Przyczyny i objawy nowotworów gardła

Brak zdjęcia

23 października 2013

Najpoważniejszymi stanami chorobowymi gardła są nabłonkowe guzy złośliwe, określane jako raki. Dają wcześnie przerzuty, rozrastają się we wszystkich kierunkach gardła, a rokowanie jest zazwyczaj bardzo złe. Znajomość objawów, może pomóc w szybszym rozpoznaniu. Wczesna wykrywalność raków tej okolicy jest warunkiem skutecznego leczenia.

Budowa gardła i funkcja gardła

Gardło jest narządem, który dzieli się na trzy części:

  • nosową,
  • ustną,
  • krtaniową.

W pierwszej z nich znajdują się ujścia jamy nosowej, zatok obocznych nosa oraz przewodów słuchowych. Wysłana jest nabłonkiem migawkowym – takim samym, jaki jest w jamie nosowej. Przyjmuje się, że ta część gardła spełnią dalszą funkcję nosa.

W części ustnej obecne są łuki podniebienne, które oddzielają gardło od jamy ustnej, migdałki podniebienne oraz nasada języka. Najważniejszą jej funkcją jest udział w akcie połykania – umożliwia efektywne przesunięcie kęsa pokarmowego ku tyłowi. Bierze także udział w procesie artykulacji głosek.

Ostatnia, część krtaniowa lub tzw. gardło dolne łączy się z krtanią i przełykiem. Przypomina elastyczną „rurę”, którą pokarm spływa do przełyku.

Przyczyny nowotworów gardła

Najważniejsze przyczyny można ująć w cztery podstawowe grupy:

  • dieta,
  • pozadietetyczne czynniki środowiskowe,
  • czynniki genetyczne,
  • wirus Epsteina-Barr.

Czynniki dietetyczne

Nowotwory gardła występują szczególnie często w niektórych regionach Chin. Na podstawie tej obserwacji wykazano, że ryzyko zapadalności jest związane ze spożywaniem wędzonych i konserwowanych solą ryb, warzyw. Stanowią one tradycyjne pożywienie na terenach o wysokiej zachorowalności. Zagrożenie niesie również spożywanie innych konserwowanych produktów, głównie mięsa, jaj, owoców Szczególnie niebezpieczne jest jedzenie ich w okresie dzieciństwa. W procesie konserwowania solą wymienionych składników pokarmowych, dochodzi do wytwarzania dużych ilości nitrozamin – substancji, wykazujących działanie kancerogenne i mutagenne na komórki organizmu. W przeciwieństwie do konserwowanych produktów świeże warzywa i owoce działają antyoksydacyjnie i mogą obniżać ryzyko zachorowania. Inną przyczyną związaną z dietą, może być spożywanie niskokalorycznych i ubogich w żelazo pokarmów oraz wynikającą z tego anemią.

Czynniki pozadietetyczne

Do czynników pozadietetycznych zalicza się palenie papierosów. Prawdopodobnie palacze chorują na raki gardła od dwóch do sześciu razy częściej. Większość przypadków nie wiąże się z nadmiernym spożywaniem alkoholu, jednakże nie wykluczone, iż etanol także może w pewnym stopniu wpływać na wzrostu ryzyka zachorowania. Ponad to, przyczyną może być stosowanie oleju krotonowego w leczeniu niektórych stanów zapalnych błony śluzowej nosa.

Predyspozycja genetyczna

Predyspozycja genetyczna wynika głównie z mutacji w genach kodujących białka odpowiedzialne za prezentację obcych antygenów komórkom układu odpornościowego. Zwraca się także uwagę na możliwą rolę występowania różnych odmian genów kodujących cytochrom P450 – białka odpowiedzialnego za metabolizm określonych substancji. Wystąpienie innych form tych białek prawdopodobnie powoduje nieprawidłowe przemiany związków chemicznych odpowiedzialnych za rozwój nowotworu. Inne zaburzenia mogą być uwarunkowane obecnością genów związanych z metabolizmem wyżej wymienionych nitrozaminami oraz dymu tytoniowego.

Wirus EBV

Ostatnim ważnym czynnikiem sprawczym jest wirus EBV (Epstein-Barr virus). Atakuje on głównie limfocyty B – komórki układu odpornościowego, które są odpowiedzialne za produkcję przeciwciał. Może przebywać w tych komórkach przez całe życie. Sama zatem infekcja tym wirusem nie jest bezpośrednią przyczyną nowotworu, gdyż wiele osób jest nim zarażonych, a tylko niektórzy zachorują. Te osoby mają zazwyczaj także inne wymienione nieprawidłowości, np. mutacje genów lub były leczone wielokrotnie olejkiem krotonowym. Współdziałanie tych czynników wydaje się szczególnie zwiększać ryzyko.

Objawy nowotworów gardła

Guzy gardła we wczesnych okresach choroby często przebiegają bezobjawowo lub ich objawy są bardzo dyskretne i niecharakterystyczne. Dopiero w przypadku masywnego wzrostu bądź powiększenia węzłów chłonnych stają się przyczyną niepokoju chorych. Symptomy nowotworu różnią się od siebie w zależności od lokalizacji guza. Pierwsze objawy tych, które rozwijają się w części nosowej gardła to zazwyczaj jednostronna niedrożność nosa i jego nieżyt, szum w uszach, niedosłuch lub wycieki z nosa. Dodatkowo pojawia się ból głowy i charakterystyczny ból twarzy. Jest on spowodowany naciekiem na nerw trójdzielny, który biegnie w tej okolicy. Napady bólu zlokalizowane są w obrębie połowy twarzy. Początek jest nagły, a czas trwania wynosi od kilku sekund do maksymalnie 2 minut. Nowotwór rozrasta się i najczęściej nacieka wiele struktur podstawy czaszki. Może zatem uszkadzać inne nerwy, powodując charakterystyczne objawy neurologiczne. Ucisk na nerwy bloczkowy, okoruchowy, wzrokowy prowadzi do:

  • unieruchomienia gałki ocznej,
  • zeza zbieżnego,
  • podwójnego widzenia,
  • a nawet całkowitej utraty wzroku.

Może również naciekać gałęzie nerwu żuchwowego, doprowadzając do zaburzeń czynności mięśni, odpowiedzialnych za proces przeżuwania. Ucisk na nerw językowo-gardłowy powoduje zaburzenia czucia nasady języka, nieprawidłowe odczuwanie smaku gorzkiego i porażeniem połowy podniebienia miękkiego. Wreszcie może nastąpić uszkodzenie nerwu błędnego, które prowadzi do zaburzeń ze strony serca i układu oddechowego. W zaawansowanym okresie choroby wymienionym objawom towarzyszy podwyższona temperatura, brak apetytu, co pociąga za sobą spadek masy ciała, złe samopoczucie. Symptomy te są wynikiem rozpadu guza i towarzyszącej infekcji.

Objawy – część ustna gardła

Objawy guzów części ustnej gardła są bardzo niespecyficzne i często ich rozpoznanie jest opóźnione. Nowotwór może powodować bóle gardła, uczucie obecności ciała obcego w tej okolicy i bóle ucha po stronie guza. W miarę wzrostu guza dochodzi do naciekania języka, co prowadzi do upośledzenia jego ruchomości, zaburzenia połykania i mówienia. Inne często występujące symptomy to krwioplucie, ślinotok, nieprzyjemny zapach z ust i utrata masy ciała, związana często także z bólem przy połykaniu. Charakterystycznym objawem wynikającym z ucisku nerwu językowo-gardłowego i podjęzykowego jest szczękościsk. Dodatkowo dysfunkcja owych nerwów powoduje zbaczanie jeżyka na stronę przeciwną niż ta, po której występuje guz.

Objawy – część krtaniowa gardła

Najczęściej pierwszym objawem obserwowanym w nowotworach części krtaniowej gardła jest guz na szyi. Ponad to występują trudności w połykaniu, krztuszenie się i zachłystywanie. W końcu pojawiają się dolegliwości bólowe wskutek nacieki pni nerwowych. Występuje także cuchnienie z ust. Objawy te są bardzo często bagatelizowane przez chorych i dopiero po pojawieniu się chrypki, krwioplucia, szczękościsku i dużego bólu przy przełykaniu kęsów pokarmowych, pacjenci zgłaszają się do lekarza. Dodatkowo pojawia się duszność spowodowana zwężeniem światła krtani przez masę guza. Wiele pacjentów ma już wówczas przerzuty w węzłach chłonnych, głównie w kącie żuchwy.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Utrata głosu – przyczyny i leczenie zaniku głosu oraz chrypki (dysfonii)

Zanik głosu może być spowodowany chorobami krtani oraz zaburzeniami hormonalnymi. Często również pojawia się chrypka ...

Palenie a choroby układu oddechowego

Nałóg palenia papierosów należy niewątpliwie do najpoważniejszych wyzwań medycyny w ostatnich latach i jednocześnie jest ...

Brodawczak krtani (brodawczak w gardle)

Brodawczaki krtani to rzadka choroba spowodowana wirusem brodawczaka ludzkiego. W jej przebiegu powstają kalafiorowate narośla ...

Ból migdałka – jakie są przyczyny bolących migdałków?

Bolące migdałky to najczęściej objaw paciorkowcowego zapalenia gardła, czyli anginy. Migdałki bolą przy połykaniu i ...

Rak gardła

Rak gardła, jak każdy nowotwór w okolicy szyi i głowy stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia. ...

Sposoby na chore gardło

Typowe objawy chorego gardła to: drapanie, pieczenie, kłucie i ból gardła przy przełykaniu. Pacjenci skarżą ...

Rak krtani – przyczyny, rodzaje, objawy, badania, przerzuty, leczenie, śmiertelność

Rak krtani to najczęściej występujący nowotwór złośliwy w obrębie głowy i szyi. Wśród przyczyn jego ...

USG szyi i krtani

USG krtani to badanie obrazowe, bezbolesne i nieinwazyjne. Ultrasonografia szyi pozwala przede wszystkim na wykrycie ...

Seks oralny a rak jamy ustnej i gardła

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) może wywoływać raka jamy ustnej i gardła. Istnieje możliwość zarażenia się ...

Choroby krtani – jakie objawy wskazują, że krtań jest chora?

Choroby krtani występują zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Najczęściej diagnozuje się ostre, wirusowe ...

Mikrolaryngoskopia – badanie krtani

Mikrolaryngoskopia to badanie polegające na bezpośrednim oglądaniu krtani oraz gardła dolnego za pomocą laryngoskopu oraz ...

Dieta dla osób leczonych onkologicznie

Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ...

Komentarze (0)