Niepłodność kobiet

Niepłodność kobieca, na równi z niepłodnością męską, jest odpowiedzialna za niepowodzenie w staraniach się o dziecko. Powodów jest wiele, ale wszystko sprowadza się do prawidłowej funkcji trzech narządów: jajników, jajowodów i macicy. Jeżeli któryś z elementów zawodzi, czy to z przyczyn pierwotnych czy wtórnych, może pojawić się problem z płodnością.

Przyczyny niepłodności kobiecej

To, że kobiecie nie udaje się zajść w ciążę bądź jej utrzymać, może wynikać z wielu przyczyn. Dla ułatwienia grupuje się je w cztery kategorie, zależne od tego, który element układu rozrodczego nie funkcjonuje prawidłowo:

  • czynnik jajnikowy – najczęstszym objawem są zaburzenia miesiączkowania (cykle trwające poniżej 21 dni lub powyżej 36),
  • czynnik maciczny – do tej grupy zalicza się wady wrodzone macicy, mięśniaki lub polipy macicy, zespół Ashermana (obecność zrostów w macicy powodujących jej zamknięcie),
  • czynnik szyjkowy – należą tutaj przede wszystkim zaburzenia parametrów śluzu szyjkowego,
  • czynnik jajowodowy – problem z płodnością pojawia się, gdy jajowody są niedrożne lub gdy wyściełająca je błona śluzowa nie transportuje prawidłowo komórki jajowej do macicy.

Do czynników obniżających płodność kobiety należy również palenie tytoniu i otyłość. W badaniach udowodniono, że palenie zmniejsza szansę na ciążę o połowę w porównaniu do grupy kobiet niepalących, a nadmierna masa ciała o 33% w porównaniu do kobiet z prawidłową wagą.

Osobną grupą kobiet, u których stwierdza się podwyższone ryzyko niepłodności, są kobiety cierpiące na endometriozę – chorobę, w której komórki jamy macicy, tzw. endometrium znajdują się poza nią, wywołując stan zapalny i zrosty, często w obrębie jajników czy jajowodów, niszcząc ich funkcję.

Inną grupę kobiet stanowią panie, u których nie udaje się utrzymać ciąży. Jeżeli kobieta traci dziecko przed 23. tygodniem ciąży kolejno trzy lub więcej razy, mówi się wtedy o poronieniach nawracających. Występują one u około 1-5 % populacji w wieku rozrodczym. Najczęstszą przyczyną poronień nawracających są choroby o podłożu autoimmunologicznym, a leczenie problemu płodności rozpoczyna się w tych przypadkach od ustabilizowania choroby podstawowej.

Diagnostyka niepłodności u kobiet

W celu wykrycia przyczyny problemu zbiera się dokładny wywiad i przeprowadza szereg badań. Jeżeli kobieta cierpi na zaburzenia miesiączkowania, może to wynikać też z innych chorób pośrednio „niezwiązanych” z układem rozrodczym: ze schorzeń tarczycy, nadnerczy, ciężkich chorób układowych. Jeżeli te choroby są wykluczone, trzeba zastanowić się, czy prawidłowo funkcjonuje oś regulująca pracę jajników (w skład której wchodzą podwzgórze i przysadka), a także czy same jajniki są wydolne w swojej pracy – czyli wyprodukowania i uwolnienia dojrzałej komórki jajowej (jajeczkowania). W tym celu wykonuje się szereg badań hormonalnych (m.in. badanie poziomu prolaktyny), obrazowych (USG jajników), a czasem także badanie kariotypu, gdy istnieje podejrzenie, że u pacjentki występuje np. zespół Turnera.

Gdy wykonuje się badanie USG jajników, także ocenia się macicę i szuka ewentualnych wad w jej budowie (wrodzonych bądź nabytych). Macica jest miejscem przyczepu zarodka i dalszego jego rozwoju, jakiekolwiek więc zmiany w jej budowie (niedorozwój, obecność przegród, mięśniaków czy polipów), może bardzo negatywnie wpływać na ten proces.

Najtrudniejsze do diagnostyki są jajowody, których drożność najlepiej uwidocznić podczas badań kontrastowych, tzw. histerosalpinografii. Polega on na podaniu środka kontrastującego do jamy macicy, który następnie przez jajowody przemieszcza się do jamy otrzewnej – wszystko obserwowane dzięki aparatowi rentgenowskiemu. Alternatywą jest odmiana wykonywana pod kontrolą USG. Trzeba jednak pamiętać, że prawidłowy wynik badań nie wyklucza obecności patologii w obrębie jajowodów.

Leczenie niepłodności kobiecej

W przypadku czynnika jajnikowego najważniejsze znaczenie ma leczenie farmakologiczne i ustabilizowanie hormonów. Niestety w niektórych przypadkach, jak na przykład w przedwczesnym wygaśnięciu funkcji jajników, nie ma żadnego skutecznego leczenia i można jedynie stosować metody rozrodu wspomaganego, by doczekać się potomstwa (komórkę jajową otrzymuje się od dawczyni). W przypadku stwierdzenia guzów przysadki może okazać się niezbędne leczenie operacyjne, tak samo jak w przypadku nieprawidłowości stwierdzanych w obrębie macicy. Gdy problemem jest drożność jajowodów, można usuwać zrosty metodą laparoskopową, jednak brak ciąży w okresie do roku po zabiegu jest wskazaniem do rozważenia metod wspomaganego rozrodu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Zespół hiperstymulacji jajników – przyczyny, objawy, badania, leczenie, zapobieganie, powikłania

Zespół hiperstymulacji jajników jest powikłaniem leczenia niepłodności. Działania niepożądane są skutkiem ubocznym każdej formy terapii. ...

Histerosalpingografia (HSG)

Histerosalpingografia jest jednym z badań w diagnostyce ginekologicznej. Badanie HSG to klasyczna metoda radiologiczna z ...

Przyczyny niepłodności

Niepłodność nie jest zjawiskiem rzadkim, szacuje się, że w Polsce około miliona par w wieku ...

Niepłodność pierwotna i wtórna

Niepłodność dzieli się na pierwotną i wtórną. Podział ten opiera się na uzyskaniu przynajmniej jednej ...

Histerosalpingosonografia (HyCoSy)

Histerosalpingosonografia (w skrócie HyCoSy) jest metodą badania narządu rodnego kobiety. Jest to badanie, które za ...

Badanie drożności jajowodów (persuflacja)

Badanie drożności jajowodów, określane także jako persuflacja to badanie pozwalające na ocenę jajowodów. Persuflacja może ...

Biopsja endometrium (błony śluzowej macicy)

Biopsja endometrium (biopsja błony śluzowej macicy) to zabieg pozwalający diagnozować zmiany chorobowe zachodzące w drogach ...

Histeroskopia diagnostyczna i operacyjna – jak się przygotować, jak wygląda?

Histeroskopia diagnostyczna odgrywa bardzo ważną rolę w profilaktyce i diagnostyce nieprawidłowości błony śluzowej jamy macicy, ...

Badanie USG przezpochwowe

Przezpochwowe ultrasonograficzne badanie układu rozrodczego (USG transwaginalne) jest nową metodą badania, która zdobyła trwałe miejsce ...

Czy niepłodność ma wpływ na związek?

Pary leczące się na niepłodność często skarżą się, że starania o dziecko zdominowały ich życie. ...

Niepłodność czynnościowa

Niepłodność podejrzewa się jeżeli po okresie dwunastu miesięcy współżycia z częstotliwości około czterech razy w ...

Niepłodność małżeńska

Niepłodność małżeńska, a ogólniej niepłodność pary, jest zjawiskiem dość powszechnym. Obecnie wiadomo, że problemy z ...

Komentarze (0)