Niepłodność pierwotna i wtórna

Niepłodność dzieli się na pierwotną i wtórną. Podział ten opiera się na uzyskaniu przynajmniej jednej ciąży. Jeżeli kobieta nigdy nie była w ciąży i ma problem z zajściem w ciążę, można mówić o niepłodności pierwotnej. Jeżeli zaś problemy z zajściem w ciążę dotyczą okresu poprzedzonego przynajmniej jedną ciążą, mówimy o niepłodności wtórnej.

Co to jest niepłodność pierwotna i wtóra?

Niepłodność podejrzewa się jeżeli po okresie dwunastu miesięcy współżycia z częstotliwością około czterech razy w tygodniu przy nie stosowaniu metod zapobiegania ciąży, kobieta nie zachodzi w ciążę. Kłopoty z uzyskaniem ciąży rozpatrywać należy w aspekcie wspólnego problemu dla obojga partnerów, nie zaś jako problemu kobiety.

Podział niepłodności na pierwotną i wtórą opiera się na uzyskaniu przynajmniej jednej ciąży. Jeżeli kobieta nigdy nie była w ciąży i ma problem z zajściem w ciążę, można mówić o niepłodności pierwotnej. Jeżeli zaś problemy z zajściem w ciążę dotyczą okresu poprzedzonego przynajmniej jedną ciążą, mówimy o niepłodności wtórnej. Podział ten jest dość iluzoryczny ponieważ nie jest spójny z przyczynami wystąpienia niepłodności. Jest bardziej związany z kryterium czasu i pojawieniem się lub nie nowych okoliczności wpływających na płodność.

Jakie są przyczyny niepłodności?

W aspekcie pierwotności i wtórności niepłodności przyczyny ich wystąpienia wzajemnie przenikają oba typy schorzenia. Wśród przyczyn organicznych niepłodności wyróżnia się niedrożność jajowodów, która może być spowodowana między innymi:

  • chorobą zapalną miednicy mniejszej,
  • endometriozą jajowodową,
  • polipami w świetle jajowodów.
  • zakażeniem Chlamydia trachomatis,
  • zrostami w obrębie jajowodów.

Choroby macicy a niepłodność

Kolejną grupą czynników zaburzających płodność w sposób „mechaniczny” są patologie macicy. Obejmują one:

  • mięśniaki macicy zmieniające kształt jamy macicy, szczególnie dotyczy to mięśniaków podśluzówkowych,
  • obecność zrostów wewnątrzmacicznych powstałych na przykład jako powikłania po zabiegach ginekologicznych,
  • wady wrodzone macicy takie jak macica dwurożna, macica podwójna czy przegroda macicy.

Jako potencjalną przyczynę niepłodności wymienia się również czynnik szyjkowy. Obejmuje on nieprawidłowości w składzie i funkcji śluzu szyjki macicy oraz wady w budowie szyjki macicy.

Zaburzenia czynnościowe

Osobną grupę powodów wystąpienia niepłodności stanowią zaburzenia czynnościowe, czyli polegające na nieprawidłowościach w przebiegu procesów fizjologicznych. Jedną z najczęstszych przyczyn braku owulacji jest zespół policystycznych jajników. Powodem nie wystąpienia owulacji jest zatrzymanie rozwoju pęcherzyków jajnikowych na etapie pęcherzyka antralnego, czego bezpośrednim skutkiem jest niewystąpienie owulacji. Przyczyną takiego zjawiska jest obniżone stężenie hormonu folikulotropowego (FSH) w stosunku do nadmiernego wydzielanie hormonu luteinizującego (LH). U kobiet pojawić się może również brak owulacji spowodowany zaburzeniem funkcji samego podwzgórza. Przyczyny nieprawidłowego wydzielania gonadoliberyny przez podwzgórze mogą być wielorakie i należą do nich między innymi:

  • nadmierny wysiłek fizyczny,
  • stres,
  • wyniszczenie,
  • zaburzenia odżywiania.

Inne przyczyny niepłodności

Poza wymienionymi przyczynami czynnościowego zaburzenia funkcji podwzgórza może być ona zachwiana również z powodu rozwijającego się w tej okolicy i naciekającego podwzgórze guza mózgu oraz innych chorób uszkadzających struktury podwzgórza.

Traktowaną osobno przyczyną zaburzenia pulsacyjnego wydzielania gonadoliberyny jest hiperprolaktynemia, czyli przekraczające normę stężenie prolaktyny we krwi. Prolaktyna jak FSH i LH produkowana jest przez przysadkę, a jej główną funkcją jest przygotowanie gruczołów piersiowych do laktacji i jej pobudzanie. Produkcja prolaktyny może ulec zwiększeniu, między innymi w przypadku:

  • chorób podwzgórza,
  • działań niepożądanych niektórych leków,
  • niewydolności nerek,
  • niewydolności wątroby,
  • niewyrównanej niedoczynności tarczycy,
  • obecności guza przysadki produkującego prolaktynę.

Brak owulacji może być także spowodowany dysfunkcją samych jajników. Stan nazywany przedwczesnym wygaśnięciem funkcji jajników to zanik prawidłowej owulacji i regularnego miesiączkowania przed ukończeniem 40 roku życia. Przyczyną niepłodności może być zbyt mała liczba wykształconych pęcherzyków jajnikowych, których pula w czasie dojrzewania i okresu prawidłowego miesiączkowania szybko zanika. Na ogół przedwczesne wygasanie funkcji jajników związane jest z chorobami o podłożu genetycznym bądź autoimmunologicznym.

Niepłodność męska

Wymienione powyżej przyczyny dotyczą kobiet, jednakże niepłodność może wynikać również z patologii związanych w układem płciowym mężczyzny. Podstawowy problem dotyczy ilości i jakości nasienia. Parametry te mogą być nieprawidłowe w przebiegu między innymi:

  • chorób genetycznych,
  • chorób zapalnych jąder,
  • mechanicznego uszkodzenia jąder,
  • narażenia na promieniowanie jonizujące,
  • narażenia na toksyny, w tym alkohol i dym tytoniowy,
  • nowotworów jąder,
  • zaburzeń hormonalnych w tym hiperprolaktynemii czy niewydolności przysadki,
  • żylaków powrózka nasiennego.

Inną grupę męskich przyczyn niepłodności stanowią zaburzenia anatomiczne takie jak spodziectwo oraz zaburzenia erekcji i ejakulacji uniemożliwiające wprowadzenie nasienia do pochwy.

Niepłodność a stosunki między parterami

Przy obopólnej chęci posiadania potomstwa niepłodność może stanowić ogromy problem w relacjach między partnerami. Jest to bardzo złożony, specjalistyczny problem wymagający osobnego omówienia. Niemniej jednak wpływ faktu posiadania już jednego dziecka ma ogromne znaczenie dla zniekształcenia wzajemnej relacji partnerów spowodowanego niemożnością posiadania potomstwa.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Planowanie ciąży a endometrioza

Endometrioza jest problem wielu Polek w wieku rozrodczym. Choroba w zasadniczy sposób negatywnie wpływa na ...

Niepłodność a endometrioza

Endometrioza to zależna od estrogenów przewlekła choroba ginekologiczna. Jej głównymi objawami są bolesne miesiączki, ból ...

Endometrioza

Endometrioza jest jedną z częstszych chorób nękających pacjentki w wieku reprodukcyjnym (zdecydowanie rzadziej występuje w ...

Czy niepłodność ma wpływ na związek?

Pary leczące się na niepłodność często skarżą się, że starania o dziecko zdominowały ich życie. ...

Niepłodność – czynnik jajnikowy

Niepłodność jajnikowa to stan, w którym z przyczyn chorób jajników lub ich niewydolności, istnieją trudności ...

Przyczyny niepłodności u mężczyzn

Wbrew powszechnie panującej opinii zaburzenia płodności mogą dotykać także mężczyzn. W około 40% przypadków za ...

Rezerwa jajnikowa

Rezerwa jajnikowa to ilość pęcherzyków, które dają początek komórkom jajowym. Znaczący spadek płodności u kobiet ...

Niepłodność czynnościowa

Niepłodność podejrzewa się jeżeli po okresie dwunastu miesięcy współżycia z częstotliwości około czterech razy w ...

Niepłodność z przyczyn hormonalnych

Niepłodność małżeńska jest to niemożność zajścia w ciążę po roku systematycznego współżycia bez stosowania środków ...

Badanie poziomu hormonu luteinizującego (LH)

Badanie poziomu hormonu luteinizującego (LH) wykonywane jest najczęściej w diagnostyce: niepłodności i problemów z zajściem ...

Zespół hiperstymulacji jajników – przyczyny, objawy, badania, leczenie, zapobieganie, powikłania

Zespół hiperstymulacji jajników jest powikłaniem leczenia niepłodności. Działania niepożądane są skutkiem ubocznym każdej formy terapii. ...

Niepłodność – czynnik szyjkowy

Problem niepłodności dotyka coraz większą liczbę par, a szczególnie dotyczy to krajów rozwiniętych. Jednym z ...

Komentarze (0)