Siatki centylowe

Często odczytywanie i analiza siatek centylowych sprawia rodzicom duży problem. Są one jednak bardzo pomocne w pracy pediatry. Warto, aby rodzice, także się w nich orientowali. Dzięki temu łatwo zauważą jakąś nieprawidłowość w rozwoju dziecka i pozwoli im to na szybką interwencję i kontakt z lekarzem.

Co to są siatki centylowe?

Wiedza na temat siatek centylowych ograniczy także rodzicom niepotrzebny stres. Rodzic sprawdzając masę dziecka w stosunku do zeszłego miesiąca zauważa, czy dziecko rozwija się prawidłowo, czy też ma spadek wzrostu masy w odniesieniu do poprzedniego okresu.

Siatki centylowe są wykorzystywane do oceny rozwoju fizycznego dziecka. Są to określone normy dla danej populacji. Różnią się pod względem płci. Zostały opracowane przez Światową Organizację Zdrowia. Są to wykresy złożone z dwóch osi. Poziomej, która zazwyczaj przedstawia wiek dziecka i pionowej, która zależy od ocenianego parametru. Najczęściej oceniana jest masa ciała dziecka, wzrost i obwód głowy dziecka. Można, także zmierzyć obwód ramienia i BMI (czyli Body Mass Index) w stosunku do wieku. Wymienione siatki centylowe obowiązują dla dzieci do piątego roku życia. Jest jeszcze siatka porównująca masę ciała do wzrostu obowiązująca dla dzieci do 120cm długości ciała. W tym przypadku oś pionowa przedstawia masę ciała podaną w kilogramach, a oś pozioma przestawia wzrost podany w centymetrach. Zespół specjalistów z Instytutu Matki i Dziecka opracował siatki centylowe dla chłopców i dziewcząt warszawskich nawet do osiemnastego roku życia. Na siatkach znajdują się różne krzywe. Linie te wyznaczają wartość danych centyli. Najwyżej znajduje się linia dziewięćdziesiątego siódmego centyla. Oznacza ona, że 97% dzieci ma niższy dany parametr. Na wykresie są jeszcze linie dziewięćdziesiątego, siedemdziesiątego piątego, pięćdziesiątego, dwudziestego piątego, dziesiątego i trzeciego centyla. Linia pięćdziesiątego centyla oznacza, że połowa dzieci z populacji ma wyższy i połowa ma niższy podany parametr. Linia trzeciego centyla oznacza, że 97 % populacji ma większe wartości danego parametru, a tylko 3 % populacji ma te wartości mniejsze. Po otrzymaniu wartości danego parametru dziecka na przykład masy ciała zaznacza się na wykresie punkt odpowiadający wiekowi i podanej masie ciała dziecka. Po kilku pomiarach można stworzyć linie odpowiadającą pomiarom masy ciała dziecka.

Jak odczytywać wyniki z siatek centylowych?

Ważne jest, aby ta krzywa była mniej więcej równoległa do linii centyli znajdujących się na siatkach i znajdowała się zawsze mniej więcej w tym samym centylu. Najlepiej, gdy wartości mieszczą się pomiędzy dziesiątym, a dziewięćdziesiątym centylem. Masa ciała dziecka urodzonego o czasie znajdująca się pomiędzy dziesiątym, a dziewięćdziesiątym centylem wynosi od dwóch i pól do czterech kilogramów. Dzieci, których parametry sięgają dziewięćdziesiątego centyla są grubsze i wyższe. Te, których parametry znajdują się na wysokości dziesiątego centyla są niskie i lekkie. Nie oznacza to żadnych patologii i nie ma powodu do niepokoju. Oznacza to jedynie, że dziecko wśród rówieśników jest dość duże lub małe. Najważniejsze jest, aby obserwować na siatce systematyczny wzrost krzywej parametrów malucha. Dobrze jest zasygnalizować lekarzowi fakt, gdy różne parametry są w bardzo różnych centylach i są miedzy nimi duże dysproporcje. Tak jak w przypadku, gdy wzrost dziecka znajduje się około dziesiątego centyla, a jego masa w dziewięćdziesiątym centylu. Może świadczyć to o zahamowaniu wzrostu dziecka. Tylko lekarz może dokładnie określić przyczynę takich rozbieżności i określić czy coś jest nie tak.

Pomiary dziecka

Bardzo ważny jest sposób pomiaru wszelkich parametrów dziecka. Pomiar długości ciała powinien odbywać się przy pomocy centymetra. Początek pomiaru powinien być na czubku głowy dziecka. Dalej przykłada się centymetr wzdłuż kręgosłupa do bioder. W tym momencie można przełożyć rękę, która przytrzymuje centymetr z głowy do okolicy bioder tak, aby łatwiej było zmierzyć jeszcze długość nóg dziecka. Od bioder pomiar powinien odbywać się do kolan i dopiero do stóp. Należy pamiętać, że nie powinno się na siłę prostować nóg dziecka. Pomiar wzrostu dziecka w pozycji stojącej przy użyciu miarki wykonuje się od około drugiego roku życia. Pomiar obwodu głowy, także powinien być wykonywany przy użyciu miękkiego centymetra. Powinien on być przyłożony dookoła głowy w najszerszym jej punkcie nad uszami i tak, aby przechodził przez czoło dziecka. Pomiar można powtórzyć. Wskaźnik BMI należy, także dokładnie obliczyć. Potrzebny do tego jest parametr wzrostu podany w metrach i masa ciała podana w kilogramach. Masę należy podzielić przez wzrost podniesiony do kwadratu. Dzięki temu uzyskujemy wskaźnik masy ciała i można go nanieść na siatkę centylową. Prawidłowa wartość BMI mieści się pomiędzy dziewiętnaście a dwadzieścia pięć.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Co na apetyt dla dziecka?

Brak apetytu u dziecka może być wynikiem między innymi chorób w obrębie jamy ustnej, przełyku, ...

Mleko zastępcze dla niemowląt

Mleko kobiece jest najlepszym sposobem żywienia niemowląt. Są jednak sytuacje, gdy pokarm mamy trzeba zastąpić ...

Wideo – Kangurowanie noworodka

Kangurowanie to metoda stosowana w Polsce od 1983 r. — polega ona na układaniu wcześniaka ...

Pierwszy spacer niemowlęcia

Pierwszy spacer niemowlęcia może się odbyć już w pierwszym tygodniu jego życia. Należy jednak dobrze ...

Jak często i jak ważyć niemowlę?

Obserwowanie przyrostu masy ciała niemowlęcia jest szczególnie ważne w 1 roku życia, ponieważ w połączeniu ...

Pozycje snu niemowlaka

Sen dziecka w dużej mierze jest zależy od pozycji, w jakiej rodzice ułożyli malucha przed ...

Jak zwiększać laktację?

Laktacja, produkcja mleka w gruczołach piersiowych kobiety po urodzeniu dziecka, jest głównym źródłem pokarmu dla ...

Wideo – Noworodkowe zapalenie spojówek

W dobie profilaktycznego stosowania antybiotyków, zapalenie spojówek występuje dość rzadko —zaledwie u 2% noworodków. Najczęstszą ...

Alergie u niemowląt

Alergia to skłonność układu immunologicznego do nadmiernej reakcji na niektóre czynniki – alergeny. Mechanizm powstania ...

Zespół nadprodukcji pokarmu

Zespół nadprodukcji pokarmu może dotyczyć zarówno matki, jak i dziecka. Stąd też, ze względu na ...

Co robić, kiedy dziecko słabo przybiera na wadze?

Jeśli dziecko słabo przybiera na wadze, nie musi to od razu świadczyć o chorobie. Rodzice ...

Dieta przed ciążą

Stan zdrowia przyszłej mamy oraz przyszłego taty to jeden z głównych czynników, od których zależy ...

Komentarze (0)