Grzybica w jamie ustnej – przyczyny, objawy, leczenie

Brak zdjęcia

1 grudnia 2017

Grzybica w jamie ustnej to powierzchowne zapalenie błon śluzowych wywołane przez drożdżaki (Candida). Do innych przyczyn zalicza się: nieprawidłową higienę jamy ustnej, kserostomię (suchość w ustach), zaburzenia odporności czy antybiotykoterapię. Objawy grzybicy w ustach to np.: biały nalot na języku i jego ból, nieprzyjemny zapach z ust czy pękanie kącików ust. Leczenie należy rozpocząć od wykonania badania mykologicznego.

Drożdżaki Candida to przyczyna grzybicy w jamie ustnej

Kandydoza lub drożdżyca – tak najczęściej określa się zmiany grzybicze jamy ustnej – to powierzchowne zapalenie błon śluzowych, wywołane przez drożdżaki z rodzaju Candida (przeważnie z rodzaju Candida albicans). Grzyb ten jest organizmem saprofitycznym zamieszkującym tylną część języka. Wystąpieniu grzybicy w ustach sprzyjają czynniki, takie jak:

  • przewlekłe drażnienie błony śluzowej jamy istnej (aparaty ortodontyczne, protezy),
  • zła higiena jamy ustnej,
  • istotne zmiany w mikroflorze jamy ustnej (grzybica jamy ustnej po antybiotyku, zwłaszcza preparatami o szerokim zakresie działania, nadmierne używanie antyseptycznych płukanek do ust, kserostomia – suchość jamy ustnej),
  • przyjmowanie sterydów – szczególnie wziewnych i aplikowanych miejscowo,
  • zaburzenia odporności, np. w przebiegu niektórych chorób i po zabiegach (cukrzyca, białaczka, AIDS, chłoniaki, chemioterapia i radioterapia, przeszczepy szpiku),
  • złe wchłanianie lub niedobory żywieniowe.

Grzybica w jamie ustnej czasami może rozszerzać się na gardło, przełyk i tchawicę. Występuje możliwość rozwinięcia się posocznicy na tle zakażenia Candida albicans, lecz są to przypadki bardzo rzadkie.

Grzybica jamy ustnej u dziecka i dorosłych

Ostra postać kandydozy jest najczęściej występującą grzybicą w jamie ustnej. Spotykana jest w każdym przedziale wiekowym. Chorują na nią noworodki (pleśniawki u dziecka), u których matek występowało zakażenie pochwy w okresie okołoporodowym, a układ odpornościowy nie jest w stanie walczyć z grzybem.

Na tę postać kandydozy chorują też dorośli, u których została zaburzona prawidłowa mikroflora jamy ustnej w następstwie stosowania antybiotyków czy sterydów, pacjenci cierpiący na choroby układowe (cukrzyca, niedoczynność przytarczyc) oraz osoby po chemioterapii. Występowanie kandydozy jest czasem oznaką ogólnoustrojowych chorób przebiegających z upośledzeniem odporności.

Kandydoza występuje w jamie ustnej jako rozlana biała płytka o wyglądzie zsiadłego mleka. Zmiany daje się zetrzeć z błon śluzowych, pozostawiając na ich powierzchni czerwoną powierzchnię z krwawiącymi punktami.

Przewlekła postać, której towarzyszy zazwyczaj zły stan ogólny chorego, klinicznie objawia się podobne jak postać ostra. Trwa jednak długo, a grzybnia infekuje głębsze warstwy błony śluzowej. Pojawia się u pacjentów zmagających się z zaburzeniami hormonalnymi lub immunologicznymi.

Grzybica jamy ustnej u dzieci może przebiegać bezobjawowo. Dorośli skarżą się natomiast na objawy, takie jak suchość i pieczenie w jamie ustnej. Występują również zaburzenia smaku. Dla potwierdzenia występowania choroby wykonuje się badanie mykologiczne. Określa ono rodzaj grzyba atakującego chorego oraz determinuje leki, na jakie dany typ jest wrażliwy.

Grzybica w jamie ustnej – jakie są rodzaje?

Grzybicze zmiany w ustach powszechnie kojarzą się z postacią rzekomobłoniastą, czyli białymi nalotami w jamie ustnej. Chorzy decydują się na wizytę u lekarza specjalisty głównie wtedy, gdy zauważą szpecącą, białą zmianę. Jednak znaczną część grzybiczych zmian błony śluzowej jamy ustnej stanowią zmiany czerwone.

Należy do nich zanikowa postać kandydozy. Wyróżniamy postać ostrą i przewlekłą. Ostra postać najczęściej spowodowana jest antybiotykoterapią – opisywana jako poantybiotykowe zapalenie jamy ustnej.

Zakażenie prowadzi do złuszczania nabłonka z powierzchni błony śluzowej. Tworzą się na niej rozległe, rozlane, nieuniesione czerwone plamy w ustach.

Może prowadzić do powstania bolesnych pęknięć i nadżerek. Lokalizacja zmian często obejmuje język, najczęściej powiązana jest z przyjmowaniem antybiotyków w postaci pastylek. Objęcie grzybicą całej jamy ustnej wskazuje na podawanie antybiotyku w sposób pozajelitowy.

Postać przewlekła zanikowej postaci kandydozy może objawiać się jako jedna z trzech postaci wraz z charakterystycznymi objawami.

Jakie są objawy grzybicy jamy ustnej?

Ogólne objawy grzyba w ustach, których wystąpienie powinno skutkować wizytą u lekarza stomatologa, to m.in. kremowo-biały lub biały nalot na języku. Może wystąpić też śluzowy lub biały nalot rumieniowaty. Pacjenci zgłaszają także nieprzyjemny zapach z ust (halitozę). Występuje ból języka i dziąseł oraz suchość w gardle.

Objawem grzybicy w jamie ustnej mogą być też problemy z połykaniem, czyli dysfagia. Schorzeniu towarzyszyć może ponadto pierzchnięcie oraz pękanie ust lub ich kącików.

Grzybicze zapalenie jamy ustnej od aparatu ortodontycznego

Protetyczne zapalenie jamy ustnej to inaczej stomatopatia protetyczna. Choroba rozwija się u 15–65 proc. osób użytkujących protezy, zarówno całkowite, jak i częściowe. Częściej dotyka starsze kobiety, pozostawiające protezy na noc w jamie ustnej.

Choroba zazwyczaj rozwija się w górnej szczęce. Powodem jest drażnienie błony śluzowej płytą protezy. Ciężka postać z wytworzeniem brodawek podniebienia wymaga interwencji chirurgicznej.

Zapalenie kącików ust

Zapalenie kątów warg jest często związane z protetycznym zapaleniem jamy ustnej. Pojawia się, gdy stare uzupełnienia protetyczne lub nadmierne starcie zębów doprowadza do obniżenia wysokości zgryzu. Kąciki ust są wówczas zbyt zaciśnięte, przez co może rozwinąć się infekcja drożdżakowa.

Zapalenie manifestuje się zaczerwienieniem lub pobruzdowaniem z odczynem rumieniowym. Usta wykazują skłonność do pękania i krwawienia podczas otwierania.

Czasem zapalenie kątów warg ma charakter bakteryjny. W przypadku zakażenia gronkowcowo-paciorkowcowego w kątach warg mogą powstawać bolesne, pokrywające się strupami owrzodzenia. Kiedy zapalenie przedłuża się, mogą powstawać trudne do wyleczenia ziarninowe nadżerki, wymagające interwencji chirurgicznej.

Zapalenie języka

Język romboidalny to inaczej romboidalne zapalenie środkowej części języka. Na grzbietowej części języka powstaje prowokowana grzybiczo zmiana w kształcie żywoczerwonego rombu. Dokładne przyczyny schorzenia są niejasne.

Grzybica w ustach – leczenie

W celu skutecznego leczenia grzybicy w jamie ustnej niezbędne jest przeprowadzenie dokładnego badania klinicznego oraz badań laboratoryjnych. Badanie mykologiczne z antymykogramem wykaże lek, na który drobnoustroje są wrażliwe. Najczęściej stosuje się leki miejscowe.

W zależności od stanu chorego należy rozważyć leczenie ogólne. Najczęściej używana jest nystatyna, aczkolwiek coraz częściej wykazuje się odporność grzyba na ten lek na grzybicę jamy ustnej. Zawiesinę stosuje się 4 razy dziennie. U chorych użytkujących protezy należy szczególnie przestrzegać zasad higieny jamy ustnej.

W przypadku grzybicy jamy ustnej leczenie domowe obejmuje dezynfekowanie uzupełnień protetycznych chlorheksydyną lub nystatyną. Nie można stosować obu preparatów naprzemiennie. Pomocne w leczeniu grzybicy w ustach będzie płukanie jamy ustnej zasadowym roztworem kwaśnego węglanu sodu lub chlorheksydyny. Należy pamiętać, aby nie stosować go przy terapii nystatyną.

Jeżeli chodzi o grzybicę jamy ustnej, dieta również stanowi ważny aspekt leczenia. Należy unikać spożywania: słodyczy, owoców, słodkich napojów, czekolady, produktów z białej mąki, serów pleśniowych, a także picia kawy i palenia papierosów. Ulgę przyniesie płukanie naparami z kwiatu malwy lub siemienia lnianego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 03.12.2017

Oceń:
4.3


Może cię

Grzybicze zakażenie pochwy w ciąży

Grzybicze zakażenie pochwy wiąże się w ciąży z osłabieniem układu odpornościowego, a co za tym ...

Przyczyny bólu w jamie ustnej

Wszelkie zmiany, które powodują ból w jamie ustnej są bardzo uciążliwe – są wrażliwe na ...

Infekcje intymne a probiotyki

Infekcje intymne to najczęstsza przyczyna zgłaszania się pacjentek do ginekologa. Wśród metod zapobiegania zakażeniom pochwy ...

Probiotyki doustne i dopochwowe

Probiotyki to żywe organizmy, najczęściej szczepy bakterii, które ograniczają namnażanie szkodliwych mikroorganizmów. Powszechnie stosowane są ...

Probiotyki ginekologiczne

Probiotyki ginekologiczne to leki i środki farmaceutyczne, które zawierają wybrane kultury bakterii. „Dobre” bakterie mają ...

Wideo – Kandydoza

U kobiet z dużą tendencją do nadkażeń grzybiczych, po przewlekłych antybiotykoterapiach lub często korzystających z ...

Grzybica przewodu pokarmowego – przyczyny, objawy, leczenie

Grzybica przewodu pokarmowego to choroba, która może dotyczyć drogi pokarmowej na każdym odcinku (grzybica przełyku, ...

Choroby jamy ustnej

Najczęstszymi chorobami jamy ustnej są są zakażenia grzybicze i drobne owrzodzenia. Bardzo częstym i dokuczliwym ...

Grzybica a cukrzyca

Zakażenia grzybicze są częstym problemem u chorych na cukrzycę. W środowisku zwiększonej ilości cukru we ...

Dieta przeciwgrzybicza

Współczesny styl życia – czyli ogrom stresu, dieta obfitująca w wysokoprzetworzoną żywność, bogatą w cukry ...

Urazy w jamie ustnej

Urazy w jamie ustnej mogą być wywołane przez uszkodzenia mechaniczne lub poparzenia termiczne. Najczęściej ich ...

Kandydoza pochwy i sromu

Kandydoza (grzybica, drożdżyca) to inaczej grzybicze zapalenie pochwy i sromu. Ta najpowszechniejsza infekcyjna intymna objawia ...

Komentarze (0)