Diclofenac (diklofenak) – co to za lek, działanie, wskazania, preparaty, przeciwwskazania, skutki uboczne

Diklofenak (diclofenac) jest lekiem z grupy NLPZ o działaniu przeciwbólowym oraz przeciwzapalnym, dlatego znajduje zastosowanie w przypadku wielu dolegliwości związanych z narządem ruchu, w tym zmian reumatycznych oraz jako środek na ból mięśni i stawów. Preparaty z tym lekiem występują w wielu postaciach, w aptekach dostępny jest diclofenac czopki, żel, plastry czy tabletki. Wiele z nich dostępnych jest bez recepty. Silne działanie diklofenaku wykorzystywane jest w medycynie od 40 lat, nie bez znaczenia pozostają jednak możliwe skutki uboczne po jego stosowaniu.

Diclofenac – co to za lek i jak działa?

Diklofenak (Diklofenacum) to pochodna kwasu octowego należąca do grupy leków o nazwie niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Ich mechanizm działania polega na hamowaniu aktywności enzymów (COX-1, COX-2), które mają wpływ na wytwarzanie prostaglandyn zapalnych.

Prostaglandyny są wytwarzane w organizmie jako reakcja na czynnik chorobotwórczy. Zmniejszenie wydzielania prostaglandyn przez diklofenak skutkuje wyeliminowaniem objawów, takich jak np.: stan zapalny, obrzęk, zaczerwienienie, ból, gorączka. Stąd działanie diklofenaku:

  • przeciwzapalne,
  • przeciwbólowe,
  • przeciwgorączkowe,
  • przeciwobrzękowe.

Diklofenak – wskazania – na co pomaga?

Ze względu na swoje szerokie działanie diklofenak zastosowanie znajduje w przypadku chorób reumatycznych, ale także jako lek przeciwbólowy przy dolegliwościach niezwiązanych ze zmianami reumatycznymi. Możliwe jest także zastosowanie leku diklofenak na ból zęba, bóle menstruacyjne czy migreny.

Wskaznia do stosowania diklofenaku to m.in.:

  • bóle pourazowe – stłuczenia, skręcenia, naciągnięcia ścięgna lub więzadeł;
  • stany zapalne;
  • zapalenie ścięgien;
  • łokieć tenisisty;
  • zapalenie torebki stawowej;
  • obrzęk;
  • bóle po operacjach i zabiegach, w tym stomatologicznych;
  • ból i stany zapalne wynikające z chorób ginekologicznych;
  • bolesne miesiączkowanie;
  • ból pleców;
  • choroby reumatyczne, np. reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów;
  • w stanach zapalnych po operacji zaćmy i innych zabiegach chirurgicznych oraz jako środek zapobiegający torbielowatemu obrzękowi plamki;
  • pourazowe stany zapalne oka;
  • ból oka i światłowstręt.

Diklofenak działa na ból głowy pochodzenia migrenowego, pomocniczo można stosować go na gardło czy zapalenie ucha.

Diclofenac – czopki, żel, tabletki, zastrzyki – jakie dawkowanie stosować?

Diklofenak występuje w wielu postaciach leków, z których zastrzyki, czopki i tabletki dostępne są na receptę. Natomiast diklofenak w plastrach przeciwbólowych oraz maść przeciwzapalna na stawy i inne schorzenia najczęściej dostępne są bez recepty.

Diklofenak – tabletki

  • Tabletki z diklofenakiem dostępne są w dawkach zawierających 50 mg, 100 mg lub 150 mg substancji działającej. Dorośli w ciągu doby mogą przyjąć maksymalnie 200 mg diklofenaku. Młodzież i dzieci powyżej 14. roku życia nie powinni przekraczać 150 mg diklofenaku na dobę.
  • Jak stosować? Tabletki należy połknąć popijając wodą. Zaleca się przyjmowanie go nie bezpośrednio przed czy po jedzeniu, a między posiłkami, ponieważ pokarm może przedłużać wchłanianie diklofenaku.
  • Jak szybko działa? Czas wchłaniania diklofenaku z przewodu pokarmowego to ok. 15–30 minut.
  • Jak długo działa? Działanie diklofenaku utrzymuje się zwykle 4-6 godzin.

Diklofenak w czopkach

  • Czopki z diklofenakiem dostępne są na receptę i występują w dawkach 50 mg i 100 mg.
  • Jak stosować? Czopek należy aplikować doodbytniczo, najlepiej po wypróżnieniu, tak aby zapobiec jego usunięciu przed wchłonięciem się leku. Lek można stosować na noc.
  • Jak długo rozpuszcza się czopek diklofenak? Wchłanianie przez błony śluzowe zwiększa dostępność leku, który działa szybciej niż w przypadku podania doustnego. Czopek diklofenak podany doodbytniczo rozpuszcza się po ok. 10–20 minutach i osiąga maksymalne stężenie w organizmie już po ok. 1 godzinie.
  • Jak długo działa czopek: efekty utrzymują się przez ok. 4–6 godzin. Nie należy stosować czopków z diklofenakiem dłużej niż przez 7 dni, jeśli lekarz nie zaleci inaczej.

Diklofenak żel i maść – do smarowania:

  • Żele przeciwbólowe i przeciwzapalne z diklofenakiem dostępne są zwykle bez recepty. Należy nakładać cienką warstwę preparatu 3–4 razy dziennie. Żel przeciwbólowy i przeciwzapalny występuje w dawkach odpowiadających 10 lub 20 mg/g soli sodowej diklofenaku (diklofenak sodowy).

Roztwór do zastrzyków z diklofenakiem

Diklofenak dostępny jest także w ampułkach do wstrzykiwań. Zastrzyki wykonuje się, gdy konieczne jest uzyskanie szybkiego działania lub jeśli nie ma możliwości podania tabletek lub czopków. Wskazania do podania diklofenaku dożylnie to najczęściej ostre stany zapalne, w tym napad dny moczanowej.

Diklofenak w plastrach:

Plastry z diklofenakiem zawierają 140 mg substancji aktywnej (diklofenak potasowy), Plastry można naklejać 2 razy dziennie. Jednocześnie można stosować tylko jeden plaster. Nie należy nakładać plastrów na uszkodzoną skórę (rany, zadrapania, wysypka).

Płyn do płukania ust, w sprayu, krople do oczu z diklofenakiem:

  • Diklofenak do oczu zwykle stosuje się w 1–2 kroplach 2–5 razy na dobę.
  • Diklofenak działa też na miejscowe stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej. Płukanie należy wykonywać 2–3 razy na dobę przy użyciu ok. 15 ml płynu. Po 30–60 sekundach płyn należy wypluć.
  • Dostępny jest także diklofenak sodowy w postaci areozolu do stosowania na skórę. Spray należy rozpylać na 2–3 razy dziennie, nie dłużej niż przez 7 dni.

Zamienniki preparatów różnią się jedynie producentem i wyglądem opakowania. Cena poszczególnych preparatów z diklofenakiem waha się w szerokim przedziale od kilku do kilkudziesięciu złotych.

Diklofenak – przeciwwskazania, interakcje, alkohol

Diklofenak to niesteroidowy lek przeciwzapalny, dlatego nie powinien być stosowany przez osoby uczulone na tą grupę leków. Przeciwwskazania do stosowania diklofenaku to choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy. Ponadto długotrwałe stosowanie diklofenaku może podrażniać błony śluzowe przewodu pokarmowego, dlatego osoby cierpiące na choroby przewlekłe wymagają kontroli lekarza.

Diklofenak w ciąży nie powinien być stosowany, zwłaszcza w III trymestrze. Lek przenika także do mleka matek karmiących. Decyzję o stosowaniu w ciąży oraz podczas karmienia piersią może podjąć jedynie lekarz, który uzna, że jest to niezbędne.

Ulotka preparatów z diklofenakiem nie informuje o możliwej interakcji z alkoholem. Jednak w trakcie stosowania diklofenaku alkohol jest przeciwwskazany. Diklofenak i alkohol przyjmowany jednocześnie znacznie zwiększa ryzyko wrzodów żołądka, krwawień z przewodu pokarmowego, uszkodzenia wątroby, a nawet udaru i zawału serca.

Ponadto, należy zachować ostrożność także u osób cierpiących na inne choroby, takie jak:

  • zaburzenia czynności wątroby i nerek;
  • astma;
  • choroby sercowo-naczyniowe;
  • cukrzyca i przyjmowanie doustnych leków przeciwcukrzycowych;
  • wysoki cholesterol;
  • podeszły wiek;
  • jednoczesne przyjmowanie innych NLPZ;
  • stosowanie kortykosteroidów;
  • palenie tytoniu;
  • wrzodziejące zapalenie okrężnicy;
  • choroba Leśniowskiego i Crohna;
  • choroby krwi, np. zaburzenia krzepliwości;
  • inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (stosowane przy depresji);
  • antybiotyki chinolonowe;
  • leki moczopędne.

Przed zażyciem leku diklofenak należy poinformować lekarza o innych przyjmowanych lekach bez recepty i nareceptę, zwłaszcza jeśli są to związki litu, cyklosporyna, digoksyna, chinolon, leki moczopędne, przeciwciśnieniowe, leki na cukrzycę oraz metotreksat.

Diklofenak – skutki uboczne

Zewnętrzne stosowanie tego leku znacznie zmniejsza ryzyko działań niepożądanych. Skutki uboczne zwykle dotyczą osób przyjmujących diklofenak doustnie i przez dłuższy czas.

Możliwe działania niepożądane po diklofenaku to m.in.:

  • bóle brzucha, nudności, wymioty;
  • biegunka, wzdęcia;
  • bóle i zawroty głowy;
  • wysypka;
  • zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych;
  • ciężkie reakcje skórne: zespół Stevensa i Johnsona, martwica toksyczna rozpływna naskórka, złuszczające zapalenie skóry;
  • krwawienia z przewodu pokarmowego objawiające się ciemnym stolcem, krwistą biegunką lub wymiotami;
  • wrzody żołądka i/lub jelit;
  • zapalenia jamy ustnej;
  • zaburzenia przełyku;
  • niewydolność nerek;
  • zwiększone ryzyko zawału serca i udaru;
  • zapalenie trzustki.

Bibliografia

  1. Gorczyca M., Zejc A., Chemia leków, Podręcznik dla studentów farmacji i farmaceutów, Warszawa 2018.
  2. Kruk M., Maciejczyk A., Bezpieczeństwo farmakoterapii, Medipage, Warszawa 2017.
Opublikowano: ; aktualizacja: 11.04.2019

Oceń:
4.7


Może cię

Maść na ból pleców – przeciwbólowa, przeciwzapalna, rozgrzewająca czy chłodząca?

Ból części lędźwiowo-krzyżowej pleców jest częstą dolegliwością wśród dorosłych pacjentów. Ulgę mogą przynieść leki doustne, ...

Opokan – ulotka, skład, dawkowanie, zamiennik, skutki uboczne, opinie, cena

Najważniejsze informacje dla pacjenta na temat leku Opokan w tabletkach (7,5 mg, tabletki, Meloxicamum) dotyczą ...

Maść na stawy – jak wybrać najlepszą maść na ból stawów?

Bóle mięśniowo-stawowe nie dotyczą wyłącznie osób starszych. Choroba zwyrodnieniowa to częsta dolegliwość również wśród ludzi ...

Wapń – sposób na zdrowe kości

Przez całe życie układ kostny ulega przemianom fizycznym i chemicznym. Pełni funkcję ochronną dla narządów, ...

Leki na rwę kulszową – zastrzyki, maść czy tabletki?

Rwa kulszowa to zespół bólowy lędźwi, ostry ból w okolicy lędźwiowo-krzyżowej kręgosłupa (w obrębie nerwu ...

Co to jest glukozamina?

Glukozamina a dokładniej ujmując siarczan glukozaminy jest składnikiem preparatów mających na celu łagodzenie objawów choroby ...

Leki na ból kręgosłupa

Bardzo duża grupa ludzi uskarża się na ból kręgosłupa różnego pochodzenia. Pacjenci zgłaszający się do ...

Leki na osteoporozę – tabletki, zastrzyki i naturalne leczenie osteoporozy

Leczenie osteoporozy przebiega przy udziale naturalnych sposobów oraz farmakoterapii. Odpowiednie żywienie może wpłynąć na uciążliwe ...

Leki na ból mięśni i stawów – jak leczyć bóle stawów i mięśni?

Pacjenci zgłaszający się do aptek często uskarżają się na bóle mięśni i stawów różnego pochodzenia. ...

Maść przeciwbólowa i przeciwzapalna – jak stosować i jaką wybrać?

Maść przeciwbólowa jest dobrym lekiem na ból stawów i mięśni. Zawiera ona substancje należące do ...

DMSO – żel, krem, maść, płyn – kiedy stosować i jak dawkować?

Dimetylosulfotlenek (DMSO) to naturalny lek o działaniu przeciwbólowym oraz przeciwzapalnym. Jego skuteczność polega na łatwym ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon