Cukrzyca a odchudzanie

Brak zdjęcia

6 lutego 2014

Cukrzyca jest zaburzeniem metabolizmu węglowodanów, prowadzącym do wzrostu poziomu glukozy we krwi, rozwoju hiperinsulinemii i insulinooporności tkankowej. Jej nieprawidłowe leczenie może powodować poważne skutki zdrowotne. Mogą do niej prowadzić niewłaściwy styl życia, nadwaga i otyłość, brak aktywności fizycznej.

Klasyfikacja cukrzycy

Klasyfikacja cukrzycy obejmuje kilka typów, z których najczęściej występują:

  • cukrzyca typu pierwszego, dawnej nazywana cukrzycą młodocianych,
  • cukrzyca typu drugiego, nazywana wcześniej cukrzycą typu dorosłych.

Ponadto wyróżnia się cukrzycę o późno ujawniającym się początku oraz cukrzycę ciążową. W zależności od tego, jaki typ cukrzycy zdiagnozowano i jaki efekt planuje się osiągnąć, zaleca się leczenie, które może polegać na zmianie stylu życia (poprzez modyfikację diety oraz zwiększenie aktywności fizycznej) lub podawaniu leków doustnych oraz insuliny, bądź połączeniu zarówno metod farmakologicznych, jak i niefarmakologicznych. Leczenie dietetyczne ma główne zastosowanie w cukrzycy typu drugiego, dlatego artykuł będzie dotyczył modyfikacji żywieniowych w tym typie cukrzycy.

Cukrzyca a przyczyny przyrostu wagi

Cukrzyca jest chorobą, która bardzo często współwystępuje z otyłością. Jednak w tym przypadku to otyłość jest przyczyną a nie skutkiem rozwoju cukrzycy. Wydzielanie insuliny u chorych z cukrzycą może być prawidłowe lub nieznacznie zmniejszone. Powodem problemów z wysokim stężeniem glukozy staje się insulinooporność, czyli niewrażliwość tkanek obwodowych na działanie insuliny, która fizjologicznie odpowiada za obniżanie stężenia glukozy we krwi. Doprowadza to do hiperinsulinemii, czyli nadmiernego wzrostu stężenia insuliny, ale w przypadku współwystępującej otyłości insulina nie jest w stanie przełamać bariery oporności tkankowej, w konsekwencji czego glukoza nie jest transportowana do tkanek, by tam zostać wykorzystana jako źródło energii. Co więcej hiperinsulinemia powoduje zwiększenie apetytu, co może być przyczyną dalszego przybierania na wadze, pogarszając kontrolę cukrzycy.

Cukrzyca a dieta

Zmiana nawyków żywieniowych, odpowiedniozbilansowana dieta i zmniejszenie masy ciała mogą przyczynić się do opóźnienia rozwoju powikłań związanych z cukrzycą typu drugiego. Oczywiście, jeśli doszło do rozwoju cukrzycy to stan ten nie ulegnie cofnięciu, ale właściwa dieta pozwoli zapewnić prawidłową glikemię, opóźni rozwój insulinooporności oraz przesunie w czasie konieczność włączenia leczenia farmakologicznego. Posiłki osoby chorej na cukrzycę powinny być zaplanowane tak, aby pokrywały indywidualne zapotrzebowanie kaloryczne. Jednocześnie powinny być wzbogacone o różne składniki pokarmowe we właściwych proporcjach. Porcje powinny być lekkostrawne, urozmaicone i nieduże. W codziennej diecie należy uwzględnić planowanie posiłków, przeliczając wymienniki węglowodanowe (1 wymiennik węglowodanowy oznacza 10 g węglowodanów) oraz bazując na produktach o niskim indeksie glikemicznym. Poniżej przedstawiono zasady diety u pacjentów z cukrzycą.

Białko

Powinno stanowić od 10-20% dobowego zapotrzebowania energetycznego, zatem jego ilość jest podobna, jak u zdrowej osoby dorosłej. W diecie należy uwzględnić białko pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, ale białko zwierzęce powinno stanowić nie mniej niż 60-70%. U dzieci ilość tę przelicza się jako 2-4 g/kg, natomiast u kobiet w ciąży i okresie laktacji wynosi ona 1-2 g/kg należnej masy ciała. Ilość białka należy zmodyfikować, jeśli u chorego stwierdza się powikłania w postaci nefropatii cukrzycowej. Powinno się wówczas spożywać 0,8 g białka/kg masy ciała. Najlepszym źródłem białka u osób z cukrzycą są nasiona soi, grochu, fasoli, suche kasze, suchy ryż, chude mięsa, ryby, mleko i jego przetwory.

Węglowodany

Powinny pokrywać 55-60% dobowego zapotrzebowania na energię. Należy wybierać węglowodany złożone (zawarte w takich produktach jak np. warzywa, chleb pełnoziarnisty, niełuskany ryż, kasze) a zrezygnować z węglowodanów prostych. Te drugie doprowadzają do szybkiego i dużego wzrostu glukozy we krwi, co w przypadku współistnienia insulinoopornosci jest bardzo niekorzystne. Nie powinno się również spożywać cukru ani glukozy. Zamiast tego wolno używać sztuczneśrodki słodzące – aspartam lub acesulfam K.

Tłuszcze

U chorych z cukrzycą powinny stanowić nie więcej niż 30% zapotrzebowania energetycznego. Ważne jest także, aby tłuszcze zwierzęce nie przekraczały 10%. Tłuszcze, które zawierają kwasy jednonienasycone powinny stanowić 10-15% energii, natomiast tłuszcze zawierające kwasy wielonienasycone nie powinny przekraczać 7% zapotrzebowania energetycznego. Ilość spożywanego dobowo cholesterolu nie powinna być wyższa niż 300 mg/dobę. Spożywanie odpowiednich ilości tłuszczów może opóźnić rozwój zaburzeń lipidowych i związanych z nimi niekorzystnych następstw.

Owoce i warzywa – ich spożywanie powinno być indywidualnie dostosowane do diety. Wśród nich znajdują się takie, które osoba chora na cukrzycę może spożywać w ilościach nieograniczonych (ogórki, sałata, szparagi, szpinak) oraz takie, których spożywanie powinno być dostosowane do liczby wymienników warzywnych (ziemniaki, groszek, marchew, buraki).

Witaminy i sole mineralne

U osoby chorej na cukrzycę bez współwystępujących innych zaburzeń nie ma potrzeby dodatkowej suplementacji witamin i pierwiastków śladowych. Korzystne działania mogą mieć witaminy A, C oraz E, ponieważ posiadają aktywność antyoksydacyjną, która może zapobiegać rozwojowi powikłań cukrzycowych.

Błonnik

Ilość włókien pokarmowych w diecie osoby chorej na cukrzycę powinna wynosić około 15g na każdy spożyty tysiąc kilokalorii. Zaletą tego składnika żywieniowego, zawartego w dużych ilościach w otrębach i roślinach strączkowych, jest zmniejszenie szybkości trawienia oraz wchłaniania cukrów z przewodu pokarmowego.

Spożycie sodu

Ilość sodu nie powinno przekraczać 3 g/dobę a jeśli dodatkowo współistnieje nadciśnienie tętnicze lub stwierdzono nieprawidłową czynność nerek to spożycie sodu należy ograniczyć do 2 g/dobę. Należy wybierać sól kamienną, zawierającą dużą ilość mikroelementów.

Alkohol

Nasila zaburzenia metaboliczne, może prowadzić do hipoglikemii. Dodatkowo może zaburzać działanie leków, takich jak pochodne sulfonylomocznika, przyjmowanych przez pacjentów z cukrzycą.

Cele leczenia cukrzycy dietą

W zależności od tego, czy chory z cukrzycą typu drugiego leczony jest wyłącznie dietą, czy doustnymi lekami hipoglikemizującymi, bądź insuliną, zalecenia i oczekiwania dotyczące diety są odmienne.

  • Pacjent, który stosuje jedynie leczenie dietetyczne powinien spożywać około 3 posiłków na dobę. W tym przypadku spożywanie posiłków o tej samej porze nie ma tak dużego znaczenia, ponieważ chory nie jest narażony na hipoglikemię, stan spowodowany obniżeniem stężenia glukozy poniżej 55 mg/dl. Głównym celem jest zatem zmniejszenie masy ciała oraz unikanie wysokiego stężenia glukozy we krwi.
  • Chory z cukrzycą, leczony doustnymi lekami hipoglikemizującymi powinien spożywać od 3-5 posiłków dziennie, w tym przypadku stałe pory posiłków maja większe znaczenie. Cel modyfikacji żywienia jest taki sam, jak w przypadku pacjenta leczonego wyłącznie dietą.
  • Pacjent leczony dietą oraz insuliną powinien spożywać od 6 do 7 posiłków na dzień, a stałe pory posiłków maja ogromne znaczenie. Celem leczenia dietetycznego jest utrzymywanie właściwej masy ciała oraz unikanie zarówno podwyższonego, jak i obniżonego stężenia glukozy we krwi. W tym przypadku należy częściej oznaczać stężenia glukozy glukometrem, a przed planowanym wysiłkiem pamiętać o spożyciu posiłku.

Cukrzyca a aktywność fizyczna

Regularnaaktywność fizyczna ma bardzo duże znaczenie w leczeniu cukrzycy typu drugiego. W zależności od stanu pacjenta i chorób współistniejących zalecenia dotyczące aktywności fizycznej mogą się różnić. Jeśli pacjent leczony jest dodatkowo insuliną to należy pamiętać, aby przed wysiłkiem fizycznym dostarczyć organizmowi energię z pożywienia, aby nie doprowadzić do nadmiernego obniżenia stężenia glukozy we krwi.

Leczenie farmakologiczne cukrzycy

W przypadku cukrzycy typu drugiego, jeśli modyfikacja stylu życia nie przyniosła spodziewanych rezultatów lub chory nie chce współpracować, zaleca się doustne leki hipoglikemizujace, do których należą pochodne sulfonylomocznika, metformina, tiazolidynediony. Często po kilku latach zachodzi konieczność włączenia leczenia insuliną, a to wymaga znacznie większej dyscypliny od chorego, dotyczącej ilości i częstości spożywanych posiłków oraz monitorowania glikemii.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Leczenie cukrzycy typu 2 u dzieci

Badania wskazują na coraz szersze rozprzestrzenianie się cukrzycy typu 2 wśród dzieci i młodzieży. Główny ...

Cukrzyca typu LADA

Cukrzyca typu LADA to postać utajonej cukrzycy, czyli choroby metabolicznej cechującej się hiperglikemią (zwiększonym poziomem ...

Cukrzyca – przyczyny, objawy, badania, leczenie, powikłania

Cukrzyca (łac. diabetes mellitus) to dość powszechnie występująca grupa chorób metabolicznych. Cukrzyca charakteryzuje się podwyższonym ...

Leczenie cukrzycy u dziecka

W populacji dziecięcej dominuje cukrzyca typu 1. Niestety, w dobie epidemii nadwagi i otyłości dotykającej ...

Zespół stopy cukrzycowej

Zespół stopy cukrzycowej to jedno z powikłań długotrwałej lub źle leczonej cukrzycy. Nieleczony prowadzi do ...

Cukrzyca MODY – przyczyny, diagnostyka, leczenie cukrzycy typu MODY

Cukrzyca typu MODY jest rzadko spotykanym rodzajem cukrzycy o podłożu genetycznym (cukrzyca monogenowa). Jej przebieg ...

Test obciążenia glukozą (OGTT) – doustny test – interpretacja wyniku, normy

Test obciążenia glukozą (badanie OGTT) służy do diagnozowania stanów predysponujących do rozwoju cukrzycy. Badanie glukozy ...

Farmakologiczne leczenie cukrzycy

Najczęstsza postać cukrzycy to cukrzyca typu 2, leczona jest głównie za pomocą doustnych leków hipoglikemizujących. ...

Wrażliwość na insulinę

Wrażliwość na insulinę, tzw. insulinooporność jest jednym z podstawowych mechanizmów rozwoju cukrzycy. To stan, w ...

Cukrzyca typu 2 u dzieci i młodzieży

Cukrzyca typu 2 to przewlekłe schorzenie metaboliczne, które zaburza mechanizmy, w jakich organizm korzysta z ...

Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 (łac. diabetes mellitus typi 2) inaczej zwana jest cukrzycą insulinoniezależną. Jest to ...

Insulinooporność – co to jest, przyczyny, objawy, skutki, leczenie, dieta

Insulinooporność (IR) to stan, w którym komórki organizmu stają się mniej wrażliwe na insulinę. Przyczyną ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon