Zatoki przynosowe – jak je leczyć i kiedy iść do lekarza?

Zapalenie zatok przynosowych jest częstym schorzeniem, z którym zgłaszają się chorzy do lekarza pierwszego kontaktu oraz laryngologa. Większość przypadków początkowego stadium zatkanych zatok można leczyć domowymi sposobami oraz lekami ogólnie dostępnymi bez recepty. Tylko w niektórych przypadkach konieczna jest wizyta u lekarza i wlączenie odpowiednio dobranego antybiotyku na zatoki.

Zatoki przynosowe – gdzie są i jaka jest ich budowa?

Zatoki przynosowe to uchodzące do jamy nosowej przestrzenie znajdujące się kościach twarzoczaszki. Rozmieszczone są w sposób symetryczny wokół oczu i nosa, łącząc się z jego jamami poprzez tzw. kompleks ujściowo-przewodowy. Wyścielone są cienką błoną śluzową, na powierzchni której znajdują się rzęski i gruczoły warunkujące prawidłowe oczyszczanie zatok.

Zatoki przynosowe obejmują następujące struktury:

  • zatoki czołowe – zlokalizowane w kości czołowej parzyste przestrzenie oddzielone przegrodą czołową;
  • zatoki szczękowe – występują parzyście w kości szczękowej, przyjmując kształt piramidy;
  • zatoki klinowe – położona najgłębiej, nieregularna przestrzeń kształtem przypominająca motyla;
  • zatoki sitowe – znajdują się między jama nosową a oczodołami, są najmniejsze spośród wszystkich rodzajów zatok.

Ostre zapalenie zatok przynosowych towarzyszy najczęściej infekcjom w górnych drogach oddechowych. Przeziębienie, w trakcie którego dochodzi do zapalenia błony śluzowej jamy nosowej oraz gardła, doprowadza niekiedy do zablokowania kompleksu ujściowo-przewodowego zatok do nosa, bądź też szerzenia się infekcji przez ciągłość z jamy nosa do zatok. Chorzy skarżą się wtedy na zatkane zatoki, ból u nasady nosa czy ból głowy przy schylaniu. Odetkanie zatok oraz zapewnienie ich powietrzności stanowi podstawę sukcesu leczenia w ostrej fazie choroby.

Ostre zapalenie zatok przynosowych – objawy

Najczęściej mamy do czynienia z wirusowym zapaleniem zatok. Objawy chorych zatok są dość charakterystyczne, dlatego rozpoznanie stawia się na podstawie wywiadu od chorego, pomocniczo wykonywane są także badania obrazowe (RTG zatok, tomografia komputerowa zatok wykonywane w przewlekłym zapaleniu zatok przynosowych).

Objawy zapalenia zatok przynosowych zależą od tego, które struktury zostaną objęte objęte infekcją. Do wspólnych oznak chorych zatok należą:

  • ból w rzucie chorych zatok w obrębie twarzoczaszki, określany jako ból zatok,
  • katar skutkujący uczuciem zatkanego nosa,
  • pogorszenie węchu.

W przypadku zapalenia zatok czołowych typowy jest dodatkowo tępy, rozpierający ból u nasady nosa, chorzy skarżą się również na tzw. zatokowy ból głowy. Silny ból głowy pojawia się także w zapaleniu zatoki klinowej. Lokalizuje się głównie między oczami, jednak często promieniuje do nasady głowy i potylicy, nasilając się przy pochylaniu, podczas leżenia czy po wysiłku. W zapaleniu zatok szczękowych może pojawić się obrzęk policzka po stronie zajętej zatoki i ból przy ucisku. Łzawienie i ból umiejscowiony za gałkami ocznymi może wskazywać natomiast na zapalenie zatok sitowych.

W przypadku wirusowego zapalenia zatok przynosowych oprócz wyżej wymienionych objawów, występują również dodatkowo symptomy przeziębienia/grypy (stany podgorączkowe, gorączka, bóle mięśniowo-stawowe) oraz uczucie senności, czy też ogólne osłabienie. Objawy bakteryjnego zapalenia zatok są zazwyczaj bardziej nasilone.

Leczenie zatok objętych zapaleniem wywołanym przez wirusy jest najczęściej objawowe.

Na zatoki nosowe – leki bez recepty: tabletki, spraye, syropy

Jak leczyć zatoki nosowe w domu? W przypadku, gdy dokucza nam uczucie zatkanego nosa lub ból zatok, możemy na początku wypróbować domowe sposoby i ogólnie dostępne leki na zatoki bez recepty. Z reguły dobre efekty przynoszą tabletki na zatoki – niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ, np. ibuprofen), często wzbogacone także o dodatkowe składniki obkurczające błonę śluzową (np. pseudoefedryna). Ważnym elementem w leczenia ostrego zapalenia zatok przynosowych z nadmierną i płynną wydzieliną jest zastosowanie preparatów donosowych, zmniejszających przekrwienie i obkurczających błonę śluzową (np. oksymetazolina).

W celu rozrzedzenia zalegającej wydzieliny towarzyszącej uczuciu zatkanego nosa i poprawy jej ewakuacji z zapchanych zatok przynosowych można zastosować mukolityk. Tego typu lek na zatoki przynosowe występuje w postaci syropu lub tabletek (np. ambroksol), który zmniejszając lepkość śluzu ułatwi jego odpłynięcie i oczyszczenie zatok i nosa.

Poza tym istnieje wiele preparatów na zatoki na bazie ziół i roślin (np. dobre zioła na zatoki to m.in. korzeń goryczki, kwiat pierwiosnka, prawoślaz), które mają działanie wspomagające terapię stanów zapalnych zatok. W przypadku podejrzenia alergicznego zapalenia zatok przynosowych powinno się zastosować lek przeciwhistaminowy (np. loratadyna).

Oczyszczanie zatok przynosowych można przeprowadzić przy użyciu soli fizjologicznej lub wody morskiej do nosa.

Domowe sposoby na chore zatoki przynosowe

Syropy, leki donosowe i tabletki na zatoki to nie jedyne środki, które warto wykorzystywać w leczeniu zatok przynosowych objętych stanem zapalnym. Domowe sposoby na zatoki mogą znacznie skrócić czas trwania infekcji i przynieść doraźną ulgę.

  • Dobrym sposobem są inhalacje na zatoki, np. z wykorzystaniem olejków eterycznych. Rozrzedzają zalegającą wydzielinę i pomagają odetkać zatkane zatoki.
  • Pomoże także sól fizjologiczna i woda morska do nosa, które pozwolą oczyścić i upłynnić śluz lub/i zmniejszyć obrzęk błony śluzowej nosa. Często zawierają one w składzie substancje nawilżające i łagodzące podrażnienia (np. pantenol).
  • W oczyszczaniu nosa dobra jest płukanie zatok nosowych przy użyciu dostępnych w aptekach zestawów do irygacji. Warto sięgnąć po nie nie tylko w zapaleniu zatok przynosowych wywołanym przez wirusy, ale także, by usunąć wodnistą wydzielinę towarzyszącą alergii.

Na ból zatok pomogą ciepłe okłady wykonane np. z nasączonych w ciepłej wodzie gazików. Warto zadbać także o optymalne nawilżenie powietrza.

Zapalenie zatok – kiedy antybiotyk na zatoki jest konieczny?

Ze względu na fakt, iż zdecydowana większość ostrych zapaleń zatok przynosowych jest spowodowana infekcją wirusową, często towarzyszącą zakażeniom górnych dróg oddechowych, można na początku wypróbować domowe sposoby na zatoki. W niektórych przypadkach, na wczesnym etapie schorzenia, lekarz na zapchane zatoki może zlecić dodatkowo krótkotrwałą miejscową donosową sterydoterapię (np. flutikazon).

W przypadkach, gdy objawom zapalenia zatok towarzyszy:

  • intensywny ból twarzoczaszki oraz wysoka gorączka (z reguły powyżej 39 stopni Celsjusza);
  • brak poprawy po 7–10 dniach leczenia zatok domowymi sposobami;
  • pogorszenie stanu klinicznego po wstępnej poprawie w przypadku leczenia domowymi sposobami;
  • zmiana charakteru wydzieliny (np. z śluzowej na ropną);

należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu, celem weryfikacji rozpoznania, gdyż wyżej wymienione objawy mogą świadczyć o nadkażeniu bakteryjnym zatok lub powikłaniach. Wtedy najczęściej zostaje dodatkowo zlecony antybiotyk na zatoki (np. amoksycylina).

Natomiast w przypadkach, gdy naturalne sposoby na zatoki oraz antybiotykoterapia nie przynoszą pożądanego efektu, a objawy przyjmują charakter przewlekły, chory kierowany jest do laryngologa, celem poszerzonej diagnostyki i dalszego specjalistycznego leczenia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.09.2017

Oceń:
4.3


Może cię

Zapalenie zatok

Słysząc pojęcie „zapalenie zatok” myślimy z reguły o nieskomplikowanym procesie chorobowym, podobnym do zapalenia gardła, ...

Oczyszczanie zatok – kiedy i jak wykonać czyszczenie zatok?

Oczyszczanie zatok poprzez ich płukanie roztworem soli jest wskazane w wielu chorobach zatok. Poza mechanicznym ...

Jak oczyścić zatoki? Jakie są sposoby na udrożnienie zatok?

Zatkane zatoki to częsta dolegliwość wynikająca zwykle ze stanu zapalnego. Poza uczuciem zapchanych zatok do ...

Tabletki na zatoki

Zapalenie zatok to powszechne schorzenie górnych dróg oddechowych. Jak należy leczyć zatoki? Jest kilka sposobów ...

Domowe sposoby na zapalenie zatok i problemy z zatokami

Problemy z zatokami są bardzo dokuczliwe. Zatkany nos, ból głowy, wydzielina z nosa są najczęściej ...

Przewlekłe zapalenie zatok

Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych to stan, kiedy objawy zapalenia zatok utrzymują się powyżej 12 tygodni ...

Katar zatokowy – jak leczyć? Co pomaga na zatkane zatoki?

Katar zatokowy to najbardziej wyraźny objaw towarzyszący zapaleniu zatok. Choć samo schorzenie najczęściej jest niegroźne, ...

Dobry lek na zatoki (tabletki, spray, krople) – jak wybrać?

Zapalenie zatok może być wywołane zarówno przez wirusy, jak i bakterie. Wśród objawów należy wymienić ...

Płukanie nosa i zatok – jak i czym płukać nos i zatoki?

Zapalenie błony śluzowej nosa (infekcyjne lub alergiczne) jest stwierdzane bardzo często, podobnie jak zapalenie zatok. ...

Wideo – Zapalenie zatok

Zapalenie zatok jest chorobą dosyć często występująca w naszych warunkach klimatycznych. Przewlekły katar trwający dłużej ...

Zestaw do płukania zatok – jaki irygator do zatok wybrać?

Płukanie nosa (irygacja) to domowy sposób na zapalenie zatok pozwalający na skuteczne ich oczyszczenie z ...

Zapalenie zatok a ból i zawroty głowy

Zapalenie zatok jest częstym schorzeniem, szczególnie okresu jesienno-zimowego. Powodują je infekcje wirusowe, bakteryjne lub grzybicze. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon