Leki mukolityczne – działanie, rodzaje, wskazania, postacie, przeciwwskazania

Leki mukolityczne rozrzedzają gęstą i lepką wydzielinę, która zalega w drogach oddechowych podczas infekcji. Ze względu na działanie dzielą się na: mukoninetyki, mukolityki, leki sekretolityczne i glikokortykosteroidy wziewne. Mukolityki stosuje się w przypadku uporczywego, męczącego mokrego kaszlu, flegmy zalegającej w gardle i problemów z odksztuszaniem. Dostępne są m.in. w postaci tabletek czy syropów wykrztuśnych. Kiedy nie należy stosować leków rozrzedzających wydzielinę?

Leki mukolityczne – jak działają?

Działanie leków mukolitycznych polega na upłynnieniu lepkiej i gęstej wydzieliny zalegającej w drogach oddechowych. Dzięki temu zmniejszona zostaje lepkość śluzu, przez co jego odksztuszanie staje się łatwiejsze, a drogi oddechowe oczyszczają się szybciej, a to zapobiega rozwojowi nadkażeń bakteryjnych czy powikłań. Pewne środki mukolityczne usprawniają także pracę aparatu rzęskowego i wpływają na zmikanę odczynyu wydzieliny z oskrzeli.

Leki rozrzedzające wydzielinę mają także właściwości neutralizujące rodniki w komórkach zapalnych, co znacznie skraca czas infekcji. Są przydatne w przewlekłych chorobach górnych dróg oddechowych. Co ważne, mogą być podawane również dzieciom.

Mukolityki a leki wykrztuśne (sekretolityczne) – podział

Pacjenci zastanawiają się niekiedy, jaka jest różnica między mukolitykami a lekami sekretolitycznymi. Różnią one działania, stąd ich podział.

Leki mukolityczne dzielą się na:

  • mukokinetyki– mukokinetyki zmniejszają lepkość śluzu – są to karbocysteina, mesna, erdocysteina albo acetylocysteina;
  • mukolityki – mają wpływ zmniejszający na lepkość wydzieliny tj; bromheksyna, ambroksol, olejki – anyżowy, sosnowy, eukaliptusowy;
  • leki wykrztuśne (tzw. sekretolityczne) – mają działanie zwiększające ilość wydzieliny i działają na nią upłynniająco; są to np. ambroksol, surfaktant;
  • glikokortykosteroidy wziewne, leki antycholinergiczne – stosowane najczęściej w przewlekłych schorzeniach dróg oddechowych, tj; astma, mukowiscydoza,

Leki mukolityczne cechują się wysoką skutecznością. Jak wszystkie preparaty lecznicze, należy zażywać je ściśle według wskazań.

Leki mukolityczne – kiedy stosować i jakie są wskazania?

Preparaty te są popularne przy infekcjach, którym towarzyszy uporczywy mokry kaszel i gęsta wydzielina zalegająca w drogach oddechowych. Zmniejszają one lepkość śluzu powodując jej rozrzedzenie.

Lepka wydzielina zalegająca w oskrzelach powoduje problemy z odkrztuszaniem co objawia się mokrym kaszlem, który zwiastuje zalegająca flegma w gardle.

Ambroksol, karbocysteina jak i bromheksyna to mukolityki bez recepty. Bez niej kupimy też acetylocysteinę – w formie tabletek do łykania, musujących lub syropu. W dawce podstawowej może być podawana jako lek na przeziębienie dla dzieci. W dawkach większych ma zastosowanie także jako lek na przeziębienie dla dorosłych.

Mukolityki przydają się też w innych schorzeniach dróg oddechowych tj.: zaostrzone zapalenie oskrzeli, zapalenie gardła i krtani oraz w chorobach przewlekłych – jak astma oskrzelowa, mukowiscydoza, rozedma lub inne choroby płuc. Te kupimy jednak tylko, jeśli posiadamy receptę (mesna, erdocysteina, sterydy wziewne).

Leki rozrzedzające wydzielinę – syrop, tabletki, spray

Zaletą leków mukolitycznych jest to, że są one dostępne w różnych postaciach i łatwo ich aplikację dostosować do potrzeb pacjenta.

Na rynku medycznym znajdziemy:

  • syrop wykrztuśny zawierający w swoim składzie: ambrosol, bromheksynę,
  • syropy, które powodują rozrzedzenie wydzieliny,
  • tabletki wykrztuśne z tymi samymi składnikami,
  • tabletki do połykania i tabletki musujące,
  • leki mukolityczne do nosa w postaci aerozolu.

Dostępne są również leki mukolityczne do ucha. Terapię mukolitykami stosuje się często w stanach zapalnych ucha środkowego. Nie aplikujemy ich jednak do uszu, a stosujemy zgodnie z przeznaczeniem. Rozrzedzając wydzielinę, ułatwiamy odprowadzanie gromadzącego się w uchu płynu.

Leki mukolityczne mogą nasilać odruch kaszlu, dlatego należy je zażywać w godzinach porannych, najpóźniej do godziny 17. Zazwyczaj zażywa się, lub rozpuszcza 1 tabletkę dziennie. W przypadku syropu są to maksymalnie 3 łyżki stołowe.

Leki mukolityczne dla dzieci – jakie wybrać?

Mukolityki można podać także naszym pociechom. Zawierają te same substancje czynne, co leki mukolityczne dla dorosłych. Dawki substancji leczniczych są jednak o połowę mniejsze. Ponieważ mukolityki mają często gorzki i mało smaczny smak, celowo dla dzieci (lecz nie tylko) stworzono preparaty o różnych smakach. Można je podawać dzieciom od 1. roku życia.

Leki mukolityczne bez recepty, które możemy podać maluchom to:

  • ambroksol dla dzieci, bromheksyna dla dzieci – syropy na mokry kaszel, które są dobre na infekcje górnych dróg oddechowych – maksymalnie 3 razy dziennie po pół łyżki lub po całej łyżce w przypadku dziecka powyżej 6 lat,
  • acetylocysteina – w formie tabletek musujących lub syropu – dla dzieci powyżej 6. roku życia,
  • syropki ziołowe – z tymiankiem, z wyciągiem z liści bluszczu, lub z babką lancetowatą,
  • syrop z gwajafenezyną – dla dzieci od 3. roku życia,
  • tabletki na mokry kaszel z bromheksyną.

Syropy mukolityczne na kaszel, podobnie jak tabletki podajemy dziecku tylko w godzinach porannych, ostatecznie popołudniowych. Inaczej mogą zakłócić sen.

Mukolityki – przeciwwskazania – kiedy nie wolno stosować?

Leki mukolityczne mogą nie tylko nasilić odruch kaszlu, ale także wywołać skurcz oskrzeli. Nie wolno ich stosować w ciąży, ani podczas karmienia piersią.

Szczególną ostrożność podczas stosowanie leków zaleca się także:

  • w chorobach dróg oddechowych, którym nie towarzyszy gęsta wydzielina z płuc,
  • chorym na astmę oskrzelową, w której nie stwierdza się zalegającego śluzu,
  • pacjentowi, który zażywa się inne leki na mokry kaszel,
  • osobom, u których wystąpił atak astmy.

Choć leki na rozrzedzenie wydzieliny to obecnie popularny dodatek w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, należy jednak przestrzegać zaleceń podanych na ulotce.

Bibliografia

  • Michał Wiciński, Aleksander Marciniak. Skrypt do ćwiczeń z farmakologii, Leki przeciwkaszlowe. Leki o działaniu wykrztuśnym, str. 4950.
  • Katarzyna Mrówka-Kata, Mariusz Kata, Grzegorz Namysłowski, Katarzyna Banert, Paweł Namysłowski. Medica ISSN 1897–3590– Miejsce leków mukolitycznych w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych.
  • Zasowska-Nowak A., Nowak D., Leki mukoaktywne.Alergoprofil, 2010, Vol. 6, Nr 1, 713.
Opublikowano: ; aktualizacja: 17.04.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Lizaki na gardło

Lizaki na ból gardła to często stosowany przez rodziców i polecany przez lekarzy sposób na ...

Zioła na przeziębienie

Stosowanie ziół w przypadku przeziębienia to skuteczny, sprawdzony, jak również bezpieczny sposób na walkę z ...

Witaminy dla seniora – jakie witaminy dla osób starszych wybrać?

Dieta osób starszych często nie zapewnia organizmowi odpowiedniej podaży witamin i minerałów. W związku z ...

Co na suchy kaszel – jak wybrać leki na kaszel suchy?

Kaszel suchy jest bardzo uciążliwy – może być duszący, męczący,m występować w postaci napadu, często ...

Leki na odporność dla dziecka – tabletki, syrop czy szczepionka?

Układ immunologiczny dzieci nie jest w pełni rozwinięty, stąd u najmłodszych często rozwijają się infekcje. ...

Leki na kaszel

Kaszel to odruch obronny organizmu, może być suchy lub kaszel mokry. Najczęściej stanowi jeden z ...

Tabletki na chrypkę i suchość w gardle

Chrypka stanowi najczęściej objaw przeziębienia czy infekcji. Może jej towarzyszyć suchość, drapanie oraz ból gardła. ...

Tabletki na kaszel – jak wybierać leki na kaszel?

Kaszel jest odruchem obronnym organizmu i jest pomocny w oczyszczaniu dróg oddechowych. Domowe sposoby na ...

Leki na chrypkę – jakie są najlepsze?

Przyczyny chrypki (zaburzenia drgań fałd głosowych) to m.in.: nadużywanie głosu, refluks żołądkowo-przełykowy czy palenie papierosów. ...

Ambroksol – działanie, dawkowanie, skutki uboczne

Ambroksol to mukolityk dostępny zarówno bez recepty, jak i z przepisu lekarza. Preparaty z ambroksolem ...

Skuteczne tabletki na gardło – jakie będą najlepsze?

Tabletki na gardło to skuteczny sposób na ból towarzyszący infekcjom. Kiedy gardło boli i piecze, ...

Tabletki na suchy kaszel – z kodeiną, dekstrometorfanem czy ziołami?

Leki przeciwkaszlowe stosuje się w leczeniu suchego, męczącego kaszlu, natomiast środki o działaniu wykrztuśnym zażywa ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon