Planowanie ciąży a endometrioza

Endometrioza jest problem wielu Polek w wieku rozrodczym. Choroba w zasadniczy sposób negatywnie wpływa na możliwość zajścia w ciążę. Dzięki współczesnym metodom leczenia, przede wszystkim operacyjnego oraz metodom wspomaganego rozrodu, kobiety chorujące na endometriozę mają większą szansę na posiadanie potomstwa.

Budowa żeńskiego układu rozrodczego

Dla zrozumienia istoty schorzenia warto znać podstawy anatomii. Żeńskie narządy płciowe można podzielić na wewnętrzne i zewnętrzne. Organy położone w miednicy mniejszej to parzyste jajniki i jajowody (nazywane wspólnie przydatkami) oraz nieparzysta macica. Macica jest narządem, który od wewnątrz buduje błona śluzowa, a część środkową zajmuje mięsień macicy, który od zewnątrz pokryty jest błoną surowiczą, która nazywana jest otrzewną. Jajniki komunikują się z macicą poprzez jajowody, które nie są jednak z nimi połączone „na sztywno”. Komórka jajowa z jajnika, obrazowo mówiąc, „przepływa” przez fragment przestrzeni jamy brzusznej do jajowodu, gdzie wyłapywana jest przez tak zwane strzępki. Macica przechodzi w pochwę swoją częścią nazywaną szyjką macicy. Szyjka niejako objęta jest przez sklepienia pochwy, do której wpukla się tarcza szyjki macicy. Pochwa, do której wejście znajduje się w przedsionku pochwy, komunikuje świat zewnętrzny z macicą. Narządy płciowe zewnętrze składają się ze sromu i wzgórka łonowego. Srom tworzą parzyste wargi sromowe większe i mniejsze oraz łechtaczka.

Co to jest endometrioza?

Endometrioza to choroba, której nazwa pochodzi od łacińskiego słowa endometrium, oznaczającego błonę śluzową macicy. Istotą endometriozy jest obecność komórek budujących śluzówkę wyściełającą jamę macicy poza jamą macicy. Te nieprawidłowo zlokalizowane komórki mogą „kolonizować” na przykład jajnik, jajowód, ścianę jelita grubego czy pęcherza moczowego oraz otrzewną. Przyczyna rozwoju komórek śluzówki poza jamą macicy nie jest w pełni poznana. Mechanizmy rozwoju choroby są opisywane wieloma hipotezami. Istnieją teorie mówiące o wstecznym odpływie krwi miesiączkowej zawierającej komórki endometrium do wyższych partii układu rozrodczego lub nawet dalej przez ujścia brzuszne jajowodów do jamy brzusznej. Niektórzy naukowcy uważają, że przyczyną może być przekształcanie się komórek innych tkanek w komórki śluzówki macicy. Inni twierdzą, że komórki te przenoszą się naczyniami żylnymi. Oprócz tego nie bez znaczenia pozostają z pewnością czynniki genetyczne, które dzięki postępowi biologii molekularnej można coraz łatwiej identyfikować. Potwierdza to fakt, że wśród kobiet, których najbliższe krewne chorują na endometriozę, występuje znacznie większe ryzyko rozwoju tego schorzenia.

Kiedy można podejrzewać endometriozę?

Najważniejszymi, koronnymi objawami tej choroby są ból i niepłodność. Endometrioza jest chorobą podstępną ponieważ nawet bardzo duże zmiany chorobowe mogą nie dawać żadnych objawów, a małe punktowe ogniska potrafią wywoływać silny ból. Typowo dolegliwości bólowe rozpoczynają się przed krwawieniem miesiączkowym i utrzymują do jego końca. W endometriozie dolegliwości bólowe związane z miesiączką powtarzają się z cyklu na cykl. Poza tym ból może towarzyszyć współżyciu. Jest to tak zwana dyspareunia. Kolejne objawy to trudności z zajściem w ciążę, plamienia między miesiączkami, a także dolegliwości podczas oddawania stolca lub moczu, jeżeli endometrioza zaatakuje jelita lub drogi moczowe.

Endometrioza a płodność

Endometrioza osłabia płodność kobiety wielotorowo. Wśród kobiet borykających się z problemami związanymi z płodnością endometriozę rozpoznaje się nawet u połowy z nich. W procesie patologicznym biorą udział mechanizmy hormonalne i immunologiczne, a znaczącą rolę odgrywa powstawanie zrostów w obrębie otoczenia wewnętrznych narządów płciowych, co może doprowadzić nawet do niedrożności jajowodów. Wśród zjawisk hormonalnych zachodzących w nieprawidłowo zlokalizowanym endometrium, główną rolę odgrywa zdecydowanie zwiększona produkcja estrogenów. Reakcje immunologiczne, które zachodzą na skutek obecności komórek śluzówki macicy w nieodpowiednim dla nich miejscu mają duże znaczenie dla niepowodzeń położniczych dotyczących szczególnie ciąż na wczesnym etapie zaawansowania. Między innymi zaangażowanie układu immunologicznego powoduje, że endometriozę można opisać jako proces zapalny zależny od estrogenów. Biorąc pod uwagę wszystkie te czynniki można stwierdzić, że endometrioza znacząco upośledza płodność kobiety.

Endometrioza a ciąża

Obecnie stosuje się dwie główne metody walki z niepłodnością u kobiet z endometriozą. Pierwszą z nich jest leczenie operacyjne. Najczęściej stosowaną techniką jest laparoskopia. Zabiegi laparoskopowe należą do małoinwazyjnych, co nie oznacza oczywiście, że są obojętne dla ludzkiego organizmu. Podczas takiej operacji głównym zadaniem jest usunięcie zrostów zmieniających wzajemne stosunki anatomiczne między poszczególnymi narządami, czyli na przykład macicą, pęcherzem moczowym, a jelitem grubym. Laparoskopowo możliwe jest również usuwanie torbieli endometrialnych jajnika. Drugim ze sposobów jest zastosowanie technik wspomaganego rozrodu w skrócie ART. W zależności od sytuacji w endometriozie zastosowanie znajdują między innymi inseminacja domaciczna poprzedzona odpowiednim pobudzeniem jajników oraz zapłodnienie pozaustrojowe, czyli tak zwane in vitro. Oczywiście ze względu na chorobę podstawową, czyli endometriozę wyniki terapii niepłodności mogą być mniej satysfakcjonujące niż u pacjentek bez endometriozy. Nie oznacza to jednak, że nie należy podejmować leczenia. Dobór odpowiedniego leczenia zależy od wielu czynników, między innymi takich jak wiek kobiety, czas leczenia niepłodności i zaawansowanie endometriozy. O tym, jakie leczenie będzie najkorzystniejsze, powinien decydować lekarz prowadzący terapię niepłodności. Należy pamiętać, że leczenie endometriozy u kobiet nie planujących kolejnej ciąży przebiega inaczej i nie należy odnosić opisanych powyżej sytuacji do chorych nie planujących ciąży.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Endometrioza a bolesne miesiączki

Krwawieniu miesięcznemu często towarzyszą dodatkowe objawy. Zaliczają się do nich osłabienie, ból okolicy podbrzusza, zaburzenia ...

Produkty spożywcze i używki a płodność

Problem niepłodności dotyczy coraz większej ilości par. Leczenie często jest bardzo długie, uciążliwe i kosztowne. ...

Endometrioza a zapłodnienie

Endometrioza oznacza najczęściej utrudnione zajście w ciążę. Leczenie niepłodności w tym przypadku polega na zastosowaniu ...

Endometrioza

Endometrioza jest jedną z częstszych chorób nękających pacjentki w wieku reprodukcyjnym (zdecydowanie rzadziej występuje w ...

Niepłodność a bezpłodność

Niepłodność a bezpłodność często używane są zamiennie, należy pamiętać, że są to dwa skrajnie różne ...

Endometrioza a ciąża

Endometrioza może stanowić poważny problem przy zajściu w ciążę. Powstające w czasie choroby zrosty mogą ...

Czy niepłodność ma wpływ na związek?

Pary leczące się na niepłodność często skarżą się, że starania o dziecko zdominowały ich życie. ...

Niepłodność a endometrioza

Endometrioza to zależna od estrogenów przewlekła choroba ginekologiczna. Jej głównymi objawami są bolesne miesiączki, ból ...

Niepłodność – czynnik szyjkowy

Problem niepłodności dotyka coraz większą liczbę par, a szczególnie dotyczy to krajów rozwiniętych. Jednym z ...

Leczenie endometriozy

Zdiagnozowana endometrioza wymaga szybkiego wdrożenia leczenia. Leczenie endometriozy umożliwia nie tylko zniesienie objawów tej choroby, ...

Endometrioza i PCOS a niepłodność

Chorobom, takim jak endometrioza lub zespół policystycznych jajników często towarzyszy niepłodność. Odpowiednie postępowanie pozwala zwiększyć ...

Przyczyny niepłodności u mężczyzn

Wbrew powszechnie panującej opinii zaburzenia płodności mogą dotykać także mężczyzn. W około 40% przypadków za ...

Komentarze (0)