jest niezdrowa?

Kampanie reklamowe ukazują napoje typu cola jako jeden z elementów dobrej zabawy czy warunek udanego ...

Dziecko i jego dieta

Problem nadwagi i otyłości dotyczy coraz to młodszych osób. Dzieci i młodzież cierpią z powodu ...

WHR czy BMI?

Stan odżywienia organizmu jest to stan zdrowia wynikający ze sposobu odżywania oraz wchłaniania i wykorzystania ...

Jak zapobiegać chorobom serca?

Zapobieganie chorobom serca jest ściśle związane ze zdrowym stylem życia i nosi miano profilaktyki pierwotnej ...

Jak się nie objadać?

Problem objadania się nie ma prostego, łatwego do zdiagnozowania podłoża. W objadaniu się istotne jest ...

Zespół policystycznych jajników a masa ciała

Otyłość bardzo często jest związana z zespołem policystycznych jajników. W pewnym sensie można powiedzieć, że ...

Sposoby na otyłość u dzieci

Dzieci, podobnie jak osoby dorosłe, narażone są na rozwój nadwagi i otyłości. Obecnie otyłość klasyfikowana ...

BMI – oblicz prawidłową masę ciała

Najlepszą i najprostszą metodą pozwalającą na oznaczenie masy ciała u osób dorosłych jest skorzystanie ze ...

Menopauza a tycie

Problem przyrostu masy ciała w okresie menopauzy dotyczy zdecydowanej większości kobiet wchodzących w wiek przekwitania. ...

Wideo – Hormonalne przyczyny otyłości

Rozróżnia się otyłość prostą, która powstaje w wyniku współdziałania czynników genetycznych i środowiskowych oraz otyłość ...

Jak szybko schudnąć?

Wiele osób zmaga się z problemem nadwagi, poszukując sposobu na odzyskanie szczupłej sylwetki. Skuteczne odchudzanie ...

Komentarze (0)