Leki adrenolityczne a nadciśnienie

W terapii nadciśnienia tętniczego wskazane jest indywidualne podejście do każdego pacjenta. Konsekwentnie prowadzona farmakoterapia stwarza realne szanse na wydłużenie prognozowanej długości życia osoby chorej. Ciśnienie, ze względów bezpieczeństwa, należy obniżać stopniowo. Ponadto, należy stosować możliwie najmniejszą dawkę leku przeciwnadciśnieniowego.

Leczenie nadciśnienia tętniczego

Sukces terapii lekami przeciwnadciśnieniowymi zależy głównie od stadium rozwoju nadciśnienia tętniczego, dlatego niezmiernie ważne są badania profilaktyczne. W większości przypadków nadciśnienie wtórne leczone jest przyczynowo, a więc wdraża się postępowanie terapeutyczne, pozwalające na wyleczenie choroby podstawowej będącej powodem wzrostu ciśnienia tętniczego. W przypadku nadciśnienia pierwotnego i wtórnego, kiedy nie ma możliwości leczenia przyczynowego, można zastosować wyłącznie leczenie objawowe. W leczeniu nadciśnienia tętniczego wskazana jest indywidualna postawa względem każdego pacjenta. Farmakoterapia prowadzona w konsekwentny sposób stwarza realne szanse na wydłużenie prognozowanej długości życia chorego. Ze względów bezpieczeństwa ciśnienie należy obniżać stopniowo. Oprócz tego należy stosować możliwie najmniejszą dawkę leku przeciwnadciśnieniowego. W leczeniu nadciśnienia tętniczego do leków pierwszego wyboru zaliczamy: β-blokery, inhibitory konwertazy angiotensyny, antagonistów receptora AT­­­1 lub kanału wapniowego, a także leki moczopędne. Ważne, aby zastosować odpowiedni schemat postępowania. Niejednokrotnie konieczne jest leczenie dwoma albo nawet trzema lekami jednocześnie. Przebieg leczenia nadciśnienia powinien być stale kontrolowany, głównie przez samego pacjenta, który musi dokonywać codziennych pomiarów ciśnienia i odnotowywać jego wartości w specjalnym dzienniczku.

Blokery receptorów β (leki β-adrenolityczne, β-blokery)

Należą do leków najczęściej stosowanych, zwłaszcza u osób przed okresem przekwitania, z uwagi na pozytywny wpływ na długość życia i wysoką tolerancję przez pacjentów. Ich dokładny mechanizm działania, związany przede wszystkim z wpływem na serce, nie został w pełni wyjaśniony. Nie różnią się między sobą istotnie pod względem skuteczności klinicznej w leczeniu nadciśnienia, dlatego o ich zastosowaniu decydują raczej przeciwwskazania wynikające z działań niepożądanych. Stosowane są w monoterapii jak i w terapii skojarzonej z innymi lekami hipotensyjnymi.

Nieselektywni antagoniści receptorów β-adrenergicznych

  • Labetalol (Labetalolum) – jest równocześnie antagonistą receptora α1-adrenergicznego, ale wywiera silniejszy wpływ na receptory β-adrenergiczne. Działa hipotensyjnie, bo zmniejsza jednocześnie opór obwodowy, objętość wyrzutową i pojemność minutową serca. Wskazany w przypadkach, kiedy nadciśnienie współistnieje z chorobą niedokrwienną serca.
  • Propranololu chlorowodorek (Propranololi hydrochloridum) postać leku: Rp – tabletki i tabletki powlekane (0,01 i 0,04 g), roztwór do wstrzyknięć (1 mg/ml).
  • Pindolol (Pindololum) postać leku: Rp – tabletki (0,005 g).
  • Karwedilol (Carvedilolum) – postać leku: Rp – tabletki i tabletki powlekane (0,003125, 0,00625, 0,0125 i 0,025 g).
  • Nebiwolol (Nebivololum) – postać leku: Rp – tabletki (0,005 g). Terapia skojarzona: (tabletki powlekane) + Hydrochlorotiazyd.
  • Celiprololu chlorowodorek (Celiprololi hydrochloridum) – postać leku: Rp – tabletki powlekane (0,1, 0,2 i 0,4 g).

Selektywni antagoniści receptora β1-adrenergicznego

Należą do leków szczególnie polecanych w leczeniu nadciśnienia u kobiet będących w ciąży:

  • Acebutolol (Acebutololum) – postać leku: Rp – tabletki powlekane (0,2 i 0,4 g),,
  • Atenolol (Atenololum) – postać leku: Rp – tabletki (0,025, 0,05 i 0,1 g),
  • Betaksololu chlorowodorek (Betaxololi hydrochloridum) – postać leku: Rp – tabletki powlekane (0,02 g),
  • Bisoprololu fumaran (Bisoprololi fumaras) – postać leku: Rp – tabletki powlekane (0,00125, 0,0025, 0,00375, 0,005, 0,0075 i 0,01 g), tabletki (0,0025, 0,005 i 0,01 g). Terapia skojarzona: (kapsułki twarde) + Kwas acetylosalicylowy, (tabletki powlekane) + Hydrochlorotiazyd,
  • Metoprololu winian (Metoprololi tartras) – postać leku: Rp – roztwór do wstrzyknięć (1 mg/ml),
  • Metoprololu bursztynian (Metoprololi succinas) – postać leku: Rp – tabletki o przedłużonym uwalnianiu (0,01, 0,02375, 0,025, 0,0475, 0,05, 0,095, 0,1, 0,1425 i 0,19 g).

Działania niepożądane i przeciwwskazania do stosowania β-blokerów

Leki tej grupy mogą spowodować nadmierne zwolnienie akcji serca i spadek wydolności fizycznej, napady skurczów oskrzeli i zaostrzenie astmy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Zwraca się uwagę na ich negatywny wpływ na skuteczność leczenia przeciwcukrzycowego.

Przeciwwskazane są zwłaszcza u chorych z niewyrównaną astmą oskrzelową lub w przypadku bradykardii i bloków przedsionkowo-komorowych.

Blokery receptorów α (leki α-adrenolityczne)

Jest to grupa leków stosowanych w leczeniu chorób naczyniowych, także nadciśnienia objawowego. W terapii nadciśnienia samoistnego zastosowanie znajdują szczególnieα1-adrenolityki.

Leki blokujące niewybiórczo receptory α-adrenergiczne

  • Fenoksybenzamina (Phenoxybenzaminum) – niekiedy stosowana w ciężkich postaciach nadciśnienia. Z uwagi na częste i silne działania niepożądane ma ograniczone zastosowanie.
  • Fentolamina (Phentolaminum) – lek z wyboru w opanowywaniu przełomów nadciśnieniowych w guzie chromochłonnym nadnerczy. Działa krótko. Jest rzadko stosowany.

Leki blokujące wybiórczo receptor α1-adrenergiczny

Leki α1-adrenolityczne na skutek rozszerzenia naczyń krwionośnych powodują zmniejszenie oporu obwodowego i obniżenie ciśnienia krwi. Nie należą do leków pierwszego wyboru w leczeniu nadciśnienia, ponieważ nie udowodniono ich wpływu na wydłużenie długości życia. Ponadto stosowanie α1-adrenolityków w leczeniu nadciśnienia nie jest łatwe, wymaga umiejętnego i ostrożnego dawkowania.

  • Prazosyna (Prazosinum)
  • Doksazosyna (Doxazosinum) – postać leku: Rp – tabletki (0,001, 0,002 i 0,004 g), tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu (0,004 i 0,008 g).
  • Terazosyna (Terazosinum) – postać leku: Rp – tabletki (0,001, 0,002, 0,005 i 0,01 g).
  • Urapidil (Urapidilum) – postać leku: Rp – roztwór do wstrzyknięć (0,025 i 0,05 g, 5 mg/ml), koncentrat do sporządzania roztworu infuzyjnego (0,1 g).

Przeciwwskazania do stosowania α-adrenolityków

Mogą powodować ortostatyczne spadki ciśnienia, kołatanie serca, osłabienie, zmęczenie, zaburzenia równowagi, bóle i zawroty głowy.

Leki wpływające na pozazwojowe receptory adrenergiczne

Obniżają ciśnienie, ponieważ powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych oraz zmniejszenie objętości wyrzutowej i pojemności minutowej serca. Spadek ciśnienia po ich zastosowaniu jest powolny, ale utrzymuje się przez długi czas. Wskazane jest ich kojarzenie z lekami moczopędnymi.

  • Rezerpina (Reserpinum) – jest jednym z alkaloidów rośliny Rauwolfia serpentina. Obecnie jest rzadko stosowana w monoterapii z uwagi na liczne działania niepożądane i wprowadzenie skuteczniejszych leków hipotensyjnych. Terapia skojarzona: (tabletki - 0,0001 g) + Klopamid i Dihydroergokrystyna, (tabletki - 0,00025 g) + Hydrochlorotiazyd.
  • Guanetidyna (Guanethidinum) i jej pochodne – powoduje początkowy wzrost ciśnienia, ale później następuje stopniowe nasilenie działania hipotensyjnego, które utrzymuje się nawet kilka dni po zaprzestaniu przyjmowania guanetydyny. Jest silnym i długotrwale działającym lekiem hipotensyjnym, stosowanym głównie w ciężkich postaciach nadciśnienia.

Leki blokujące zwoje układu współczulnego (leki ganglioplegiczne)

Ganglioplegiki rozszerzają obwodowe naczynia krwionośne, powodują spadek oporu obwodowego i zmniejszenie objętości wyrzutowej serca. Leki tej grupy (trimetafan, heksametonium, mekamylamina i pempidyna) działają szybko i gwałtownie, dlatego polecane były w stanach nagłych (np. przełomy nadciśnieniowe) oraz w celu kontrolowanego obniżania ciśnienia krwi podczas zabiegów chirurgicznych. Jednakże z uwagi na fakt, iż blokują jednocześnie przekaźnictwo w zwojach przywspółczulnych, powodując występowanie wielu działań niepożądanych (włącznie z ryzykiem wywołania zapaści ortostatycznej), obecnie nie są stosowane.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Nadciśnienie – leki na rozszerzanie tętnic

Wszystkie leki tej grupy zmniejszają obwodowy opór naczyniowy poprzez bezpośredni wpływ na mięśnie gładkie małych ...

Leki blokujące kanały wapniowe a nadciśnienie

Antagoniści kanału wapniowego rozszerzają naczynia tętnicze w wyniku hamowania przezbłonowego napływu jonów wapnia do wnętrza ...

Leki moczopędne w nadciśnieniu

Leki moczopędne działają dwufazowo – początkowo powodują obniżenie ciśnienia na skutek zwiększonego wydalania jonów sodu, ...

Leki moczopędne

Leki moczopędne nazywane są inaczej diuretykami. Wykazują bezpośrednie działanie nerkowe, a niektóre z nich m.in. ...

Magnez

Magnez jest jednym z podstawowych pierwiastków w organizmie człowieka. Pełni kluczową rolę w wielu procesach ...

Czy nadmierne pocenie może być objawem chorobowym?

Nadmierna potliwość jest przypadłością wpływającą na jakość życia pacjenta. Wyróżnia się postać pierwotną i wtórną ...

Antagoniści receptora angiotensyny II

Zjawisko nadciśnienia tętniczego znane jest ludzkości już blisko od stulecia. Ciągły rozwój medycyny pozwala na ...

Leki na nadciśnienie - sartany i IKA

Inhibitory konwertazy angiotensyny (IKA) powodują obniżenie ciśnienia krwi głównie w wyniku blokowania enzymu katalizującego przekształcanie ...

Leki i substancje roślinne w nadciśnieniu

Nadciśnienie tętnicze należy do najczęściej występujących chorób układu sercowo-naczyniowego. Leczenie wymaga indywidualnego podejścia lekarza do ...

Nadciśnienie – leki na rozszerzanie tętnic

Wszystkie leki tej grupy zmniejszają obwodowy opór naczyniowy poprzez bezpośredni wpływ na mięśnie gładkie małych ...

Leczenie nadciśnienia - leki hipotensyjne

Do leczenia farmakologicznego nadciśnienia tętniczego można stosować kilka grup leków. Leki blokujące enzym konwertujący angiotensynę ...

Leki w nadciśnieniu o podłożu psychogennym

Przebieg leczenia nadciśnienia powinien być stale monitorowany głównie przez samego pacjenta, który musi dokonywać codziennych ...

Komentarze (0)