Relacja matka-dziecko w czasie ciąży

Ciąża to czas, w którym w organizmie kobiety dochodzi nie tylko do biologicznych zmian – prowadzących do zapewnienia dziecku odpowiednich warunków do rozwoju – ale i do ważnych zmian psychicznych, niezbędnych do przyjęcia przez kobietę nowej tożsamości – tożsamości matki.

Pierwszy trymestr a relacja mamy z dzieckiem

Ciąża trwa dziewięć miesięcy nie z byle powodu – z jednej strony jest to czas, jakiego dziecko potrzebuje, by rozwinąć się i dojrzeć do bezpiecznego przyjścia na świat, z drugiej – jest to czas, jakiego kobieta potrzebuje, by psychicznie przygotować się do bycia matką. Ciąża to okres wielu ważnych zmian w psychice kobiety.

Mama

Pierwszy trymestr przynosi przyszłym rodzicom radość i ekscytację, ale także lęk i niepokój. Pojawia się wiele pytań w głowie przyszłej mamy: czy jestem na to gotowa? Czy dam sobie radę? Jak się zmieni moje życie? Początek ciąży to często czas mieszanych emocji. Wiadomo, że nadejdą bardzo duże zmiany w dotychczasowym życiu, ale jeszcze nie do końca wiadomo - jakie. Kobieta zaczyna zastanawiać się jak macierzyństwo wpłynie na jej sytuację rodzinną i zawodową. Może pojawić się także niepokój o zdrowie dziecka – czy z ciążą wszystko jest w porządku? Czy dziecko prawidłowo się rozwija? Pierwszy trymestr to zatem próba adaptacji do nowej sytuacji życiowej oraz poradzenia sobie z mieszanymi uczuciami wobec ciąży i nadchodzących zmian.

Dziecko

Pierwszy trymestr to także czas bardzo intensywnego rozwoju dziecka – jego masa i długość ciała bardzo szybko rosną. W ciągu tych dwunastu pierwszych tygodni powstają i ulegają ciągłemu rozwojowi główne narządy wewnętrzne. Pod koniec pierwszego trymestru dziecko posiada już głowę i twarz, podstawowe elementy ucha i oka, kończyny zakończone palcami, na których zaczynają pojawiać się paznokcie, oraz główne naczynia krwionośne.

Relacja matka-dziecko

Relacja kobiety z dzieckiem zaczyna się kształtować już we wczesnej ciąży. Dolegliwości fizyczne związane z ciążą, które pojawiają się na jej wczesnym etapie, uzmysławiają przyszłej mamie, że w jej organizmie zachodzą duże zmiany. Kobieta nie czuje jeszcze ruchów dziecka, ale może usłyszeć bicie serca. Pierwsze badanie USG jest dla przyszłych rodziców bardzo ważnym momentem – od tej pory dziecko staje się realne, prawdziwe, obecne, posiadające silnie bijące serduszko. Do kobiety zaczyna docierać, że w jej macicy rośnie drugi człowiek.

Drugi trymestr a relacja mamy z dzieckiem

Mama

W drugim trymestrze ciąży kobiety często uspokajają się – największe zagrożenie związane z możliwą utratą dziecka - minęło. W tym czasie przeważają pozytywne myśli związane z ciążą, narodzinami i dalszym życiem przyszłej rodziny. Ciało zaczyna się wyraźnie powiększać – ciąża staje się widoczna dla otoczenia. Ustępują dolegliwości ciążowe, takie jak nudności i wymioty. Pojawiają się pierwsze, odczuwalne przez mamę ruchy dziecka – jest to dla kobiet szczególnie ważny moment. Od teraz na co dzień będą czuły fizyczną obecność dziecka – odczuwanie jak się porusza może przynieść kobietom zarówno wiele radości, jak i oszołomienie czy niepokój.

Dziecko

Drugi trymestr to czas, w którym intensywnie rozwijają się płuca, skóra, mięśnie i przewód pokarmowy dziecka. Narządy przemieszczają się, powoli zajmując swoje ostateczne miejsce. Pojawia się rytm snu i czuwania oraz koordynacja ruchów. Rozwijają się zmysły słuchu i wzroku – dziecko zaczyna już reagować na bodźce akustyczne, a oczy otwierają się, stając się wrażliwe na światło.

Relacja matka-dziecko

Odczuwanie ruchów, badanie USG, słuchanie bicia serca – to wszystko sprawia, że mama coraz bardziej uzmysławia sobie istnienie w niej drugiego człowieka. Zaczyna kreować w swojej głowie obraz dziecka i wyobrażenia dotyczącego ich wspólnego życia po porodzie. Mamy zaczynają rozmawiać z dzieckiem, przekazują mu ciepłe uczucia i myśli, śpiewają, z czułością dotykają brzucha. Atmosfera, w jakiej wzrasta nienarodzone dziecko jest niezwykle ważnym czynnikiem warunkującym jego dobrobyt i prawidłowy rozwój psychiczny – warto więc próbować na różne sposoby nawiązywać z nim kontakt. Warto także włączyć w to partnera – dla niego nawiązanie relacji z dzieckiem jest trudniejsze, gdyż nie ma on możliwości fizycznego kontaktu z nim. Tata może natomiast głaskać brzuch, mówić do dziecka, asystować przy badaniach USG. To wszystko jest przez dziecko odczuwane i ma wpływ na jego dalszy rozwój. Dzieci po porodzie są w stanie rozpoznać słyszane w czasie ciąży głosy – głos taty staje się więc znanym, przyjemnym, bezpiecznym bodźcem.

Trzeci trymestr a relacja mamy z dzieckiem

Mama

Trzeci trymestr ciąży to czas przygotowań do przyjścia dziecka na świat: uczęszczanie do szkoły rodzenia, urządzanie mieszkania, kupowanie potrzebnych akcesoriów i praktyczne przygotowania do narodzin. Pod koniec ciąży w głowie kobiety mogą pojawić się wątpliwości i niepokój związane ze zbliżającym się porodem. Mnożą się pytania: Czy dam radę urodzić dziecko? Czy dam radę je wychować? Jak zmieni się moje życie? Czy jako rodzice poradzimy sobie z nowymi obowiązkami? Jednocześnie kobietę przepełnia radość, ekscytacja i zniecierpliwienie związane z oczekiwaniem na dziecko.

Dziecko

W czasie trzeciego trymestru ciąży dziecko przybiera na wadze i bardzo rośnie, wszystkie jego narządy i zmysły udoskonalają się. Dochodzi do bardzo intensywnego rozwoju mózgu. Koordynują się odruchy połykania i oddychania, a mięśnie wciąż się rozwijają poprzez nieustanny ruch w brzuchu mamy.

Relacja matka-dziecko

Więź, jaka tworzy się miedzy mamą a dzieckiem, ulega dalszemu rozwojowi. Mama powoli uświadamia sobie, że rosnące w niej dziecko jest odrębną istotą, z własnymi cechami, myślami, uczuciami – pomimo, że fizycznie ich organizmy wciąż są jednością. Kobiety w tym czasie dużo rozmawiają z dzieckiem, śpiewają, opowiadają. W szkołach rodzenia można spotkać się z rożnymi metodami wizualizacji dziecka, takimi jak malowanie brzucha. Może to być doświadczenie szczególnie wartościowe dla przyszłych ojców, dla których nawiązanie relacji z dzieckiem jest trudniejsze poprzez brak bezpośredniego, fizycznego kontaktu z nim. Sygnały wysyłane przez rodziców są odbierane przez dziecko. Dzięki nim tworzą się i rozwijają połączenia nerwowe w jego mózgu, prowadząc do intensywnego rozwoju układu nerwowego. Komunikacja rodziców z dzieckiem w okresie prenatalnym jest więc ważna zarówno dla prawidłowego rozwoju dziecka, jak i dla ukształtowania się ich wzajemnej relacji.

Relacja prenatalna a więź mamy z dzieckiem po porodzie

Uważa się, że relacja matka - dziecko w okresie ciąży będzie miała wpływ na kształtowanie się więzi po porodzie. Z kolei więź ma znaczący wpływ na rozwój psychiczny dziecka – jego poczucie własnej wartości, postrzeganie siebie samego i innych ludzi, stosunek do otaczającego go świata. Więź stanowi matrycę rozwoju psychicznego dziecka. Dlatego warto już w okresie ciąży próbować nawiązywać relację z nienarodzonym dzieckiem. Wszystkie sposoby, jakich mama ma ochotę użyć, są dozwolone: komunikacja werbalna poprzez mówienie, śpiewanie, opowiadanie, komunikacja dotykowa poprzez głaskanie brzucha (nadmierna stymulacja macicy może prowadzić do przedwczesnej czynności skurczowej.

Warto porozmawiać o tym z lekarzem lub położną), kierowanie do dziecka ciepłych myśli i uczuć, a także wizualizacja obecności dziecka poprzez oglądanie go w badaniu USG, słuchanie bicia serca, malowanie brzucha czy czytanie poradników dotyczących rozwoju dziecka na danym etapie ciąży. Różne kobiety mają różne potrzeby i odczucia dotyczące komunikowania się z dzieckiem – ważne, by wsłuchać się we własny organizm i postępować instynktownie, tak, jak podpowiada nam ciało. Należy także mieć świadomość, że wątpliwości, negatywne myśli, czy nawet smutek i płacz – o ile nie dominują i nie zaburzają codziennego funkcjonowania kobiety – są fizjologicznymi, normalnymi uczuciami w ciąży na różnych jej etapach. Są niezbędne do ukształtowania się tożsamości kobiety jako matki. Każda kobieta potrzebuje czasu, by dojrzeć do pełnienia nowej roli: roli matki swojego dziecka.

Opublikowano: ; aktualizacja: 14.07.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka

Już od pierwszych tygodni życia niemowlę intensywnie uczy się i rozwija. Rozwój dziecka można wzmacniać ...

Wideo – Nieregularny oddech u noworodka

Dziecko w brzuchu mamy nie musi oddychać samodzielnie, ponieważ tlen jest mu dostarczany wraz z ...

Wideo – Badanie ciemiączka u noworodka

Ciemiączko to takie miejsce na głowie dziecka, gdzie nie ma kości czaszki, a jedynie twarda, ...

Co warto wiedzieć o noworodkach?

Dziecko rodzi się bezbronne. Nie potrafiłoby samo przeżyć bez dorosłego. Natura zmyślnie to urządziła wyposażając ...

Wideo – Krwawienia śródczaszkowe u wcześniaków

Krwawienie śródczaszkowe to również powikłanie wynikające z przedwczesnego porodu. Dotyczy przede wszystkim dzieci urodzonych bardzo ...

Słodycze w diecie niemowlęcia

Wielu rodziców zastanawia się czy w diecie małego dziecka jest miejsce na słodycze oraz czy ...

Rozwój dziecka do 1 roku życia

Od momentu narodzin do ukończenia 1 roku życia dziecko rozwija się niezwykle szybko. Nigdy później ...

Wideo – Bilans zerowy noworodka

Każdy noworodek w książeczce zdrowia, którą otrzymuje przy wypisie ze szpitala, posiada odpowiedni wpis w ...

Wideo – Noworodek a drobnoustroje

Przez okres dziewięciu miesięcy ciąży, płód rozwija się w brzuchu mamy w całkowicie sterylnych warunkach ...

Więź matki z dzieckiem

Ciąża to czas, w którym zmienia się psychika kobiety – dojrzewa ona do zmiany swojej ...

Sterylizacja butelek

Układ odpornościowy małego dziecka nie jest w pełni rozwinięty, dlatego szczególnie ważne jest przestrzeganie w ...

Wideo – Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u noworodka

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych to jedna z najbardziej niebezpiecznych chorób. Choroba ta często powoduje powikłania wymagające ...

Komentarze (0)