Zaburzenia ssania, połykania i jedzenia u dziecka

Jedzenie jest jedną z podstawowych funkcji organizmu człowieka. Zaburzenia jedzenia i ssania to zespół objawów, które doprowadzają do trudności z żuciem, ssaniem i połykaniem jedzenia u dzieci. Zaburzenia te nazywa się dysfagią. Do przyczyn zaburzeń trawienia i dzieci zalicza się m.in. wcześniactwo, refluks, mózgowe porażenie dziecięce czy krwotok w mózgu.

Rozpoznanie zaburzenia ssania i jedzenia u dziecka

Od urodzenia zaleca się, aby noworodki były karmione piersią, ponieważ ma to korzystny wpływ na ich rozwój. Jeżeli rodzic zauważa się, że dziecko ma problemy ssaniem i połykaniem pokarmu, to należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Może bowiem być kilka przyczyn takiego stanu.

Problemy z jedzeniem u dziecka mogą się pojawiać na różnym etapie. Wyróżnia się bowiem dwa rodzaje zaburzenia ssania i jedzenia:

  1. Pierwszy typ dotyczy odcinka na poziomie usta-gardło (dysfagia ustno-gardłowa). Problem pojawia się w przełykaniu i przechodzeniu pokarmów do przełyku;
  2. Drugi typ natomiast nazywany jest dysfagią przełykową i odnosi się do problemów związanych z przechodzeniem jedzenia przez przełyk.

Zdolność ssania i jedzenia dziecka a jego wiek

Poniżej znajduje się schemat prawidłowych zdolności ssania, połykania u dziecka na poszczególnych etapach jego rozwoju:

  1. Dziecko pomiędzy 1 a 3 miesiącem życia powinno umieć opleść usta wokół sutka matki. Ssanie i połykanie powinno być rytmiczne i skoordynowane na tym etapie;
  2. Dziecko, które ma 6 miesięcy, potrafi połykać rozgniecione jedzenie, które jest mu podawane na łyżeczce. Dziecko lubi bawić się gryzakiem oraz ssie ciasteczko;
  3. W wieku 9 miesięcy dziecko potrafi używać górnej wargi, aby zjadać jedzenie z łyżeczki;
  4. Dwunastomiesięczne dziecko potrafi gryźć i zjeść miękkie ciasteczko, najbardziej idealne jest zgniecione domowe jedzenie, tak miękkie jak jego palec;
  5. Gdy dziecko ma 18 miesięcy, potrafi pić z kubeczka przy pomocy, ale może jeszcze rozlewać płyn z kubeczka. W tym wieku może eksperymentować z różnego rodzaju smakami i konsystencjami produktów spożywczych;
  6. Gdy dziecko osiąga wiek 24 miesięcy, umie żuć większość produktów swobodnie, toleruje różną konsystencję jedzenia, ale może też mieć już swoje ulubione smaki. Umie już samo pić z kubka lub przy pomocy słomki.

Objawy zaburzenia ssania u dziecka

Rodzice i opiekunowie są pierwszymi osobami, które mogą zauważyć u dziecka trudności z jedzeniem czy połykaniem. Najbardziej charakterystyczne objawy związane z zaburzeniem trawienia, czyli ssania, połykania i jedzenia, to:

  • kaszel i dławienie się jedzeniem,
  • problemy z połykaniem i oddychaniem jednocześnie,
  • wymioty,
  • nawracające infekcje układu oddechowego,
  • problemy ze ssaniem,
  • nadmierna wrażliwość na bodźce,
  • zdenerwowanie dziecka w czasie jedzenie,
  • wyginanie ciała w czasie jedzenia,
  • długie karmienie, powyżej 30 minut,
  • problemy z żuciem pokarmu,
  • refluks płynów lub jedzenia,
  • trudności przy karmieniu piersią,
  • trudność w akceptacji konsystencji nowych pokarmów,
  • wypływanie jedzenia nosem lub ustami w czasie karmienia,
  • zmniejszone przybieranie na wadze.

Efektem wyżej wymienionych objawów może być odwodnienie, niedożywienie, aspiracja treści pokarmowej do płuc czy też zapalenie płuc.

Przyczyny zaburzeń jedzenia u dzieci

Zaburzenia ssania i połykania najczęściej są związane z chorobami takimi jak: mózgowe porażenie oraz krwotoki w mózgu. Do innych przyczyn zaburzeń ssania, połykania i jedzenia można zaliczyć:

Problemy z jedzeniem u dziecka a mózgowe porażenie

Problem ze ssaniem, jedzeniem i połykaniem jest jednym z najczęstszych przyczyn mózgowego porażenia dziecięcego. Objawia się ono zazwyczaj osłabieniem mięśniowym ale tak naprawdę jest następstwem uszkodzenia mózgu, który ma wpływ na prawidłowe działanie mięśni człowieka, w tym mięśni, które są odpowiedzialne za spożywanie pokarmów. Jeżeli nawet ten problem nie dotyka dziecka bezpośrednio po porodzie, to często pojawia się na późniejszym etapie. Dzieci te są niedożywione, ponieważ mają problem ze ssaniem, jedzeniem i połykaniem. Ruchy ich mięśni są nieskoordynowane.

Problemy z jedzeniem u dziecka a krwotok w mózgu

Problemy ze ssaniem, jedzeniem i połykaniem to także objaw porażenia mózgowego, które może być spowodowane uszkodzeniem mózgu na wskutek krwotoku. W krwotoku dochodzi do uszkodzenia naczyń, które w konsekwencji umierają. Inne objawy krwotoku to: letarg, wymioty, utrata przytomności, nudności, osłabienie w kończynach oraz drgawki.

Jeżeli u dziecka diagnozuje się powikłania poporodowe, takie jak porażenie mózgowe, to jest szczególnie ważne, aby porozmawiać z dietetykiem, który pomoże ustalić odpowiednią dietę dla takiego dziecka. Często zdarza się tak, że dzieci mające problem z jedzeniem, połykaniem i ssaniem nie otrzymują odpowiedniej ilości jedzenia. W późniejszym etapie prowadzi to do problemów utrzymania odpowiedniej masy ciała i do zaburzeń we wzroście.

Jak diagnozuje się zaburzenia ssania i połykania u dziecka?

Jeżeli rodzic ma wątpliwości czy jego dziecko prawidłowo je i ssie, to powinien skontaktować się z pediatrą, który przebada dziecko i określi stopień problemu. Do diagnostycznych metod zaliczyć można: RTG i badanie endoskopowe. Niekiedy stosuje się też diagnostykę obrazową, czyli tomokomputer.

Leczenie dzieci z zaburzeniem ssania, połykania i jedzenia

Leczenie dzieci z zaburzeniami trawienia, czyli ssania, połykania i jedzenia jest uzależnione od przyczyny, która owy stan wywołała. Do możliwych działań można tutaj zaliczyć:

  • postępowanie chirurgiczne,
  • zmiany żywieniowe,
  • zmiany ułożenia ciała dziecka w czasie karmienia,
  • wzmocnienie mięśni języka za pomocą odpowiednich ćwiczeń.

Warto także udać się z dzieckiem do rehabilitanta, który pomoże ustalić jaki rodzaj ćwiczeń należy z nim przeprowadzać. Ważnym elementem leczenia jest też konsultacja z dietetykiem, który pomoże dobrać odpowiednio skomponowaną dietę.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Wideo – Dysplazja oskrzelowo-płucna

Dysplazja oskrzelowo-płucna, to inaczej przewlekła choroba płuc, która pojawi się w okresie okołoporodowym u wcześniaków. ...

Wideo – Kiedy płacz dziecka oznacza chorobę?

Dla niemowlaka płacz jest jedyną dostępną formą sygnalizowania oraz egzekwowania potrzeb. Płacz dziecka nie zawsze ...

Ile powinno jeść niemowlę?

Rodzice niemowlęcia, zwłaszcza ci debiutujący w tej roli, często zastanawiają się, ile powinno jeść niemowlę ...

Wideo – Martwicze zapalenie jelit u wcześniaków

Powikłaniem występującym u wcześniaków jest również martwicze zapalenie jelit. Schorzenie to może wystąpić również u ...

Wideo – Prawidłowa masa urodzeniowa noworodka

Aby mówić o prawidłowej urodzeniowej masie ciała, należy przede wszystkim wiedzieć, w którym tygodniu ciąży ...

Więź matki z dzieckiem

Ciąża to czas, w którym zmienia się psychika kobiety – dojrzewa ona do zmiany swojej ...

Co warto wiedzieć o noworodkach?

Dziecko rodzi się bezbronne. Nie potrafiłoby samo przeżyć bez dorosłego. Natura zmyślnie to urządziła wyposażając ...

Wideo – Przecięcie pępowiny

Kolejną czynnością, jaką wykonuje się po urodzeniu, jest odpępnienie i zabezpieczenie kikuta pępowinowego. Odpępnienie jest ...

Wideo – Jak u noworodka wykształca się odporność?

Odporność to zespół reakcji obronnych, których celem jest neutralizowanie bądź eliminowanie substancji obcych dla organizmu. ...

Wprowadzanie pokarmów stałych do diety dziecka

Schemat wprowadzania pokarmów stałych do diety dziecka został opracowany przez zespół ekspertów. Podanie nowych składników ...

Siadanie niemowląt

Rodzice dość często mylą siadanie i siedzenie dziecka, są to dwie różne umiejętności. Dziecko posadzone, ...

Wideo – Jak zapobiegać kolce u niemowlaka?

Istotne jest zapobieganie kolce. Ważne, aby dziecko było, jak najdłużej karmione mlekiem matki. U dzieci ...

Komentarze (0)