Grzybica ucha – jakie są objawy, przyczyny, leczenie, grzybiczego zapalenia ucha

Pierwsze objawy grzybicy ucha zewnętrznego to: ból, swędzenie, pieczenie, uczucie rozpierania i płyn w uchu oraz wyciek, najczęściej o barwie żółtej. Konieczne jest szybkie podjęcie leczenia i najczęściej podanie antybiotyku. Skuteczna jest także maść stosowana miejscowo. Wyleczenie zakażenia grzybiczego wymaga czasu i trwa najczęściej wiele tygodni. Powikłaniem choroby może być infekcja ucha środkowego oraz perlak ucha.

Co to jest grzybica ucha i jakie są jej przyczyny?

Grzybica najczęściej kojarzy się ze zmianami na paznokciach rąk i stóp, jednakże mogą one pojawiać się również w innych miejscach, m.in. w jamie ustnej, przełyku, uchu i gardle.

Najczęstszą czynnikiem etiologicznym grzybicy ucha są drożdżaki z rodzaju Candida, a szczególnie Candida albicans, który jest przyczyną ponad 90 proc. infekcji grzybiczych. Przyczyną zachorowania są także inne grzyby: Candida tropicalis, Candida glabrata oraz Candida parapsilosis. Rzadziej spotyka się zakażenia innymi grzybami, takimi jak Aspergillus, Mucor czy Rhizopus.

Wspomniane mikroorganizmy fizjologicznie kolonizują jamę ustną, gardło oraz jamę nosową. Ludzki organizm jest dla nich środowiskiem życia, pożywieniem oraz miejscem wydalania zbędnych produktów przemiany materii. Sprawny system immunologiczny zdrowego człowieka hamuje nadmierny rozwój Candida, jednak w momencie osłabienia odporności grzyby te stają się groźnymi patogenami.

Grzybica ucha – czynniki ryzyka

Istnieje wiele sytuacji, w których jesteśmy szczególnie predysponowani do zakażeń grzybiczych ucha. Są to zwłaszcza niedobory odporności. Choroba ucha rozwija się częściej w przypadku niedożywienia, w tym szczególnie wtedy, gdy pojawiają się niedobory żelaza, molibdenu, witamin z grupy B. Niedostateczne warunki bytowe, zamieszkiwanie w internatach, koszarach i innych dużych skupiskach zwiększa ryzyko zachorowania na grzybicę ucha.

Czynnikiem zwiększającym ryzyko rozwoju drożdżycy ucha jest cukrzyca i wszelkie inne zaburzenia leżące u podstaw zaburzenia glikemii. Tu warto wspomnieć, że spożywanie zbyt wielu węglowodanów przyspiesza rozwój choroby (grzyb w uchu ma pożywkę do rozwoju i namnażania się).

Częściej chorują małe dzieci i osoby starsze. Kandydoza kojarzona jest też z zaburzeniami hormonalnymi, takimi jak niedoczynność przytarczyc lub niedoczynność nadnerczy.

Do rozwoju choroby predysponują także nowotwory – białaczka, chłoniak, rak. Grzybica w uchu jest częstsza podczas leczenia immunosupresyjnego (hamującego układ odpornościowy) lub w przypadku przewlekłego przyjmowania sterydów.

Objawy grzybicy ucha zewnętrznego

Grzybica ucha może być ostra lub przewlekła. Zazwyczaj dotyczy przewodu słuchowego zewnętrznego, czyli części ucha zewnętrznego, odpowiedzialnej za przekazywanie dźwięków.

Objawy grzybicy ucha zewnętrznego to:

  • ból ucha,
  • świąd ucha – swędzenie jest bardzo silne i dokuczliwe,
  • pieczenie w uchu,
  • uczucie wilgoci w uchu i obecności płynu – woda w uchu,
  • uczucie pełności w uchu i zatkania ucha,
  • wyciek z ucha – płyn jest najczęściej żółto-zielony lub żółty i ropny, ma nieprzyjemny zapach (śmierdzi dlatego, że bakterie wydzielają produkty przemiany materii),
  • upośledzenie słuchu.

Zazwyczaj nie obserwuje się objawów ogólnych jak osłabienie, gorączka czy senność.

Grzybica ucha – powikłania

Grzybica ucha środkowego jest rzadziej spotykana. Jest głównie konsekwencją migracji grzyba z przewodu słuchowego przez ubytek w błonie bębenkowej, który powstaje np. po przewlekłych zakażeniach bakteryjnych w tym miejscu.

Drugą możliwością są rany pooperacyjne. Grzyb w tej lokalizacji powoduje niedrożność trąbki słuchowej i wciągnięcie wiotkiej części błony bębenkowej, co skutkuje wytworzeniem swoistej kieszonki w tejże błonie.

Gromadzi się tam złuszczony naskórek, którego droga opróżniania została zamknięta. W efekcie formuje się guzowaty twór zwany perlakiem. Masa złuszczającego się nabłonka, która buduje wnętrze perlaka jest doskonałą pożywką dla bakterii, które wtórnie mogą rozwijać się w jego wnętrzu.

Perlak ucha może rozrastać się do sąsiadujących z uchem środkowym struktur, m.in. kanału nerwu twarzowego, powodując jego niedowład (porażenie kącika ust i niemożność zamknięcia oka po stronie uszkodzenia). W poważnych przypadkach zajmuje również kości czaszki i opony mózgowo-rdzeniowe.

Diagnostyka grzybicy ucha – badania

Lekarz laryngolog dokona też badania – wziernikowania ucha. Obserwacja charakterystycznych zmian i pierwszych objawów pozwoli postawić wstępną diagnozę. Najprostszą i najszybszą metodą rozpoznania, czy przyczyną zapalenia ucha jest grzybica, jest wykonanie preparatu bezpośredniego, czyli pobranie próbki z ucha (wymaz z ucha). Inną możliwością jej wykonanie posiewów na odpowiednie podłoża wybiórcze.

Wykonuje się także badania histopatologiczne – pobiera się wycinek z miejsca podejrzanego o obecność grzyba, a następnie barwi się specyficzną metodą, aby uwidocznić fragmenty grzyba pod mikroskopem.

Można także wykonać testy serologiczne, dzięki którym można wykryć obecność antygenu grzyba lub wytworzonych przeciwko niemu przeciwciał we krwi. Są one jednak przydatne tylko do wstępnej diagnostyki zakażeń narządowych – nie umożliwiają jednoznacznego wykrycia gatunku.

Dostępne są także metody diagnostyki molekularnej – PCR i różne warianty. Jest to badanie umożliwiające wykrycie materiału genetycznego grzyba w badanym materiale.

Grzybice w laryngologii nie powinny być oceniane tylko na podstawie wyżej wymienionych badań. Ostateczna diagnoza powinna być postawiona w oparciu o zdjęcie RTG lub, jeśli to wskazane przez specjalistę, inne badanie obrazowe.

Jak leczyć grzybicę ucha – czy tylko antybiotyk?

Grzybice dają szereg uporczywych objawów, dlatego bardzo ważne jest szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Leczenie grzybicy ucha jest procesem długim i często trudnym zarówno dla pacjenta, jak i lekarza. Przede wszystkim należy wyjaśnić etiologię wystąpienia grzybicy i poznać ewentualną chorobę bezpośrednio wpływającą na obniżenie odporności.

Po przeprowadzeniu odpowiedniej diagnostyki i wykryciu czynnika przyczynowego należy zastosować miejscowo leki na grzybicę, na które wrażliwy jest konkretny szczep. Skutecznym antybiotykiem przeciwgrzybiczym na Candida i inne grzyby chorobotwórcze okolic ucha jest nystatyna. W zależności od stężenia może on hamować rozwój komórek grzyba (działanie fungistatyczne) lub niszczyć je.

Mechanizm ten opiera się na uszkadzaniu błony komórkowej grzyba przez wiązanie się z budującymi ją sterolami. Podobne działanie wykazuje Amfoterycyna B. Ta jednak – w przeciwieństwie do nystatyny – prowadzi również do poważnych działań niepożądanych, takich jak uszkodzenie nerek, zakrzepowe zapalenie żył, wymioty, nadwrażliwość na promienie UV czy niedokrwistość.

Oprócz antybiotyków, stosuje się syntetyczne leki przeciwgrzybicze, które hamują aktywność enzymów odpowiedzialnych za syntezę steroli błony komórkowej grzybów. Skuteczność w leczeniu wykazują pochodne triazolowe, głównie flukonazol.

Domowe sposoby na grzybicę w uchu

W przypadku grzybicy ucha najlepsza – oprócz płynów – jest maść. Brak poprawy po leczeniu miejscowym (maść, krem) jest wskazaniem do włączenia leczenia doustnego. Należy przy tym uwzględnić możliwość penetracji leku przeciwgrzybiczego do miejsca objętego infekcją, czyli ucha.

Warto również zwrócić uwagę na właściwości wchłaniania konkretnego leku z przewodu pokarmowego i wybrać właściwą drogę podania. W czasie terapii należy prowadzić monitorowanie mikrobiologiczne, aby mieć pewność, że lek został prawidłowo dobrany.

Leczenie grzybicy ucha nie kończy się wraz z ustąpieniem objawów – w celu zapobiegania nawrotom trzeba je kontynuować jeszcze przez 2 tygodnie po ustąpieniu symptomów.

Ponadto pacjent powinien przestrzegać odpowiedniej diety: wykluczyć nadmiar węglowodanów (słodycze, białe pieczywo, owoce), zaprzestać spożywania alkoholu. Jeżeli przyczyną obniżenia odporności były niedobory witamin i pierwiastków, trzeba pamiętać o ich suplementacji.

Bibliografia:

  • https://otolaryngologypl.com/api/files/view/5229.pdf
  • Becker W., Naumann H. H., Pfaltz C. R., Choroby uszu, nosa i gardła. Bel Corp, Warszawa 1999.
Opublikowano: ; aktualizacja: 21.03.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Wideo – Ból ucha

Ból ucha jest objawem, który występuje przede wszystkim u dzieci, ale i u dorosłych może ...

Przyczyny bólu ucha

Ból ucha może pojawić się, jako skutek zmian umiejscowionych w samym uchu i zwana jest ...

Zapalenie ucha zewnętrznego – przyczyny, objawy i leczenie

Zapalenie ucha zewnętrznego spowodowane jest przez bakterie, wirusy lub grzyby, które po uszkodzenia nabłonka ucha ...

Otoskopia – na czym polega wziernikowanie ucha?

Otoskopia należy do podstawowych badań laryngologicznych. Służy przede wszystkim do diagnostyki chorób ucha środkowego. Wziernikowanie ...

Wideo – Zapalenie ucha u dziecka

Zapalenie ucha może być ostre, podostre i przewlekłe. Ze względu na odcinek, którego dotyczy zapalenie ...

Porażenie nerwu twarzowego (Bella) – przyczyny, leczenie, objawy, rehabilitacja

Obwodowe porażenie nerwu twarzowego jest jednym z najczęściej występujących schorzeń układu nerwowego, które pojawia się ...

Ból ucha

Ból ucha jest objawem występującym przede wszystkim u dzieci. Zdarza się jednak, że dotyka również ...

Ciało obce w uchu u dziecka

Dzieci mają tendencję do wkładania różnych małych przedmiotów w naturalne otwory ciała: nos i uszy. ...

Wyciek z ucha – przyczyny, objawy i leczenie

Wyciek z ucha to wspólny objaw dla wielu schorzeń toczących się w obrębie ucha zewnętrznego, ...

Zapalenie ucha środkowego – objawy i leczenie – ostre, przewlekłe – powikłania

Objawy zapalenia ucha to: ból ucha u dorosłych i u dziecka, pieczenie i kłucie w ...

Swędzenie uszu – przyczyny swędzenia ucha w środku i na zewnątrz

Swędzenie uszu bywa związane z ich nieprawidłowym czyszczeniem. Częściej jednak swędzenie w uchu to objaw ...

Czyrak ucha – przyczyny, objawy, leczenie

Czyrak w uchu najczęściej powstaje na początku kanału słuchowego. Przyczyną powstawania czyraka ucha jest zanieczyszczenie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon