Najczęstsze przyczyny zaburzeń słuchu

Brak zdjęcia

9 lipca 2013

Słuch powstaje w życiu płodowym, w związku z tym już w ciąży może dojść do jego uszkodzenia. Wady słuchu mogą mieć również podłoże genetyczne. Często są spowodowane uszkodzeniem ucha wewnętrznego, ślimaka oraz zaburzeniami w budowie elementów anatomicznych. Wady nabyte powstają natomiast podczas życia osobniczego.

Zaburzenia słuchu – rodzaje

Zmysł słuchu powstaje i zaczyna wykształcać się już w życiu płodowym. Istnieje wiele zagrożeń, które w czasie trwania ciąży mogą doprowadzić do jego uszkodzenia.

Wady słuchu mogą mieć również podłoże genetyczne, często są spowodowane uszkodzeniem ucha wewnętrznego, ślimaka oraz zaburzeniami w budowie elementów anatomicznych. Jeśli niedosłuch, bądź głuchota występuje tuż po narodzinach dziecka, wtedy mówimy o wadach wrodzonych słuchu. Wady nabyte powstają natomiast podczas życia osobniczego i możemy wśród nich wyróżnić odbiorcze oraz przewodzeniowe uszkodzenia słuchu.

Zaburzenia słuchu – wrodzone wady słuchu

W życiu płodowym człowiek bywa narażony na czynniki, mogące negatywnie wpływać na rozwój słuchu. Głównie są to choroby przebyte w tym okresie przez matkę, takie jak różyczka i toksoplazmoza oraz choroby weneryczne np. kiła. Patogeny odpowiedzialne za wystąpienie tych schorzeń mogą przechodzić przez łożysko i dostawać się do krwiobiegu płodu, wywołując groźne powikłania, wśród których znajduje się także ubytek słuchu.

Wiele leków jest również przeciwwskazanych do stosowania w ciąży ze względu na efekt ototoksyczny (czyli szkodliwy dla słuchu), który może doprowadzić do całkowitej głuchoty dziecka. Wśród nich znajdują się stosowane w zakażeniach bakteryjnych leki z grupy antybiotyków (np. gentamycyna i streptomycyna), niektóre leki moczopędne, jak również powszechnie używana aspiryna.

Niekorzystnym i groźnym dla słuchu dziecka zjawiskiem jest także konflikt serologiczny. Polega on na niezgodności występującego w krwi czynnika Rh matki i płodu. Gdy czynnik Rh matki jest ujemny, a płodu dodatni, przed porodem powinna zostać podana surowica, która zapobiegnie groźnym powikłaniom. Częstą przyczyną ubytków słuchu u dzieci są także urazy mechaniczne podczas okresu ciąży.

Część wad wrodzonych można skorygować przy użyciu implantu ślimakowego.

Nabyte wady słuchu – odbiorcze zaburzenia słuchu

Wspomniane już wcześniej zaburzenia odbiorcze słuchu najczęściej spowodowane są defektami ucha wewnętrznego oraz nieprawidłowościami ośrodkowego układu nerwowego.

Zaburzenia krążenia a wady słuchu

Wada narządu słuchu może wynikać z zaburzeń krążenia, które są następstwem chorób naczyń, jak również urazami ciśnieniowymi na skutek np. gwałtownego wybuchu. Zmiany naczyniowe są jedną z najczęstszych wad występujących u osób chorych na cukrzycę. Dochodzi u nich do pogrubienia ścian drobnych naczyń krwionośnych i tym samym zaburzenia przepływu krwi bogatej w tlen i składniki odżywcze. Wskutek tego narząd słuchu nie jest prawidłowo dotleniony i odżywiony, co uniemożliwia jego właściwe funkcjonowanie.Podobne utrudnienia mogą pojawić się w innych schorzeniach układu krążenia (miażdżyca naczyń i nadciśnienie tętnicze).

Defekty ośrodkowego układu nerwowego

W drugim przypadku drogi słuchowe są sprawne, zaś wina za defekt słuchu spoczywa na polach słuchowych znajdujących się w mózgu. Są to tak zwane centralne zaburzenia słuchu. Bodziec słuchowy po dostaniu się na błonę bębenkową zostaje przetworzony i w postaci impulsu trafia do ośrodków w mózgu odpowiedzialnych za interpretację dostarczonego sygnału.

Powodem centralnych zaburzeń słuchu są najczęściej:

Odbiorcze zaburzenia słuchu u dzieci

Często spotykamy się z pojęciem używanym przez logopedów w stosunku do swoich najmłodszych pacjentów – zaburzenia słuchu fonematycznego. Informacja dźwiękowa jest prawidłowo przekazywana do mózgu, jednak dziecko nie potrafi określić, co tak naprawdę słyszy. Rozróżnienie głosek oraz liter stanowi dla tak młodego człowieka nie lada problem.

Słuch fonematyczny największe znaczenie ma u dzieci w okresie rozwoju, odpowiada on za wykształcenie się komunikacji językowej. Dlatego bardzo ważne są ćwiczenia słuchowe z dziećmi w wieku przedszkolnym. Czytanie głosek czy naśladowanie odgłosów zwierząt, potrafią znacząco wpłynąć na rozwój narządu mowy u dziecka, a także na szybkość czytania czy też nauki.

Swój udział w rozwoju niedosłuchu bądź głuchoty mają także przyjmowane leki oraz przebyte w przeszłości choroby wirusowe: różyczka, grypa, półpasiec, a także świnka. Ponadto osoby starsze muszą liczyć się ze słabnącą z roku na rok jakością ich słuchu, w takim wypadku warto rozważyć zakup aparatu słuchowego.

Nabyte wady słuchu – przewodzeniowe zaburzenia słuchu

Mechanizm, w jakim powstają, opiera się na zdegenerowaniu, uszkodzeniu, bądź mechanicznym zatkaniu drogi przewodzenia sygnału dźwiękowego.

Przewodzeniowe zaburzenia słuchu najczęściej występują, jako powikłania po licznych zapaleniach ucha, na skutek procesów chorobowych obejmujących kosteczki słuchowe, zatkania ujścia trąbki słuchowej przez przerośnięty migdałek gardłowy, a także przez lekceważony i często niedoceniany czop woskowinowy.

Ludzie z wymienionymi powyżej zaburzeniami słuchu nie są zdolni do prawidłowego funkcjonowania w środowisku akustycznym. Przekłada się to na niezdolność właściwego odbioru informacji dźwiękowych, utrudniając tym samym funkcjonowanie w społeczeństwie, prawidłowy rozwój emocjonalny a także intelektualny. Należy wziąć też pod uwagę, iż rozwój umiejętności mówienia ściśle zależy od funkcjonowania naszego słuchu. Dlatego też bardzo ważna jest korekta słuchu u dzieci w fazie rozwoju.

Nabyte wady słuchu – urządzenia poprawiające słuch

Implant ślimakowy

Może on być zastosowany już u najmłodszych pacjentów, zapewniając im prawidłowy rozwój w okresie dzieciństwa. Jest to urządzenie elektroniczne, które składa się z dwóch części – wewnętrznej oraz zewnętrznej. Część zewnętrzna przetwarza sygnał dźwiękowy i przekazuje go do części urządzenia umieszczonej wewnątrz czaszki. Znajdująca się tam elektroda bezpośrednio pobudza nerw słuchowy i wywołuje tym samym wrażenia słuchowe. Jedynie raz na kilka lat należy wymienić źródło zasilania – baterię. Nie ma potrzeby wykonywania w tym celu ponownej operacji, gdyż jest ona położona na zewnątrz całego urządzenia.

Implant ślimakowy ma zastosowanie u osób z głuchotą bądź niedosłuchem dużego stopnia, szczególnie, gdy wada słuchu związana jest z zaburzeniami w budowie anatomicznej. Często w takich przypadkach zastosowanie aparatu słuchowego jest niemożliwe, albo nie przynosi zamierzonego efektu.

Aparat słuchowy

W związku z rozwojem techniki, na rynku istnieje wiele typów tego urządzenia. Od dużych po miniaturowe, od klasycznych po wzmacniające tylko wybrane zakresy dźwięków. Ogólnie mówiąc, jest to urządzenie, które wzmacnia głośność dźwięku przenoszonego na błonę bębenkową. Umożliwiają to miniaturowe mikrofony, oraz głośniczek położony w pobliżu błony bębenkowej. Aparat słuchowy może być stosowany u osób z niedosłuchem różnego stopnia, natomiast u osób głuchych nie będzie on miał zastosowania. Zatem jeśli słuch nie jest w dobrej formie i utrudnia nam to komunikację z otoczeniem, warto rozważyć zakup takiego urządzenia.

Zaburzenia słuchu – profilaktyka

Istnieje wiele sposobów na utrzymanie narządu słuchu w dobrej formie przez długi czas. Część z nich została przedstawiona poniżej. Należy pamiętać, że pewien stopień utraty słuchu jest czymś normalnym w procesie starzenia. Jednak dzięki przestrzeganiu paru zasad możemy opóźnić ten proces:

  • nie czyść uszu wacikami kosmetycznymi, ponieważ przesuwają one woskowinę wgłąb kanału słuchowego i doprowadzają do tworzenia się czopu woskowinowego,
  • myj uszy letnią wodą, a następnie wytrzyj delikatnie chusteczką,
  • unikaj głośnych miejsc,
  • ogranicz słuchanie muzyki przez słuchawki,
  • w zimne dni okrywaj uszy czymś ciepłym,
  • nie lekceważ infekcji górnych dróg oddechowych,
  • w przypadku wystąpienia bólu ucha, bądź wydostawania się z niego niepokojącej wydzieliny kieruj się do lekarza.

Podczas planowania rodziny, należy sprawdzić poziom przeciwciał przyszłej matki na wirusa różyczki. Jeśli ich poziom będzie niski, warto dokonać ponownego szczepienia. Niestety wystąpienie różyczki u kobiety w ciąży prawie na pewno skończy się licznymi wadami u dziecka, wśród których najczęstszym jest niedosłuch.

Opublikowano: ; aktualizacja: 18.02.2016

Oceń:
4.6


Może cię

Nerw trójdzielny

Nerw trójdzielny jest to piąty nerw czaszkowy. Wychodzi on z otworu półksiężycowatego rozdzielając się na ...

Zapalenie zatok szczękowych

Zatoki szczękowe są parzystymi jamami o kształcie ostrosłupa zlokalizowane w kościach szczęki. Wchodzą w skład ...

Zapalenie nosogardła – jak leczyć objawy zapalenia nosogardła?

Zapalenie nosogardła to inaczej zapalenie błony śluzowej nosa, zatok i gardła. To jeden z najczęstszych ...

Krzywa przegroda nosowa

Zaopatrzenie organizmu w odpowiednią ilość tlenu to podstawowa funkcja naszego układu oddechowego. Co jeśli nasze ...

Ostre i przewlekłe zapalenie zatok a uprawianie sportu

Wśród chorób zatok najczęściej spotykanymi są: ostre i przewlekłe zapalenie zatok przynosowych. Choroby te należą ...

Suchość w ustach (kserostomia)

Kserostomia, czyli uczucie suchości w ustach, towarzyszy różnym stanom patologicznym. Może występować w przypadkach odwodnienia, ...

Nagłe pogorszenie słuchu – zapalenie trąbki słuchowej

Częste infekcje zatok oraz gardła mogą sprzyjać powstawaniu stanów zapalnych w obrębie ucha środkowego. Część ...

Dlaczego usuwa się migdałki?

Usuwanie migdałków (tonsillektomia) to zabieg, który wykonuje się m.in. w przypadku ich powiększenia do rozmiarów ...

Balonikowanie zatok – na czym polega zabieg balonoplastyki?

Balonikowanie zatok, inaczej balonoplastyka, to jedna z metod leczenia zapalenia zatok. Dzięki wykorzystaniu endoskopii jest ...

Kostniak zatok – przyczyny, objawy i leczenie kostniaka zatokowego

Kostniaki zatok są nowotworami łagodnymi wywodzącymi się z komórek kości zatok przynosowych. Przyczyn ich powstawania ...

Bakteryjne zapalenie zatok – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie zatok przynosowych jest nieprzyjemną dolegliwością. Ostre ropne zapalenie zatok objawia się bólem głowy przy ...

Zatkane ucho – przyczyny i leczenie uczucia zatkanego ucha

Uczucie zatkanego ucha jest szczególnie dokuczliwą dolegliwością. Wiąże się zazwyczaj z pogorszeniem słuchu oraz z ...

Komentarze (0)