Leczenie osłonowe w antybiotykoterapii

Biegunka to częste powikłanie, związane ze stosowaniem antybiotyków. Skutecznym sposobem, który przed nią chroni, jest stosowanie leczenia osłonowego – żywych kultur bakterii, zwanych probiotykami. Występują one w produktach fermentowanych – jogurtach, kefirach lub mleku. Warto jednak dodatkowo zastosować preparaty farmaceutyczne lub suplementy diety, aby zapewnić odpowiednią dawkę „pożytecznych bakterii”.

Wpływ antybiotyków na mikroflorę jelit

Skład flory bakteryjnej człowieka uzależniony jest od wielu czynników – wieku, środowiska w którym żyje, rodzaju pożywienia, stresu czy chorób. Istnieje niemal 500 gatunków bakterii, które wchodzą w skład flory bakteryjnej organizmu ludzkiego. Pełnią one wiele pożytecznych funkcji – biorą udział w trawieniu resztek pokarmowych poprzez fermentację, stymulują wzrost i odnowę błony śluzowej jelit, działając na drobnoustroje chorobotwórcze przyczyniają się do pobudzania układu odpornościowego. Ponadto, wytwarzają witaminę K, której organizm ludzki nie potrafi sam syntetyzować.

Stosowanie antybiotyków (zwłaszcza drogą doustną) prowadzi do niszczenia naturalnej flory jelit – tzw. dyzbakteriozy. Objawia się to:

  • zaburzeniami trawienia,
  • utrudnionym wchłanianiem substancji odżywczych,
  • niedoborem witamin,
  • podatnością na zakażenia.

Sztandarowym tego przykładem jest wystąpienie rzekomobłoniastego zapalenia jelit – toksyczne działanie antybiotyków (głównie klindamycyny, ampicyliny, amoksycyliny) na błonę śluzową jelit sprzyja infekcji bakterią Clostridium difficile. Chory cierpi z powodu gorączki, bólów brzucha oraz masywnych biegunek, czasem z domieszką krwi.

Jakie są działania niepożądane antybiotyków?

Pomimo niewątpliwych korzyści, wynikających ze stosowania antybiotykoterapii, należy pamiętać o możliwych skutkach ubocznych, pojawiających się podczas uporczywej, długo trwającej terapii. Efekt ten uzależniony jest nie tylko od rodzaju antybiotyku ale i od stosowanej dawki leku.

Stosunkowo często występującym powikłaniem są reakcje uczuleniowe – przyjmują postać wysypki skórnej, obrzęku a nawet wstrząsu anafilaktycznego.

Szczególnym powikłaniem jest wystąpienie lęku, omamów wzrokowych, zmiana percepcji czasu oraz parestezje (mrowienie, drętwienie) po podaniu domięśniowym penicyliny prokainowej. Zjawisko to nosi nazwę zespołu Hoigne i wymaga różnicowania z wstrząsem anafilaktycznym. Co ciekawe, zespół Hoigne nie stanowi przeciwwskazania do stosowania penicyliny w przyszłości, jednak z powodu nieprzyjemnych doznań, pacjenci preferują antybiotyki z innej grupy.

Powikłania mogą także wynikać z toksycznego działania antybiotyku na narządy – uszkodzeniu ulega głównie wątroba, nerki, szpik kostny. Może dojść do pogorszenia słuchu lub wzroku.

Co to jest leczenie osłonowe?

Ze względu na niekorzystny wpływ antybiotyków na florę bakteryjną jelit, zalecane jest stosowanie leczenia osłonowego już od pierwszego dnia antybiotykoterapii, aby przeciwdziałać niepożądanym działaniom antybiotyków. Leczenie osłonowe polega na stosowaniu probiotyków. Są to żywe, ściśle zdefiniowane drobnoustroje, które wchodzą w skład flory fizjologicznej jelit. Pomagają przywrócić równowagę we florze jelit, hamują wzrost niektórych bakterii chorobotwórczych, działają przeciwwirusowo oraz przeciwzapalnie. Drobnoustrojami tymi są najczęściej bakterie produkujące kwas mlekowy z grupy Lactobacillus, Bifidobacterium, a także drożdżaki Saccharomyces.

Innymi preparatami o podobnej skuteczności są prebiotyki – występujące w postaci kapsułki oraz w pożywieniu (np. cebuli, szparagach) nierozpuszczalne substancje stymulujące wzrost fizjologicznej flory jelit. Substancjami tymi są: inulina oraz oligosacharydy obecne w mleku kobiecym. Prebiotyki nigdy nie zawierają drobnoustrojów, jedynie stymulują wzrost bakterii i chronią przed szkodliwym działaniem środowiska. Połączenie probiotyku z prebiotykiem nosi nazwę synbiotyku.

Szacuje się, że dzienna dobowa dawka terapeutyczna bakterii wynosi około 5*106 - 109 CFU/d. (CFU to tzw. Jednostka Tworząca Kolonię). Dobrym ich źródłem są produkty fermentowane – jogurty, kefiry oraz mleko. Nie pozwalają one jednak na utrzymanie stałego, pożądanego poziomu bakterii. Z tego powodu zaleca się stosowanie preparatów farmaceutycznych, które nie tylko chronią bakterie przed niekorzystnym działaniem soku żołądkowego, ale ich skład dostosowany jest do zmieniającej się z wiekiem flory bakteryjnej człowieka.

Leczenie osłonowe powinno się stosować od pierwszego dnia antybiotykoterapii i kontynuować jeszcze przez kilka dni po jego odstawieniu. Najlepiej przyjmować probiotyk na 2 godziny przed lub 2 godziny po antybiotyku, aby uniknąć wpływu antybiotyku na bakterię probiotyczną. Lek osłonowy dobrze jest popić dużą ilością wody lub mleka, kefiru.

Jakie jest inne zastosowanie probiotyków?

Podstawowym wskazaniem do stosowania probiotyków, czyli drobnoustrojów probiotycznych jest zapobieganie biegunce poantybiotykowej oraz ostrym biegunkom bakteryjnym. Istnieją jednak szerokie wskazania do leczenia wspomagającego – m.in.:

Efekt zawsze uzależniony jest od szczepu i dawki stosowanego drobnoustroju.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Probiotyki doustne i dopochwowe

Probiotyki to żywe organizmy, najczęściej szczepy bakterii, które ograniczają namnażanie szkodliwych mikroorganizmów. Powszechnie stosowane są ...

Jak dbać o higienę intymną latem? Czy latem infekcje intymne wystepują częściej?

Statystycznie, przynajmniej raz w życiu, każda kobieta doświadczy objawów infekcji intymnej. Najczęściej występują u kobiet ...

Niepożądane działania antybiotyków

Oprócz klinicznych korzyści, jakie niosą za sobą antybiotyki, istnieje również ryzyko powstania objawów niepożądanych po ...

Bakteria Clostridium difficile – zakażenie – przyczyny, objawy, leczenie

Szeroko stosowana antybiotykoterapia, szczególnie jeśli jest bezpodstawna oraz długotrwała, sprzyja pojawieniu się powikłań pod postacią ...

Dieta w antybiotykoterapii

Antybiotyki to środki w leczeniu infekcji bakteryjnych. Większość działa na zasadzie likwidowania bakterii – ich ...

Osłona antybiotykowa – jak wybrać probiotyk przy antybiotyku?

W trakcie stosowania antybiotykoterapii mogą wystąpić skutki uboczne, związane z niszczeniem tzw. flory fizjologicznej, czyli ...

Cefalosporyny I, III generacji, wskazania, działania niepożądane

Antybiotyki β-laktamowe to grupa chemioterapeutyków przeciwbakteryjnych. Uważane są za najskuteczniejsze ze względu na bardzo szerokie ...

Biegunka po antybiotyku

Obecnie wykorzystanie antybiotyków w leczeniu bakteryjnych schorzeń jest powszechne i dostępne dla każdego pacjenta. Dzięki ...

Infekcje intymne a probiotyki

Infekcje intymne to najczęstsza przyczyna zgłaszania się pacjentek do ginekologa. Wśród metod zapobiegania zakażeniom pochwy ...

Czym są probiotyki, jak działają i kto powinien je stosować?

Probiotyki to szczepy bakterii niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Probiotyki obecne są w przewodzie pokarmowym ...

Doustne probiotyki ginekologiczne – skuteczny sposób na zapobieganie infekcjom intymnym

Większość kobiet w ciągu życia będzie miała do czynienia z objawami infekcji intymnej. Świąd, pieczenie, ...

Probiotyki

Probiotyki nazywane są dobrymi bakteriami. Probiotyki to produkty, które w swoim składzie zawierają bakterie z ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon