Alergie u niemowląt

Brak zdjęcia

5 listopada 2013

Alergia to skłonność układu immunologicznego do nadmiernej reakcji na niektóre czynniki – alergeny. Mechanizm powstania reakcji alergicznej przebiega u niemowląt tak samo jak i u dorosłych pacjentów. Uczulenia dają różnorodne objawy kliniczne. Warto je znać by przy podejrzeniu, że przyczyną dolegliwości u malucha jest alergia, działać jak najszybciej.

Co to jest alergia?

Alergią nazywamy skłonność układu immunologicznego do nieprawidłowej, często nadmiernej reakcji na czynnik (nazywany alergenem), który jest obojętny dla zdrowego organizmu. Alergenami mogą być różne substancje, zazwyczaj są nimi białka wchodzące w skład komórek roślin, zwierząt bądź fragmenty cząsteczek leków. Substancje te, czyli alergeny dzielimy na: wziewne, kontaktowe, pokarmowe i iniekcyjne oraz ze względu na czas występowania objawów wyróżniamy uczulenia całoroczne i sezonowe.

Alergia pokarmowa u niemowląt

Zdecydowanie najczęstszy rodzaj alergii u niemowląt. Wywołana jest alergenami przyjmowanymi drogą pokarmową. Do najczęstszych alergenów pokarmowych należą: mleko krowie, jajo kurze, pszenica, orzeszki ziemne. Alergia na pokarmy rozwija się najczęściej około drugiego, trzeciego miesiąca życia oraz w trakcie rozszerzania diety dziecka o nowe pokarmy. Częściej dotyczy dzieci karmionych sztucznie. Objawy alergii pokarmowej obejmują zarówno układ pokarmowy, oddechowy jak i skórę, należą do nich:

Alergeny pokarmowe mogą tez powodować pokrzywkę. Na skórze powstaje bąbel pokrzywkowy, towarzyszy mu obrzęk i świąd. Należy pamiętać, że przyczyną atopowego zapalenia skóry nie muszą być alergeny pokarmowe:

  • ze strony przewodu pokarmowego: wzdęcia, kolki, biegunki, zaparcia, nie przybieranie na wadze, brak apetytu, wymioty, ulewania;
  • ze strony skóry: zmiany najczęściej przyjmują postać atopowego zapalenia skóry. Pojawiają się zmiany skórne zlokalizowane u niemowląt najczęściej na głowie, pośladkach i ramionach, a u starszych dzieci w zgięciach łokciowych i zgięciach kolanowych. Występują tak zwane policzki lakierowane, skóra na policzkach jest szorstka, rumiana, łuszczy się. Zmiany te charakterystyczne są dla skazy białkowej;
  • ze strony układu oddechowego: katar alergiczny, a co za tym idzie – sapka, kaszel.

Atopowe zapalenie skóry u niemowląt

Jest to zapalna choroba skóry wynikająca z defektu funkcji barierowej skóry. Przyczyny nie są do końca znane, bierze się pod uwagę między innymi czynniki genetyczne. Do czynników prowadzących do rozwinięcia się atopowego zapalenia skóry zalicza się alergie wziewne i pokarmowe. U niemowląt atopowe zapalenia skóry objawia się jako wyprysk atopowy okresu niemowlęcego. Objawy:

  • zaczerwieniona, zmieniona zapalnie skóra,
  • zmiany wysiękowo-grudkowe na skórze,
  • nasilony świąd skóry,
  • lakierowane policzki skóra policzków szorstka, zaczerwieniona, łuszcząca,
  • zmiany zlokalizowane na: policzkach, owłosionej skórze głowy, nasadzie płatków usznych, na ramionach, tułowiu, pośladkach.

Alergiczny nieżyt nosa u niemowląt

Alergiczny nieżyt błony śluzowej nosa (alergiczny nieżyt nosa, ANN), nazywany katarem alergicznym lub katarem siennym. Jako alergiczny nieżyt nosa określamy zespół objawów ze strony błony śluzowej nosa i zatok związanych z IgE zależną, czyli atopową reakcją zapalną. Ta reakcja zapalna pojawia się w odpowiedzi na alergen wziewny. Alergenami wywołującymi objawy alergicznego nieżytu nosa mogą być: pyłki traw, drzew, chwastów, roztocza kurzu domowego, spory grzybów, alergeny zwierząt domowych i inne. Alergiczny nieżyt błony śluzowej nosa może mieć charakter całoroczny lub sezonowy w zależności od alergenu który go wywołuje. Dzielimy go także na postać lekką, umiarkowana oraz ciężką w zależności od ciężkości objawów. Do objawów alergicznego nieżytu nosa należą:

  • wyciek wodnistej wydzieliny z nosa,
  • upośledzenie drożności nosa, czyli „zatkany nos”,
  • sapka,
  • napadowe kichanie,
  • świąd nosa,
  • łzawienie oczu.

Pokrzywka alergiczna

Alergeny mogą wywołać także pokrzywkę. Jest to zespół chorobowy w przebiegu którego w obrębie górnej warstwy skóry właściwej pojawia się bąbel pokrzywkowy i rozwija się obrzęk. Bąbel powstaje szybko i ustępuje po kilku-kilkunastu godzinach. Na ogół pokrzywka przebiega ze świądem skóry, który będzie skutkował niepokojem, płaczem u niemowlęcia. Kiedy obrzęk obejmuje głębsze warstwy skóry i / lub tkanki podskórnej jest to obrzęk naczynioruchowy. W przypadku podejrzenia wystąpienia pokrzywki u niemowlęcia konieczny jest kontakt z lekarzem, ponieważ nasilonym zmianom o typie ostrej pokrzywki mogą towarzyszyć objawy ogólne, a nawet bardzo niebezpieczny wstrząs anafilaktyczny. Obrzęk naczynioruchowy także jest wskazaniem do szybkiego kontaktu z lekarzem, ponieważ może on prowadzić do trudności w oddychaniu, a nawet uduszenia się, ze względu na możliwość obrzęku krtani.

Jak diagnozuje się alergie u niemowląt?

W przypadku podejrzenia alergii pokarmowej u niemowląt najczęściej pierwszym krokiem by ją potwierdzić i jednocześnie zapobiegać reakcjom uczuleniowym jest dieta eliminacyjna. Polega ona na tym, że kolejno w odstępach czasu wyłączamy z diety dziecka produkty, które podejrzewamy o wywoływanie objawów alergii. Wyeliminowanie pokarmu który wywoływał reakcję alergiczną jest najczęściej wystarczające by złagodzić objawy. Wyeliminowanie jakiegoś pokarmu z diety kilkumiesięcznego dziecka nie oznacza jednak, że dziecko nigdy już danego produktu nie będzie mogło spożywać. Dzieci często bowiem „wyrastają” z alergii na przykład na białko jaja kurzego. Zdarza się także sytuacja, że samo wykluczenie z diety dziecka uczulającego produktu nie przynosi zadowalającej poprawy i konieczne staje się zastosowanie leczenia farmakologicznego, czyli zażywanie leków. Decyzję o dokładnym sposobie leczenia powinien jednak zawsze podejmować lekarz. W przypadku niemowląt z objawami skazy białkowej karmionych piersią konieczna jest odpowiednia modyfikacja diety matki. Oznacza to wykluczenie z diety między innymi mleka i jego przetworów, często także innych produktów, o tym jednak także zadecydować powinien lekarz. Oprócz analizowania objawów w diagnostyce alergii przydatne bywają także badania laboratoryjne.

Jednym z takich badań które pozwala potwierdzić lub wykluczyć alergię jest oznaczanie całkowitego oraz alergenowi swoistych przeciwciał IgE w krwi. Przydatna jest także morfologia krwi z oznaczeniem liczby eozynofili, choć traktowana raczej jako badanie pomocnicze. Zlecaniem konkretnych badań w przypadku podejrzenia alergii u niemowlęcia powinien zająć się lekarz i to on interpretuje wyniki tych badań biorąc pod uwagę także występujące u dziecka dolegliwości.

W leczeniu alergii pokarmowej u niemowląt kluczowa, jak już wspomnieliśmy jest dieta eliminacyjne. Leczenie alergii u niemowląt powinno być zalecone przez lekarza i dobrane indywidualnie dla każdego dziecka. Podstawa działanie w procesie leczenia alergii niezależnie od wieku pacjenta jest unikanie alergenu i eliminowanie go z najbliższego otoczenia. Oznacza to, że jeśli nasze dziecko uczulone jest na przykład na roztocze kurzu domowego staramy się by w naszym mieszkaniu było w miarę możliwości najmniej kurzu. Często jednak całkowite wyeliminowanie kontaktu z alergenem jest niemożliwe (np. w przypadku uczulenia na pyłki traw), a objawy uczulenia uniemożliwiają dziecku normalne funkcjonowanie, wtedy konieczne może się okazać stosowanie odpowiednich leków. O tym jednak zadecydować powinien lekarz.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.1


Może cię

Alergie pokarmowe u dzieci

Alergie pokarmowe występują najczęściej u niemowląt. Objawy alergii na pokarm są bardzo zróżnicowane i dotyczą ...

Jak powstaje alergia?

Alergia jest schorzeniem, które dotyka coraz więcej ludzi na świecie i chociaż jej mechanizm dzięki ...

Alergia u dzieci

Alergie to bardzo częsty problem u dziecka. Najczęściej są to alergie wziewne, pokarmowe, sezonowe lub ...

Atopowe zapalenie skóry u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie

Atopowe zapalenie skóry u dzieci to schorzenie z pogranicza chorób skóry oraz alergii. Oznacza skłonność ...

Atopowe zapalenie skóry u niemowląt

Atopowe zapalenie skóry, zwane także wypryskiem atopowym, jest przewlekłą chorobą skóry, którą coraz częściej spotyka ...

Testy alergiczne u dziecka

Rozpoznanie alergii u dzieci składa się z kilku etapów, takich jak: zebrania dokładnego wywiadu oraz ...

Alergiczny nieżyt nosa – jak leczyć alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa?

Alergiczny nieżyt nosa (ANN) to najczęstsza choroba alergiczna. Zapalenie błony śluzowej wyściełającej jamę nosową prowadzi ...

Marsz alergiczny

Marsz alergiczny jest określeniem specyficznego wzoru rozwoju alergii u dziecka. W skład marszu alergicznego wchodzą: ...

Alergia pokarmowa u dzieci a nowe produkty

U małych dzieci prawie 90% reakcji alergicznych spowodowanych jest alergią na pokarmy. Znanych jest kilka ...

Astma oskrzelowa u dzieci – leczenie

Astma jest najczęstszą chorobą przewlekłą układu oddechowego u dzieci. Leczenie astmy u maluchów obejmuje nie ...

Astma a alergia u dziecka

Astma należy do najczęściej występujących przewlekłych chorób układu oddechowego u dzieci. Zachorowalność na tę chorobę ...

Alergia a przeziębienie u dziecka

Objawy alergii i zwykłego przeziębienia są niejednokrotnie mylone przez rodziców. Symptomy obu dolegliwości różnią się ...

Komentarze (0)