Wiek przyszłej mamy a zajście w ciążę

Wiek kobiety wpływa na wiele czynników biologicznych i pozabiologicznych mających kluczowe znaczenie dla jej potencjału prokreacyjnego. Z roku na rok średni wiek, w którym kobieta zachodzi w pierwszą ciążę jest coraz wyższy. Organizm dysponuje jednak naturalnymi mechanizmami, które od pewnego momentu uniemożliwiają zajście w ciążę.

Wiek a zajście w ciążę

Wiek kobiety wpływa na wiele czynników biologicznych i pozabiologicznych mających kluczowe znaczenia dla jej potencjału prokreacyjnego. Z roku na rok średni wiek, w którym kobieta zachodzi w pierwszą ciążę jest coraz wyższy. Oczywiście ma to swoje pozytywne i negatywne następstwa. Organizm dysponuje jednak naturalnymi mechanizmami, które od pewnego momentu uniemożliwiają zajście w ciążę.

Budowa żeńskiego układu rozrodczego

Narządy płciowe kobiety dzielą się na wewnętrzne i zewnętrzne. Narządy znajdujące się w miednicy mniejszej to macica oraz przydatki, czyli jajniki i jajowody. Macica jest narządem, zbudowanym od wewnątrz z błony śluzowej. Część środkową zajmuje mięsień macicy posiadający największy udział w masie macicy. Od zewnątrz pokryty jest on błoną surowiczą, czyli otrzewną. Parzyste jajniki komunikują się z macicą poprzez jajowody, które nie są jednak z nimi „szczelnie” połączone. W obrębie jajnika wyróżniamy część rdzenną oraz korową.

Pierwsza odpowiada przede wszystkim za produkcję hormonów. W zewnętrznej części korowej znajdują się natomiast oocyty, czyli komórki, które na drodze dojrzewania pęcherzyków jajnikowych stają się komórkami jajowymi, czyli oocytami drugiego rzędu. Komórka jajowa z jajnika, obrazowo mówiąc, „przepływa” przez fragment przestrzeni jamy brzusznej do jajowodu, gdzie wyłapywana jest przez tak zwane strzępki.

Najczęstszym miejscem, w którym komórka jajowa łączy się z plemnikiem, jest tak zwana bańka jajowodu. Jest to fragment tego narządu usytuowany bardzo blisko rogu macicy. Macica przechodzi w pochwę swoją częścią nazywaną szyjką macicy. Szyjka niejako objęta jest przez sklepienia pochwy, do której wpukla się tarcza szyjki macicy. Pochwa, do której wejście znajduje się w przedsionku pochwy, łączy świat zewnętrzy z macicą. Narządy płciowe zewnętrze składają się ze sromu i wzgórka łonowego. Srom to parzyste wargi sromowe większe i mniejsze oraz łechtaczka.

Zmiany zachodzące w ciele kobiety a wiek

Noworodek płci żeńskiej ma w swoich jajnikach około jeden milion oocytów. W okresie dojrzewania płciowego w gonadach znajduje się do 400 tysięcy komórek. Natomiast na podstawie średniego czasu upływającego od pierwszej do ostatniej miesiączki można oszacować, że w trakcie całego życia jajniki uwalniają około 450 komórek jajowych.

Podstawowe znaczenie dla potencjału rozrodczego kobiety w aspekcie jej wieku ma sprawność jajników. U kobiet w wieku między 20 a 25 rokiem życia ocenia się, że płodność jest najwyższa. Spadek płodności odnotowuje się już po około 30 roku życia, natomiast najbardziej dynamiczna redukcja potencjału reprodukcyjnego przypada na okres po ukończeniu 37-go roku życia. Później zwiększa się częstość cykli menstruacyjnych pozbawionych owulacji. Wzrasta też ryzyko nieprawidłowości w budowie i funkcjonowaniu komórek jajowych. Im starsza kobieta, tym wyższe jest również ryzyko rozmaitych defektów materiału genetycznego, które mogą skutkować wczesnymi poronieniami lub wadami wrodzonymi płodu. Bardzo istotne są również choroby dróg rodnych. Wraz z długością życia wzrasta szansa na zachorowania na choroby obejmujące narządy miednicy mniejszej, a mogące mieć wpływ na płodność.

Choroby zapalne obejmujące narządy płciowe wewnętrzne, a szczególnie przydatki, mogą spowodować defekty strukturalne jajowodów i tym samym utrudnić zajście w ciążę. Jednym z odległych powikłań może być wystąpienie ciąży ektopowej, która nazywana jest również nieprecyzyjnie ciążą pozamaciczną. Inne zmiany strukturalne, które mogą mieć znaczenie dla ciąży, to mięśniaki macicy. Największe znaczenie w aspekcie przyszłego macierzyństwa maja mięśniaki podśluzówkowe.

Endometrioza jako choroba zapalna obejmująca narządy głównie miednicy mniejszej również może znacznie ograniczyć płodność. Choroby te również przez konieczność ich leczenia mogą utrudnić utrzymanie ciąży. Jednym ze skutków działań terapeutycznych może być niewydolność cieśniowo-szyjkowa w przyszłości. Wraz z wiekiem rośnie również populacyjne ryzyko choroby nowotworowej. Niezależnie od miejsca, z którego wywodzi się nowotwór złośliwy, jego leczenie w celu ratowania życia kobiety może pozbawić ją płodności. U starszych kobiet częściej występuje również otyłość, która ze względu na aktywność hormonalną tkanki tłuszczowej może w znaczący sposób zaburzać płodność. Inne choroby przewlekłe obejmujące układ krążenia, układ oddechowy, dokrewny czy pokarmowy także występują częściej zależnie od wieku.

Ryzyko chorób u dziecka a wiek matki

Sztandarowym przykładem są zespoły wad wrodzonych związane z zaburzeniami chromosomowymi. Wszystkie informacje, które wykorzystują komórki ludzkiego organizmu do swojego rozwoju i prawidłowego funkcjonowania, a nawet kontrolowanej śmierci, zapisane są w przy pomocy DNA, czyli kwasu dezoksyrybonukleinowego. DNA w jądrze komórkowym układa się w chromosomy. Każda komórka, oprócz plemników i komórek jajowych, ma 46 chromosomów, 23 od matki i 23 od ojca. Spośród nich dwa to tzw. chromosomy płciowe, czyli X lub Y. U zdrowych kobiet występują dwa chromosomy X, a u mężczyzn po jednym X i Y. W czasie powstawania komórek jajowych materiał genetyczny ulega bardzo wielu, bardzo złożonym procesom. Wraz z wiekiem wydolność wszystkich szlaków biochemicznych w organizmie człowieka obniża się.

Również procesy odpowiedzialne za między innymi podział materiału genetycznego, a dokładniej mówiąc chromosomów, stają się mniej precyzyjne i bezbłędne. Jeżeli na żadnym z etapów błąd nie zostanie naprawiony, prowadzi to do rozwoju płodu z zespołem wad wrodzonych. Jednym z przykładów takiego stanu rzeczy jest zespół Downa, czyli trisomia chromosomu 21. Wraz z wiekiem matki i wzrostem ryzyka chorób przewlekłych rośnie ryzyko powikłań płodowych powstałych na skutek czynników matczynych.

Taka sytuacja może mieć miejsce w przypadku kobiety, która jest chora na cukrzycę. Cukrzyca może spowodować makrosomię płodu, czyli jego dużą masę, przekraczającą cztery kilogramy. Bardzo wysokie stężenie glukozy we krwi matki w nieleczonej cukrzycy może spowodować wady płodu. Kolejną chorobą przewlekłą, której ryzyko wzrasta wraz z wiekiem, jest nadciśnienie tętnicze. W trakcie ciąży może ono skutkować wystąpieniem wewnątrzmacicznego ograniczenia wzrostu płodu (tzw. IUGR), stanu przedrzucawkowego lub rzucawki, która jest bezpośrednim zagrożeniem życia zarówno dla ciężarnej jak i płodu. Inne potencjalne konsekwencje nadciśnienia tętniczego w ciąży to między innymi przedwczesne oddzielenie się łożyska czy poród przedwczesny. Choroby dotyczące układu pokarmowego i skutkujące ograniczeniem bądź zaburzeniem wchłaniania substancji odżywczych mogą mieć istotny negatywny wpływ na szansę poczęcia dziecka.

Najlepszy moment na zajście w ciążę

Każda kobieta, aby móc kiedykolwiek ze spokojem myśleć o zajściu w ciążę, powinna regularnie odwiedzać swojego ginekologa oraz lekarza pierwszego kontaktu. Lekarz ginekolog zadba o stan układu rozrodczego, a lekarz rodzinny będzie kontrolował ogólny stan zdrowia. O planach prokreacyjnych najlepiej porozmawiać z ginekologiem. W trakcie wizyty może udzielić niezbędnych rad i wyjaśnień dotyczących okresu świadomego przygotowania do zajścia w ciążę.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Planowanie ciąży a zespół policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników stanowi duży problem ze względu na swój negatywny wpływ na płodność. Zaburzenia ...

Przygotowanie do ciąży

Wraz z podjęciem decyzji o planowanym macierzyństwie należy rozpocząć przygotowania do ciąży. Aby organizm przyszłej ...

Badania prenatalne inwazyjne

Badania prenatalne mają na celu wczesne wykrycie wad rozwojowych, genetycznych, a także chorób u płodu ...

Badania prenatalne nieinwazyjne

Badania prenatalne w ciąży są przeprowadzane w celu wykrycia lub wykluczenia powstałych wad rozwojowych i ...

Zapotrzebowanie na kwasy DHA i EPA w ciąży

Kwasy DHA i EPA należące do grupy kwasów tłuszczowych omega-3 pełnią istotną funkcję w organizmie ...

Leczenie przewlekłe a ciąża

Terapia wielu chorób przewlekłych wymaga ciągłego przyjmowania preparatów z wielu różnych grup leków. Część z ...

Choroby najczęściej dziedziczone po rodzicach

Choroba dziedziczna jest spowodowana błędnym zapisem informacji genetycznej przekazanej przez jedno z rodziców w materiale ...

Jak przygotować się do ciąży?

Każda kobieta, niezależnie od wieku, w jakim decyduje się na powiększenie rodziny, pragnie urodzić zdrowe ...

Choroby matki a ciąża

Wiele chorób, na które cierpi bądź cierpiała przyszła mama może negatywnie wpływać na sam przebieg ...

Jak zajść w ciążę?

Gdy para podejmuje decyzję, że zaczyna starania o dziecko, nie powinna pozostawiać wszystkiego przypadkowi. Dobrze ...

Jakie wykonać badania przed zajściem w ciążę?

Ciąża jako bardzo złożony, skomplikowany i długi proces wymaga dużej troski i uwagi, zarówno od ...

Ciąża a szczepienia i badania

Okres ciąży jest czasem szczególnej ostrożności. Głownie dlatego, że w ciężarnej macicy z dwóch połączonych ...

Komentarze (0)