Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka

Już od pierwszych tygodni życia niemowlę intensywnie uczy się i rozwija. Rozwój dziecka można wzmacniać poprzez odpowiednie ćwiczenia i zabawy. Dostarczą one niemowlęciu wiele radości, a przy okazji rozwiną jego inteligencję, sprawność ruchową oraz komunikację emocjonalną z bliskimi.

Ćwiczenia a rozwój emocjonalny i społeczny dziecka

Rozwój emocjonalny dziecka rozpoczyna się już w pierwszych tygodniach życia. Ogromną rolę odgrywa matka: jej obecność, miłość oraz umiejętność nawiązywania kontaktu z dzieckiem. Bardzo ważne jest adekwatne interpretowanie oraz reagowanie przez matkę na znaki wysyłane przez niemowlę. Jeśli matka prawidłowo odczytuje sygnały dziecka i reaguje stosownie do nich, dziecko wykształca w sobie poczucie bezpieczeństwa wynikające z przekonania o tym, że jest uważnie wysłuchiwane i rozumiane. To zaś jest fundamentem rozwoju emocjonalnego, umiejętności reagowania na sygnały emocjonalne wysyłane przez innych oraz kształtowania się prawidłowych zachowań społecznych dziecka.

Jeśli matka chce wykształcić w sobie umiejętność porozumiewania się z niemowlęciem, może zacząć od obserwacji i notowania reakcji malucha na zdarzenia i sygnały napływające z otoczenia. Dzięki temu stopniowo zacznie rozróżniać, kiedy płacz dziecka oznacza zmęczenie lub niezadowolenie, a kiedy strach – nauczy się prawidłowego odczytywania emocji dziecka. To zaś sprawi, że będzie mogła odpowiednio reagować.

W okresie niemowlęctwa kształtuje się umiejętność nawiązywania prawidłowych relacji z osobami z najbliższego otoczenia. Chcąc wzmocnić tę umiejętność, matka powinna dążyć do nawiązywania ze swoim dzieckiem interakcji twarzą w twarz. Chodzi tutaj o nawiązywanie kontaktu wzrokowego z maluchem, śpiewanie i mówienie do niego w różny sposób (szeptanie, zmiany w intonacji, itd.), przy jednoczesnej uważnej obserwacji dziecka. W ten sposób matka uczy się dostrzegać jego gotowość do bliższego kontaktu, a to spowoduje pogłębianie i utrwalanie więzi z dzieckiem.

Równie ważne jest mówienie do dziecka podczas wykonywania codziennych czynności, pielęgnowania malucha i zabaw, z naciskiem na nazywanie i opisywanie uczuć.

Od 6 miesiąca życia malucha można czytać mu książeczki. Należy przy tym zwracać uwagę na podkreślanie emocji: mimiką i intonacją. Należy również pokazywać palcem obrazki i nazywać je.

Można też zachęcać dziecko do naśladowania emocji opiekuna, poprzez ćwiczenia twarzą w twarz: robienie różnych min i grymasów, uśmiechy, itd. Rodzice powinni dbać o to, by ich reakcje mimiczne na zachowania dziecka były dostosowane do wypowiadanych poleceń i komentarzy. W ten sposób maluch uczy się znaczenia poszczególnych reakcji rodziców. W 12 miesiącu życia dziecka, do zakazywania jakiejś czynności, można dołączać inne formy komunikacji, takie jak gest zakazu palcem połączony z odpowiednią modulacją głosu.

Niezwykle istotne jest prawidłowe reagowanie rodzica na dziecięcy gest wskazywania palcem. Rodzic może spojrzeć we wskazywanym kierunku, wyrazić zainteresowanie, nazwać przedmiot i wziąć go do ręki. W ten sposób dziecko wchodzi w kontakt z rodzicem i dzieli z nim uwagę.

Oczywiście wszystkie powyższe propozycje oparte są na założeniu, że rodzic cały czas jest przy dziecku: spędza z nim czas, opiekuje się nim i koncentruje na jego potrzebach.

Ćwiczenia a rozwój percepcji wzrokowej dziecka

W wieku niemowlęcym równie ważny jest rozwój spostrzegania wzrokowego. Ma on bowiem znaczący wpływ na:

  • rozwój inteligencji,
  • naukę komunikacji językowej,
  • rozwój sprawności motorycznej, w tym: manualnej.

Już od drugiego – trzeciego miesiąca życia dziecka można ćwiczyć z nim rozwój percepcji wzrokowej, pokazując dziecku różne, przyciągające wzrok przedmioty, np. kolorowe klocki. Te zabawki można powoli przesuwać przed oczami dziecka w pionie i w poziomie, w ten sposób umożliwiając mu koncentrowanie uwagi i wodzenie oczyma za przedmiotem. Można również pochylać twarz nad dzieckiem pod różnymi kątami i mówić do niego, a także naśladować jego mimikę.

W czwartym miesiącu życia dziecka można prezentować mu różne przedmioty i zachęcać je do wyciągania rączek w ich kierunku. Rodzice mogą rozłożyć kilka zabawek przed dzieckiem i poruszać nimi oraz stukać, jednocześnie naśladując te stuknięcia głosem. Mogą też uderzać jednym przedmiotem o drugi, a do zabawy dołączać grzechotki i dzwoneczki.

Kiedy dziecko ma pięć miesięcy, można zachęcać je do stukania trzymaną w dłoni zabawką o różne powierzchnie. Rodzice mogą też pokazywać maluchowi jedną zabawkę, gdy on trzyma w dłoni drugą. W ten sposób kształtują jego podzielność uwagi. Innym ćwiczeniem, a jednocześnie sposobem na spędzanie czasu z dzieckiem, jest oprowadzanie go w ramionach po domu, pokazywanie i nazywanie różnych przedmiotów oraz prowokowanie sytuacji, w których jakiś dźwięk rozlega się za plecami dziecka (tak, żeby miało ono okazję obrócić główkę w tym kierunku).

Zabawa a rozwój dziecka

Gdy niemowlę będzie miało pół roku, można zacząć wprowadzać zabawy, w których jakiś przedmiot znika dziecku z pola widzenia (np. zrzucanie ze stołu). Rodzic powinien spoglądać za upadającym przedmiotem i zachęcać dziecko do tego samego. Warto kontynuować zabawy z postukiwaniem przedmiotami, np. dając dziecku dwie zabawki i zachęcając, by stukało jedną o drugą.

Należy zachęcać dziecko, by sięgało po te zabawki, które leżą wystarczającą blisko, a także prowadzić z nim „dialogi dźwiękowe”: powtarzać dźwięki, które ono wydaje i zachęcać, by odpowiadało na te powtórzenia.

Około 8 – 9 miesiąca życia można bawić się z dzieckiem w „znikające zabawki” (chowanie ich pod pudełkiem/szmatką na oczach dziecka i pytanie: „Gdzie jest”?), w rozkładanie zabawek na części, wrzucanie ich do pojemników i wyciąganie. Warto również zachęcać malucha do powtarzania gestów (np. „pa-pa”), uczyć go rozumienia prostych wypowiedzi o zabarwieniu emocjonalnym (np. „nie, nie”, „Gdzie jest?” „O, tu!”) oraz prezentować codzienne czynności na przykładach („Jak lala je”, „Jak lala śpi”).

Stopniowo należy wprowadzać zabawy uczące dziecko orientacji w budowie własnego ciała. Można pokazywać gdzie miś ma nogi, oczy i głowę, albo pokazywać dziecku w lustrze jego własne części ciała.

Cały czas dobrze jest też ćwiczyć z dzieckiem manipulowanie przedmiotami: trzymanie ich w dłoniach i obracanie, budowanie wieży z klocków i burzenie jej, wkładanie zabawek do pudełka i wyciąganie, podnoszenie pokrywy pudełka, trafianie klockami w otwory o różnych kształtach, itd. Takie zabawy warto komentować oraz wydawać proste polecenia, np. „Wrzuć lalę do pudełka”, „Podaj misia mamie”, itp. Jeśli dziecku uda się wykonać daną czynność, należy okazać radość i pochwalić malucha. W ten sposób można wykształcić w dziecku radosne poczucie własnej sprawności i kompetencji.

Tego typu ćwiczenia mogą nie tylko wzmacniać rozwój dziecka, ale również być ciekawą propozycją na spędzanie czasu z dzieckiem. Należy jednak pamiętać, żeby nie przesadzać. Bardzo ważna jest obserwacja reakcji niemowlęcia – jeśli zauważymy, że jest zmęczony, nie kontynuujmy ćwiczeń. Mają one sens jedynie wtedy, gdy przynoszą dziecku radość i satysfakcję.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Rozwój niemowlęcia - 7, 8, 9 miesiąc życia

Siódmy, ósmy i dziewiąty miesiąc życia dziecka to okres dużego postępu w rozwoju zdolności poruszania ...

Niemowlę – co powinno umieć?

Pierwsze 4 miesiące życia dziecka to niezwykły okres, kiedy dziecko poznaje własne ciało i uczy ...

Rozwój dziecka do 1 roku życia

Od momentu narodzin do ukończenia 1 roku życia dziecko rozwija się niezwykle szybko. Nigdy później ...

Rozwój dziecka w wieku od 1 do 3 lat - wspomaganie

Małe dzieci są ciekawe świata i chętnie się uczą, najchętniej przez zabawy i gry dla ...

Rozwój dziecka w wieku wczesnoszkolnym

Dzieci w wieku wczesnoszkolnym intensywnie rozwijają się zarówno pod względem intelektualnym, jak i fizycznym oraz ...

Bilans dwulatka

Pierwsze lata życia dziecka są niezwykle ważne dla jego dalszego prawidłowego rozwoju, stąd wizyty u ...

Zabawki dla niemowląt

Zapotrzebowanie na zabawki dla dziecka zmienia się wraz z jego rozwojem psychomotorycznym. Zabawki adekwatne do ...

Rozwój dziecka w 2 roku życia

Drugi rok życia dziecko rozpoczyna w postawie stojącej i z biegiem czasu doskonali umiejętności poruszania ...

Rozwój niemowlęcia - 4, 5, 6 miesiąc życia

Drugi kwartał życia dziecka to okres dokładniejszego poznawania świata przez niemowlę oraz utrwalania się więzi ...

Jak myśli dziecko?

Dzięki rozwojowi badań psychologów prenatalnych rodzące się dziecko nie jawi się jako bezradne i niezdolne ...

Rozwój dziecka (3 – 5 lat)

Rozwój dziecka nie przebiega w harmonijny sposób. Okresy równowagi co około pół roku przeplatają się ...

Rozwój niemowlęcia – 10, 11, 12 miesiąc życia

Koniec pierwszego roku życia to czas, w którym dziecko przyjmuje pionową postawę ciała i uczy ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon