Kofeina w tabletkach i lekach – czy pomaga w leczeniu bólu oraz przeziębienia?

Brak zdjęcia

7 listopada 2017

Działanie pobudzające kofeiny jest powszechnie znane. Może być ona jednak wykorzystana także jako składnik leków przeciwbólowych lub tych stosowanych w leczeniu objawów przeziębienia i grypy. Co prawda kofeina nie posiada własnego działania przeciwbólowego, ale zwiększa skuteczność substancji działających w ten sposób. Czy kawa pomaga na ból głowy? Jaka jest zależność między nadmiarem kofeiny w organizmie a migreną?

Kofeina w tabletkach – czy pomaga w walce z bólem?

Kofeina, zawarta m.in. w kawie, herbacie czy mate, jest znana przede wszystkim ze swojego działania pobudzającego. Ma ona jednak jeszcze inne zastosowanie – bywa składnikiem leków przeciwbólowych.

Mimo że sama nie ma właściwości przeciwbólowych, dodana do substancji o takim działaniu (paracetamolu czy któregoś z niesteroidowych leków przeciwzapalnych – najczęściej kwasu acetylosalicylowego – potocznie nazywanego aspiryną), wchodzi z nią w interakcję, która poprawia jej skuteczność w leczeniu bólu. Takie medykamenty występują w postaci: tabletek z kofeiną, kapsułek lub tabletek musujących. Mogą być stosowane u dorosłych i dzieci powyżej 12 lat, o ile nie zawierają aspiryny.

Preparaty takie mogą także zawierać trzeci składnik wzmacniający działanie przeciwbólowe leku. Może to być np. kodeina, propyfenazon lub etenzamid. Mogą one także zawierać 2 substancje z wcześniej wymienionych (paracetamol i kwas acetylosalicylowy) oraz kofeinę.

Kofeina jako składnik leków na przeziębienie

Kofeina może być także składnikiem preparatów stosowanych w leczeniu objawów przeziębienia. Zazwyczaj zawierają one substancję o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym (paracetamol) lub mającą oprócz nich działanie przeciwzapalne (zwykle jest to ibuprofen lub kwas acetylosalicylowy).

Dodatek kofeiny wynika z opisanej interakcji i ma za zadanie poprawić działanie przeciwbólowe preparatu. Trzeba jednak pamiętać, aby nie stosować takiego leku wieczorem, ponieważ, ze względu na pobudzające działanie kofeiny, mogą wystąpić trudności z zaśnięciem. Jeśli stosowanie go przez 3 dni nie zniesie objawów choroby, należy skonsultować się z lekarzem.

Takie preparaty mogą zawierać także dodatkowe składniki mające leczyć objawy przeziębienia, np. witaminę C lub substancje działające wykrztuśnie. Występują one w formie kapsułek, tabletek (również musujących) lub w saszetkach z proszkiem do sporządzenia roztworu. O ile nie zawierają one kwasu acetylosalicylowego, mogą być stosowane powyżej 12 lat. W przeciwnym razie – dopiero powyżej 16. roku życia.

Kofeina w leczeniu bólu – czy kawa pomaga na ból głowy?

Obecność kofeiny w leku przeciwbólowym pomaga nie tylko na ból głowy. W jednym z badań porównywano działanie ibuprofenu w dawce 400 mg oraz ibuprofenu w takiej samej dawcew połączeniu ze 100 mg kofeiny u pacjentów po wyrwaniu trzeciego zęba trzonowego (nazywanego potocznie „ósemką”). Zaobserwowano wyższość preparatu dwuskładnikowego nad tym z samym ibuprofenem – zarówno pod względem skuteczności leku, jak i szybkości działania.

Przegląd 4 badań sugeruje większą skuteczność niższej dawki ibuprofenu (200 mg) w połączeniu ze 100 mg kofeiny w leczeniu bólu pooperacyjnego. Autorzy przeglądu proponują wypicie filiżanki umiarkowanie mocnej kawy po zażyciu tabletki przeciwbólowej, jeśli nie ma dostępu do gotowego leku z tymi 2 substancjami.

W tym przypadku połączenie kawy i tabletek przeciwbólowych powinno przynieść większą ulgę w bólu. Podobny skutek przyniesie to także w dolegliwościach bólowych innego pochodzenia. Wyjątkiem jest ból głowy po wypiciu zbyt dużych ilości kawy lub innych napojów zawierających kofeinę – z oczywistych względów kolejna dawka kofeiny nasila ból.

Ból głowy po kawie i po odstawieniu kofeiny

Mimo że kofeinę dodaje się do preparatów przeciwbólowych, pacjenci skarżą się niekiedy, że odczuwają ból głowy po kawie rozpuszczalnej czy też parzonej w szklance. Przyczyną jest zazwyczaj zbyt duża dawka kofeiny spożyta w ciągu dnia. Ulgę w tym przypadku przyniosą sen lub odpoczynek na świeżym powietrzu. Można również zażyć środki przeciwbólowe – należy jednak sprawdzić, czy nie jest w nich zawarta kofeina – mogłoby to nasilić dolegliwości bólowe.

Znane jest także zjawisko bólu głowy po odstawieniu kawy. Ma ono miejsce u osób, które spożywają ją w dużych ilościach i nagle radykalnie je zmniejszają. Z tego względu nie powinno się rezygnować z dnia na dzień całkowicie z tego napoju, a stopniowo zmniejszać liczbę wypijanych filiżanek kawy.

Migrena a kawa

Wpływ kawy na bóle migrenowe jest kwestią indywidualną u każdego z pacjentów na nie cierpiących. Należy więc obserwować uważnie swój organizm i wpływ kawy na dolegliwości związane z migreną. Z jednej strony u części pacjentów występuje migrena po wypiciu kawy, zwłaszcza jej nadmiernych ilości. U niektórych pacjentów już druga porcja dowolnego napoju z kofeiną może nasilić napady migreny. Ci chorzy powinni unikać produktów i leków zawierających tę substancję.

Z drugiej natomiast, pacjentom, którzy tego nie doświadczają, zaleca się stosowanie preparatów przeciwbólowych zawierających kofeinę, jeśli leki z samym paracetamolem lub substancją należącą do NLPZ nie przynoszą ulgi. Przyczyną jest wspomniana wcześniej korzystna interakcja między nią a lekami przeciwbólowymi.

Bibliografia:

  • https://www.mp.pl/medycynarodzinna/artykuly/133310,migrena-kryteria-diagnostyczne-leczenie-wskazania-do-konsultacji
  • https://www.mp.pl/neurologia/wytyczne/52321,leczenie-farmakologiczne-migreny-podsumowanie-aktualnych-wytycznych-european-federation-of-neurological-societies
  • T. Weiser, E. Richter, A. Hegewisch, D.D. Muse, R. Lang: Efficacy and safety of a fixed-dose combination of ibuprofen and caffeine in the management of moderate to severe dental pain after third molar extraction, European Journal of Pain. 2017 Aug 14.
  • S. Derry, PJ Wiffen, RA Moore: Single dose oral ibuprofen plus caffeine for acute postoperative pain in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2015 Jul 14; (7).
Opublikowano: ; aktualizacja: 13.11.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Leczenie jaskry – leki na jaskrę

Jaskra to poważny problem okulistyczny, stanowi bowiem jedną z głównych przyczyn ślepoty. W farmakoterapii tej ...

Antybiotyk na anginę – kiedy stosować i jaki antybiotyk na anginę ropną wybrać?

Angina ropna to bakteryjne zakażenie gardła wywołane przez paciorkowce β-hemolizujące z grupy A. W jej ...

Jaki syrop wybrać na kaszel mokry?

Kaszel mokry, zwany inaczej wilgotnym lub produktywnym przebiega z odkrztuszaniem wydzieliny. Leczenie mokrego kaszlu opiera ...

Co to jest inozyna (pranobeks inozyny)?

Inozyna to substancja czynna, która ma działanie przeciwwirusowe i immunostymulujące. Ten lek na wirusy do ...

Paracetamol – skuteczny lek na gorączkę, ból i przeziębienie

Paracetamol uznawany jest za lek stosowany w niemal każdej sytuacji klinicznej. Jest najczęściej wybieranym lekiem ...

Leki a alkohol

Alkohol bezwzględnie nie powinien być łączony z jakimikolwiek lekami doustnymi, zarówno tymi dostępnymi na receptę ...

Krople do nosa na zatoki – jakie krople na katar zatokowy wybrać?

Zapalenie zatok może być powodowane przez wirusy, bakterie lub grzyby. W początkowej fazie choroby ulgę ...

Jak wybrać dobre tabletki na żylaki bez recepty?

Żylaki nóg dają objawy, takie jak np.: uczucie ciężkości, bóle czy skurcze. W leczeniu wykorzystuje ...

Dawkowanie i zasady podawania insuliny

Insulina jest podstawowym lekiem w terapii cukrzycy typu 1 oraz bardziej zaawansowanych stadiów typu 2. ...

Co na zaparcia?

Zaparcia to częsta i uciążliwa dolegliwość. O zaparciach można mówić wtedy, gdy defekacja występuje w ...

Spray do uszu – jak wybrać dobry spray do czyszczenia uszu?

Nie wolno usuwać woskowiny z ucha przy pomocy patyczka kosmetycznego. Jak zatem dbać o higienę, ...

Leki na alergię bez recepty – jakie leki przeciwalergiczne bez recepty wybrać?

Objawy alergii, takie jak: swędzenie i zaczerwienie oczu, wodnista wydzielina z nosa czy wysypka lub ...

Komentarze (0)