Choroba hemolityczna noworodka

Choroba hemolityczna noworodka powstaje w wyniku konfliktu serologicznego. Częstość występowania szacuje się na około dwie dziesiąte procenta wszystkich ciąż. Główną przyczyną tej patologii jest niezgodność antygenów pomiędzy matką a płodem i produkcją przeciwciał przez organizm matki.

Choroby hemolityczna - objawy

Organizm matki produkuje przeciwciała przeciwko antygenom płodowym. Przenikają one przez barierę łożyskową do płodu powodując u niego hemolizę, czyli rozpad krwinek czerwonych. Najczęstszą przyczyną jest niezgodność matczyno-płodowa w zakresie antygenu D z układu Rh, to oznacza sytuację gdy matka ma czynnik Rh minus, a płód czynnik Rh plus. Konflikt serologiczny może być spowodowany także niezgodnościami w pozostałych zakresach Rh i układach grupowych krwi między innymi Kell, Kidd, MNSs, Duphy.

Zapoczątkowanie produkcji przeciwciał następuje po przedostaniu się dwóch dziesiątych mililitra krwi płodowej do krążenia matki. Po wystąpieniu sytuacji, w których zostają uszkodzone kosmki i naruszona bariera łożyskowa, tworzą się tak zwane mikroprzecieki płodowo-matczyne. Do przecieków takiej ilości krwi dochodzi podczas poronienia naturalnego lub sztucznego, porodu, zabiegów wewnątrzmacicznych i operacji ciąży ekotopowej. W wyniku spowodowanej hemolizy u płodu postępuje u niego niedokrwistość, przewlekłe niedotlenienie wewnątrzmaciczne i dochodzi do uszkodzenia tkanek i narządów płodu.

Płód próbuje zrekompensować anemizację i tworzy ogniska erytropoezy pozaszpikowej w narządach takich jak: wątroba, płuca, śledziona i nerki. Jeżeli stan ten jest nie zdiagnozowany i nie leczony, może prowadzić do uogólnionego obrzęku płodu. Obecnie spada częstość występowania choroby hemolitycznej noworodków w wyniku immunizacji RhD, gdyż jest coraz lepsza profilaktyka, diagnostyka i leczenie. Wzrasta częstość występowania choroby w wyniku immunizacji w innych układach, ponieważ nie ma stworzonej odpowiedniej profilaktyki.

Choroba hemolityczna - diagnostyka

W każdej ciąży wykonuje się badania przesiewowe, w których stwierdza się obecność przeciwciał anty RhD lub innych mających znaczenie. Najczęściej wykonuje się pośredni test antyglobulinowy, zwany odczynem Coombsa. Wykonuje się je w pierwszym trymestrze ciąży, jeżeli między rodzicami dziecka jest niezgodność w układzie RhD. Gdy wynik testu jest negatywny, powtarza się badania w każdym trymestrze ciąży i miesiąc przed planowanym terminem porodu. Wynik testu dodatni jest wskazaniem do dalszych badań rodzaju i miana przeciwciał. W przypadku niskiego miana przeciwciał, to znaczy poniżej 16, postępowanie jest zachowawcze, czyli comiesięczne badanie miana przeciwciał. W wyniku wysokiego miana przeciwciał, czyli powyżej 32, zaleca się wdrożenie diagnostyki inwazyjnej. Wskazaniem do diagnostyki inwazyjnej jest także niskie miano przeciwciał, gdy w poprzedniej ciąży już wystąpiła choroba hemolityczna noworodka, obrzęk uogólniony bądź zgon wewnątrzmaciczny płodu.

Zaobserwowane objawy choroby hemolitycznej w badaniu ultrasonograficznym, takie jak hepatomegalia, poszerzenie żyły pępowinowej i pogrubienie łożyska także mogą być wskazaniem do wykonania badań inwazyjnych. Do wykonywanych badań inwazyjnych należy amniopunkcja i kordocenteza. Podczas amniopunkcji nakłuwana jest jama owodni i zostaje pobrana próbka płynu owodniowego do badania. Kordocenteza polega na nakłuciu naczynia pępowinowego. Dzięki temu uzyskuje się do badania próbkę krwi płodu. Pozwala to na dokładną ocenę stopnia niedokrwistości płodu, wykazanie obecności na krwinkach odpowiednich antygenów i oznaczenie grupy krwi. Gdy wyniki badania są w normie, zaleca się ponowne badanie po około czterech tygodniach.

Jeżeli badania świadczą o ciężkiej niedokrwistości, zaleca się wdrążenie leczenia. Do wykonywanych badań nieinwazyjnych w celu wykrycia choroby hemolitycznej oznacza się antygen D w krążeniu matki. Jest to tak zwana metoda PCR. Gdy w badaniu stwierdzi się obecność antygenu D, jest to wskazaniem do dalszej diagnostyki, a brak tego antygenu wyklucza wystąpienie choroby hemolitycznej płodu.

Choroba hemolityczna - profilaktyka

Bardzo ważne jest wdrożenie profilaktyki choroby hemolitycznej. Profilaktykę dzieli się na swoistą i nieswoistą. Profilaktyka swoista to unikanie kontaktu z obcą krwią i przestrzeganie zasad transfuzjologii, czyli przetaczanie krwi zgodnej grupowo (po wykonaniu próby krzyżowej). Profilaktyka swoista polega na podawaniu immunoglobuliny anty-D. Podaż immunoglobulin minimum 72 godziny przed spodziewanym możliwym przeciekiem krwi. Spodziewany przeciek krwi jest:

  • podczas porodu,
  • poronienia,
  • zabiegów inwazyjnych podczas ciąży,
  • operacji ciąży ekotopowej,
  • krwawieniach podczas ciąży.

W profilaktyce śródciążowej stosuje się u każdej kobiety Rh ujemnej i z negatywnym wynikiem testu antyglobulinowego podaż immunoglobulin anty-D w dwudziestym ósmym tygodniu ciąży. Następnie po raz kolejny podaje się immunoglobuliny po porodzie. Należy pamiętać, że immunoprofilaktyka zabezpiecza tylko na jedną, najbliższą ciążę. Przy kolejnych ciążach powinno się także zastosować immunoprofilaktykę kolejny raz.

Choroba hemolityczna - leczenie

W ośrodkach specjalistycznych leczenie choroby hemolitycznej polega na wewnątrzmacicznym przetaczaniu krwi egzogennej. Pod kontrolą ultrasonografu podaje się krew do łożyska naczyniowego lub jamy otrzewnej płodu. Po około trzech, czterech zabiegach transfuzji dochodzi do całkowitej wymiany krwi płodu. Leczenie wewnątrzmaciczne kontynuuje się zazwyczaj do czasu, w którym płód uzyskuje zdolność do życia pozamacicznego. Zaleca się ukończenie ciąży około 35-37 tygodnia ciąży. Należy pamiętać, że choroba hemolityczna i leczenie wewnątrzmaciczne nie są wskazaniem do porodu drogą cięcia cesarskiego. Po porodzie noworodki często wymagają fototerapii i przetaczania albumin. W ciężkich przypadkach choroby hemolitycznej może być konieczne wykonanie transfuzji wymiennych lub uzupełniających.

Należy pamiętać, że w przypadku choroby hemolitycznej bardzo dużą rolę pełni wykonanie pełnej profilaktyki choroby. Dzięki niej w ostatnich latach spadła częstotliwość występowania choroby hemolitycznej. Wczesne wykrycie i wdrożenie leczenia pozwala zapobiec poważnym powikłaniom choroby.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Badanie stężenia immunoglobuliny IgG

Badanie stężenia IgG (razem z IgM) służy głównie do określenia czasu trwania zakażenia, w diagnostyce ...

Konflikt serologiczny a ciąża

Konflikt serologiczny jest następstwem niezgodności antygenu układu Rh grup krwi u matki i jej dziecka. ...

Badania przesiewowe noworodków (skriningowe) - jakie nalezy wykonać?

Badania przesiewowe noworodka mają na celu szybkie i wczesne wdrożenia stosownego leczenia, by zapobiec następstwom ...

Dopajanie niemowlaka

Do około 6 miesiąca życia zapotrzebowanie organizmu niemowlęcia na wodę w pełni zapewnia pokarm matki ...

Atetoza – co to jest, w jakie daje objawy i w jakich chorobach wystepuje?

Atetoza to zaburzenie neurologiczne występujące u dzieci. Jego istotą jest obecność ruchów mimowolnych, niezależnych od ...

Niemowlę w podróży

Wyjazd z małym dzieckiem wymaga dobrej organizacji. Dzieci często potrzebują dwa razy więcej bagaży niż ...

Wideo – Pielęgnacja skóry noworodka

Skóra chroni organizm przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. Bierze również udział w oddychaniu, regulacji temperatury, gospodarce ...

Dlaczego warto znać swoją grupę krwi?

Znajomość grupy krwi najistotniejsza jest przy przetaczaniu krwi. Transfuzja krwi niezgodnej pod względem antygenowym prowadzi ...

Amniopunkcja (amniocenteza)

Amniopunkcja polega na pobraniu płynu owodniowego do badania przez powłoki brzuszne odpowiednią cienką igłą punkcyjną ...

Konflikt serologiczny

Konflikt serologiczny to stan mogący spowodować chorobę hemolityczną. Często źródłem problemu jest odmienna grupa krwi ...

Drugi trymestr ciąży – jakie badania

W czasie drugiego trymestru wizyty lekarskie odbywają się zazwyczaj co miesiąc. Podobnie jak w czasie ...

Badania prenatalne inwazyjne

Badania prenatalne mają na celu wczesne wykrycie wad rozwojowych, genetycznych, a także chorób u płodu ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon