Leki nasenne

Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ten problem dotyczy około 1/3 populacji świata. Szybkie tempo życia sprawia, że nasza aktywność przedłuża się do późnych godzin nocnych. Brak snu prowadzi do dyskomfortu w codziennym życiu, rozregulowania zegara biologicznego, co może skutkować poważnymi problemami zdrowotnymi, a nawet psychicznymi.

Leczenie bezsenności

Bezsenność jest zaburzeniem rozwijającym się na dwóch płaszczyznach, psychicznej i behawioralnej, dlatego tak ważne, aby w procesie leczenia miały miejsce także oddziaływania psychologiczne. Jak wspomniano wcześniej zdarzają się przypadki, że zaburzenia snu są konsekwencją występowania innej choroby, wówczas stosowanie leków nasennych jest jedynie leczeniem objawowym.

Dobór odpowiednich leków zależy głównie od typu bezsenności, na jaki cierpi konkretny pacjent. Jednak ze względu na fakt, że leczenie jest przewlekłe i wymaga długotrwałego stosowania leków nasennych, które są potencjalnie uzależniające i łatwo można je przedawkować, zawsze należy je przyjmować pod kontrolą lekarza.

Obecnie w terapii bezsenności zastosowanie znalazło kilka grup leków:

  • pochodne benzodiazepiny,
  • niebenzodiazepinowe leki nasenne,
  • leki przeciwdepresyjne,
  • leki przeciwhistaminowe,
  • melatonina.

Pochodne benzodiazepiny

Pochodne benzodiazepiny (BZD) są grupą leków stosowaną zazwyczaj jako leki przeciwlękowe, jednak są wśród nich takie, których profil kliniczny wykazuje działanie nasenne. Ważny jest również dobór odpowiedniej dawki, dzięki której pacjent łatwiej zasypia a jego sen trwa dłużej. Ważną informacją jest również fakt, że nie powodują one senności w ciągu następnego dnia po zażyciu. Do substancji, u których przeważa działanie nasenne zalicza się:

  • lormetazepam,
  • midazolam,
  • temazepam (krótki czas działania),
  • estazolam (średni czas działania),
  • nitrazepam (długi czas działania).

Ich stosowanie obarczone jest ryzykiem wystąpienia uzależnienia, szczególnie po długo działających, oraz rozwoju tolerancji na ich działanie. Mimo prowadzonych badań ich mechanizm nie został do końca poznany. Wiadomo natomiast, że działają one za pośrednictwem kompleksu receptora GABA. Procesy, które zachodzą w organizmie po zażyciu leków należących do grupy BZD, prowadzą do zmniejszenia pobudliwości neuronów i zahamowania przewodzenia impulsów w obrębie odpowiednich struktur mózgu, co skutkuje działaniem nasennym i uspokajającym tych leków.

Działania niepożądane, które można zaobserwować podczas stosowania leków benzodiazepinowych to najczęściej senność, upośledzenie refleksu, zaburzenia pamięci i koordynacji ruchowej. Wystąpienie tego typu powikłań jest szczególnie niebezpieczne u osób starszych przyjmujących standardowe dawki tych leków, co może prowadzić do upadków i złamań kończyn. Ryzyko rozwoju tolerancji i uzależnienia dotyczy wszystkich benzodiazepin, jednak w przypadku długo działających jest ono większe. Nagłe przerwanie przyjmowania tych leków może powodować nasilenie lęków oraz wystąpienie zespołu abstynencyjnego, który charakteryzuje się obniżeniem nastroju, uczuciem zmęczenia, zwiększoną potliwością oraz zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi. Objawy te mogą się utrzymywać od kilku dni do dwóch tygodni. Ze względu na ryzyko wystąpienia wymienionych wcześniej objawów odstawiennych obowiązuje zasada stopniowego zmniejszania dawki przyjmowanego leku z grupy pochodnych benzodiazepiny.

Niebeznodiazepinowe leki nasenne

Kolejna grupa to niebeznodiazepinowe leki nasenne, których sposób działania jest jednak podobny do BZD. Zostały one wprowadzone do lecznictwa około 20 lat temu i cieszą się dużą popularnością ze względu na zmniejszone, w porównaniu do benzodiazepin, występowanie działań niepożądanych. Sugeruje się również, że mają one dużo mniejszy potencjał uzależniający, ale pamiętać należy, że są one zalecane do krótkotrwałego leczenia bezsenności.

Zopiklon

Jednym z najczęściej stosowanych leków spośród tej grupy jest zopiklon, pochodna cyklopirolonu, który jest nieselektywnym agonistą receptorów benzodiazepinowych. Podczas jego przyjmowania wydłuża się czas trwania snu, zmniejsza się ilość przebudzeń w nocy i nad ranem, skraca się także czas samego zasypiania, przez co poprawia się także samopoczucie chorego po przebudzeniu. Stosowany jest krótkotrwale w postaci doustnych tabletek wyłącznie wieczorem, bezpośrednio przed snem. Mechanizm działania polega na agonistycznym wpływie na receptory BZD związane z receptorami GABA, w obrębie kory mózgowej, hipokampa i móżdżku. Do najczęściej zgłaszanych objawów niepożądanych należą bóle głowy, suchość w jamie ustnej, gorzki lub metaliczny smak w ustach oraz osłabienie siły mięśniowej. Podobnie jak po benzodiazepinach możliwe jest wystąpienie zespołu abstynencyjnego po odstawieniu. W czasie przyjmowania zopiklonu obowiązuje kategoryczny zakaz spożywania alkoholu. Osoby z niewydolnością oddechową, ostrą niewydolnością wątroby i nerek oraz dzieci, kobiety w ciąży i karmiące nie powinny stosować tych preparatów.

Zolpidem

Kolejna substancja to zolpidem, pochodna imidazopirydyny, w przeciwieństwie do zopiklonu jest selektywnym agonistą receptora benzodiazepinowego. Działa poprzez modulowanie czynności kanału wapniowego. Wykazuje szybkie i krótkie działanie nasenna, nie powodując zmniejszenia aktywności dziennej dnia następnego. Rzadko występują działanie niepożądane, ale jeśli się pojawią to są to nudności, wymioty, bóle i zawroty głowy, osłabienie i senność w ciągu dnia. Przeciwwskazaniem do jego stosowania jest równoczesne przyjmowanie leków psychotropowych, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych i narkotycznych leków przeciwbólowych.

Zalpelon

Podobne działanie wykazuje również zaleplon, należący do pochodnych pirazolopirymidyny, i będący selektywnym agonistą receptora BZD, podobnie jak zolpidem. Jednak jego działanie nasenne jest prawie pięć razy mniejsze. Wykazuje silne i krótkie działanie nasenne, ale stosowane może być jedynie krótkotrwale (do 2 tygodni) i tylko w bardzo ciężkich zaburzeniach, które uniemożliwiają choremu prowadzenie normalnego trybu życia. Zaleplon jest z reguły dobrze tolerowany przez pacjentów, a do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych należą bóle i zawroty głowy oraz senność w ciągu dnia.

Kliometiazol

Ostatnim spośród tej grupy jest klometiazol, który jest pochodną tiazolu i zalecany jest szczególnie w przypadku zaburzeń snu u osób starszych. W przeciwieństwie do poprzednio omawianych substancji nie wykazuje on powinowactwa do receptorów GABA, a jego działanie związane jest z bezpośrednim oddziaływaniem na kanały chlorkowe. Działania niepożądane obejmują najczęściej podrażnienia błony śluzowej nosa i spojówek, w trakcie trwania terapii zmiany te zmniejszają się lub ustępują nawet całkowicie. Sporadycznie mogą się pojawić niestrawność, nudności, biegunka i świąd oraz wysypka. Podczas leczenia klometiazolem nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych.

Leki przeciwdepresyjne i przeciwhistaminowe

Coraz częściej słyszy się o stosowaniu leków przeciwdepresyjnych i przeciwhistaminowych w leczeniu bezsenności, wciąż jednak brak wiarygodnych i dokładnych badań potwierdzających ich skuteczność. Stosowanie leków przeciwdepresyjnych zazwyczaj jest zalecane w przypadku towarzyszących zaburzeń nastroju. Mechanizm ich działania polega na zwiększeniu przekaźnictwa serotoninergicznego. Wykazują mniejsze ryzyko rozwoju tolerancji i uzależnienia. Wśród najczęściej stosowanych są amitryptylina i doksepina (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) i mianseryna.
Natomiast kiedy bezsenność jest wynikiem odstawienia narkotyków lub alkoholu wówczas podaje się leki przeciwhistaminowe, by uniknąć uzależnienia krzyżowego, które mogłoby wystąpić po przyjęciu tradycyjnych leków nasennych. Do substancji stosowanych w tym celu zalicza się difenhydramine, jej stosowanie jest jednak ograniczone ze względu na szybką utratę skuteczności.

Melatonina to hormon naturalnie występujący w organizmie odpowiedzialny za regulację cyklu dobowego. Charakteryzuje się małym stężeniem we krwi w ciągu dnia, a maksymalną wartość osiąga między 24 a 3 rano. Podawana w postaci syntetycznej ułatwia zasypianie, zmniejsza ilość przebudzeń w nocy i poprawia jakość snu. Należy jednak uważać, ponieważ jest ona dostępna nie tylko w lekach, ale także w licznych suplementach diety.

W leczeniu bezsenności bardzo ważne znaczenie ma także higiena snu. Należy pamiętać o kilku podstawowych zasadach:

  • ograniczaj czas przebywania w łóżku,
  • unikaj kofeiny, nikotyny i alkoholu,
  • prowadź regularny tryb życia,
  • wstawaj zawsze o tej samej porze,
  • nie próbuj zasnąć na siłę,
  • przed snem przewietrz sypialnie.

Stosowanie się do wymienionych powyżej zasad z pewnością ułatwi proces leczenia, a w lekkich zaburzeniach snu mogą nawet całkowicie wykluczyć konieczność leczenia farmakologicznego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Wideo – Przyczyny bezsenności

Bezsenność może być pierwotna lub wtórna. Osoby cierpiące na bezsenność samoistną mają podwyższoną aktywność ośrodkowego ...

Menopauza a bezsenność

Jednym z pierwszych objawów menopauzy mogą być problemy ze snem. Kobiety w tym okresie skarżą ...

Tabletki na sen – jak wybrać najlepsze tabletki nasenne?

Tabletki nasenne dostępne są na receptę i bez recepty. Leki na sen mają ułatwiać zasypianie, ...

Zatrucie lekami nasennymi

Stosowanie silnych leków nasennych wydawanych z przepisu lekarza to ostateczność w walce z bezsennością. Zatrucia ...

Bezsenność w ciąży

Bezsenność w ciąży to problem często spotykany wśród przyszłych mam. Zaburzenia snu zwykle dotyczą trzeciego ...

Skutki bezsenności

Negatywne skutki bezsenności są następstwem zwiększonej aktywności komórek nerwowych w mózgu. Brak snu może spowodować ...

Melatonina – działanie, niedobór, badanie, leki, tabletki, dawkowanie, przeciwwskazania

Melatonina to hormon snu wytwarzany przez ludzki organizm. Jej działanie jest ściśle związane z regulacją ...

Wideo – Leczenie bezsenności

Leczenie bezsenności dzieli się na farmakologiczne i niefarmakologiczne. Farmakologiczne obejmuje stosowanie leków nasennych, przeciwdepresyjnych, a ...

Bezsenność

Wiele osób poszukuje pomocy u lekarza z powodu: problemów ze snem, trudności z zasypianiem albo ...

Przyczyny bezsenności

Zdrowy sen jest niezbędny dla właściwego funkcjonowania organizmu, ponieważ warunkuje m.in.: optymalny wzrost, prawidłowe działanie ...

Benzodiazepiny w moczu

Benzodiazepiny są to związki chemiczne, które znalazły zastosowanie między innymi w terapii lęku i bezsenności. ...

Leki nasenne bez recepty

Na problemy ze snem wpływ ma nieregularny tryb życia, stres, brak ruchu i źle zbilansowana ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon