Bakteryjne zapalenie zatok – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie zatok przynosowych jest nieprzyjemną dolegliwością. Ostre ropne zapalenie zatok objawia się bólem głowy przy pochylaniu, gorączką, rozpieraniem w okolicach jamy nosowej (ból zatok). W leczeniu bakteryjnego zapalenia zatok można stosować leczenie farmakologiczne, a także domowe sposoby. Oprócz antybiotyku na zatoki skuteczne okaże się płukanie zatok i stosowanie inhalacji na zatoki.

Zatkane i zablokowane zatoki

Zatoki są przestrzeniami powietrznymi zlokalizowanymi w twarzoczaszce. Pomiędzy jamą nosową a zatokami są wytworzone połączenia. Wnętrze zatok przynosowych pokryte jest aparatem rzęskowo-śluzówkowym. Wytwarzany śluz przez nabłonek za pomocą rzęsek jest wydzielany do jamy nosowej, zbierając po drodze zanieczyszczenia. Następnie wydzielina ewakuowana jest na zewnątrz.

Zdrowe zatoki pełnią wiele bardzo ważnych funkcji, np. ogrzewają wdychane powietrze, amortyzują uderzenia w głowę, a także wspomagają zmysł węchu. Wyróżnia się cztery rodzaje zatok – parzyste zatoki czołowe i szczękowe oraz nieparzyste – zatoki sitową i klinową.

Zakażenie zatok niesie za sobą nieprzyjemne dolegliwości. Zablokowane zatoki są efektem wytworzonej w nosie przeszkody. Także nos, zatkany przez katar i niedostateczne jego opróżnianie, wpływa na upośledzenie oczyszczania zatok.

Poza tym przyczyną zatkania zatok może być skrzywiona przegroda nosowa, przerost migdałka gardłowego lub migdałków podniebiennych, a także obecność polipa w jamie nosowej, który upośledza ewakuację wydzieliny z zatok. W takich warunkach łatwiej kolonizują się bakterie w zatokach.

Jaka jest przyczyna bakteryjnego (ropnego) zapalenia zatok?

Główną przyczyną zapalenia zatok jest nieprawidłowa wentylacja zatok oraz upośledzenie ewakuacji wydzieliny z zanieczyszczeniami z zatok przynosowych. Stan ten sprzyja rozwojowi infekcji.

Zapalenie zatok przynosowych wywołane jest przez wirusy lub bakterie. Wirusowe zapalenie zatok przebiega najczęściej łagodniej niż bakteryjne zapalenie zatok. To ostanie bywa określane także jako ropne.

Inną przyczyną zapalenia zatok przynosowych może być uszkodzenie aparatu rzęskowego nabłonka zatok (np. toksyczne uszkodzenie nabłonka powstałe u palaczy tytoniu). W wyniku tej dysfunkcji śluz z zatok nie zostaje wydzielany do jamy nosowej, powodując zaleganie w zatokach.

Zdecydowanie bardziej na zapalenie zatok przynosowych narażeni są pacjenci z alergicznym nieżytem nosa, astmą, spędzający większość czasu w pomieszczeniach suchych, ciepłych i zanieczyszczonych, a także pacjenci, którzy nie dbają o higienę jamy ustnej.

W wyniku zablokowania zatok powstają idealne warunki do namnożenia się bakterii w zatokach. Ciepło i wilgoć sprzyjają rozwojowi kolonii. Źródłem zakażenia bakteryjnego może być próchnica zębów u pacjentów niedbających o stan uzębienia i unikających wizyt u stomatologa. Stan zapalny zatok szczególnie może być wywołany przez niedoleczone zęby. Sąsiedztwo zatok przynosowych i zębów szczęki jest bardzo bliskie.

Ostre zapalenie zatok przynosowych może być wywołane przez pneumokoki (Streptococcus pneumoniae), Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis. Ta ostatnia bakteria związana jest najczęściej z bakteryjnym zapaleniem zatok u dzieci.

Przewlekłe zapalenie zatok z reguły wywołane jest przez gronkowca złocistego, Pseudomonas aeruginosa, pneumokoki, a także bakterie beztlenowe bytujące w jamie ustnej – Prevotella, Fusobacterium.

Jakie są objawy bakteryjnego zapalenia zatok?

Początek zapalenia zatok może przebiegać pod postacią zatkanego nosa. Pierwsze dni, kiedy występuje problem z zatkanym nosem są dobrym momentem do namnożenia się bakterii w zatokach przynosowych. Następnie może wystąpić ból twarzoczaszki, głównie w miejscach, w których rzutują się zatoki, a więc w okolicy nosa, czoła.

Ból głowy od zatok nasila się podczas pochylania głowy oraz przy nagłych zwrotach na boki. Charakterystyczne jest spływanie rozrzedzonej, wodnistej, prawie przezroczystej wydzieliny z nosa. Pacjenci często podają utratę powonienia oraz upośledzenie smaku spożywanych pokarmów. Pacjenci zgłaszają dolegliwości bólowe twarzoczaszki w rzucie zatok przynosowych o charakterze rozpierania.

Objawami ogólnymi, które towarzyszą zapaleniu zatok są:

  • gorączka,
  • złe samopoczucie,
  • uczucie zmęczenia,
  • utrata apetytu.

W stanach przewlekłych zapalenia zatok pacjenci często odczuwają spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Wydzielina ta, zawierająca kolonie bakterii, może być źródłem zapalenia oskrzeli lub płuc.

Niektórzy pacjenci mogą zgłaszać wydostawanie się ropnej wydzieliny z zatok (żółtej, biało-żółtej, gęstej) oraz obecność takiej samej w jamie nosowej. Ropa w zatokach to efekt infekcji bakteryjnej zatok przynosowych.

W niektórych przypadkach pacjenci skarżą się na ból zębów szczęki, ból ucha, zatkanie ucha, suchy kaszel kaszel – wywołany wydzieliną spływającą po tylnej ścianie gardła, a także obecność nieprzyjemnego zapachu z ust (halitozy). Może pojawiać się stan podgorączkowy lub niewielka gorączka.

Charakterystyczne i nasilone objawy ropnego zapalenia zatok przynosowych występują w przebiegu ostrego stanu zapalnego. U pacjentów z przewlekłym stanem zapalnym zatok objawy często są lżejsze, słabiej wyrażone. Z reguły nie występuje już gorączka, a ból ma zdecydowanie mniejsze nasilenie. Ból zatok przybiera charakter tępy, ćmiący i często rozpierający okolicę jamy nosowej.

Jak wyleczyć zatoki domowymi sposobami?

Domowe sposoby leczenia zatok bywają skuteczne i zawsze można rozpocząć leczenie właśnie od tych metod. Natomiast jeśli pacjent zauważy, że niefarmakologiczne środki nie są skuteczne, warto wybrać się do lekarza i podjąć skuteczniejsze, farmakologiczne leczenie.

Dobrym, domowym sposobem na chore zatoki jest płukanie zatok. Irygacja zatok pozwala pozbyć się zalegającej wydzieliny z kolonią bakterii z zatok i jamy nosowej. Metoda ta polega na płukaniu zatok sporządzonym roztworem z saszetek przeznaczonych do tego celu. Zestaw do płukania zatok – saszetki z roztworem oraz specjalny irygator można kupić w aptece. Zabieg irygacji pozwoli na ewakuację drobnoustrojów z zatok przynosowych oraz nawilży śluzówkę.

Kolejnym sposobem leczenia zapalenia zatok w warunkach domowych jest stosowanie gorących inhalacji na zatoki. Metoda ta pozwala na rozgrzanie okolic twarzoczaszki, upłynnienie wydzieliny zalegającej w zatkanych zatokach i ewakuację jej na zewnątrz.

Do gorącej wody można dodatkowo dodać klika łyżek soli kuchennej lub specjalnych ziół. Głowę należy nakryć ręcznikiem i pochylić się nad miską z gorącym roztworem. Należy inhalować się kilkadziesiąt minut, intensywnie próbując wydmuchać zalegającą wydzielinę z zatok.

Pacjenci z zapaleniem zatok powinny stosować gorące kąpiele z polewaniem ciepłą wodą okolicy twarzoczaszki. Zaleca się również stosowanie saun parowych. Korzystanie z saun można wzbogacić aromaterapią poprzez stosowanie w nich olejków eterycznych poprawiających wentylację jamy nosowej.

Kiedy podać antybiotyk na zatoki?

Nawracające lub przewlekłe zapalenie zatok z reguły wymaga specjalistycznego leczenia. Ostre zapalenie zatok można próbować wyleczyć domowymi sposobami. Jeżeli te działania nie przyniosą skutku, konieczne będzie zastosowanie antybiotyku na zatoki. Wspomagająco można przyjmować ziołowe tabletki na zatoki.

Bakteryjne zapalenie zatok zwalcza się stosowaniem antybiotykoterapii. Jeśli to możliwe, warto wykonać wymaz, a następnie posiew, w celu określenia przyczyny zapalenia zatok. Dodatkowo stosuje się leki obkurczające śluzówkę nosa, aby ułatwić ewakuację wydzieliny.

U pacjentów z wysoką gorączką należy podać leki przeciwgorączkowe oraz przeciwbólowe. W celu szybszego wyleczenia można również zastosować glikokortykosteroidy o działaniu miejscowym.

Kiedy leki zawodzą, można zdecydować się na operacyjne usunięcie błony śluzowej w bolącej zatoce i odtworzenie kanalików łączących zatoki z jamą nosową. Dzięki temu zachowuje się komunikację i ułatwia ewakuację wydzieliny z zatok. Obecnie zabieg ten jest jednak rzadko wykonywany.

U pacjentów ze skrzywioną przegrodą nosową zaleca się jej korekcję, a pacjentom u których stwierdzono polipa jamy nosowej zaleca się jego usunięcie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 18.08.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Przerost migdałka gardłowego – przyczyny, objawy, wskazania do usunięcia

Przerost migdałka gardłowego (tzw. trzeci migdał) u dzieci obserwuje się częściej niż u dorosłych. Powiększone ...

Domowe sposoby na zatoki

Ostre i przewlekłe zapalenie zatok szczególnie często występuje w okresie jesienno-zimowym. Zatkany nos, żółta wydzielina ...

Zatkany nos bez kataru – jakie mogą być przyczyny uczucia zatkanego nosa bez kataru?

Najczęstszą przyczyną zatkanego nosa są infekcje bakteryjne i wirusowe. Katar, choć niechciany, pozwala na oczyszczenie ...

Wideo – Sposoby na chrypkę

W profilaktyce chrypki duże znaczenie odgrywa powietrze, którym oddychamy. Dlatego też klimatyzowane pomieszczenia sprzyjają jej ...

Zespół Ramsaya Hunta (półpasiec uszny) – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Ramsaya Hunta (półpasiec uszny) to schorzenie wywołane przez wirus ospy wietrznej i półpaśca. Do ...

Punkcja zatok przynosowych (zatoki czołowej)

Punkcja zatok przynosowych wykonywana jest w przypadku, gdy leczenie farmakologiczne zatok nie przynosi rezultatu. Punkcja ...

Uporczywy kaszel – jakie są przyczyny i jak leczyć uporczywy kaszel?

Uporczywy kaszel może świadczyć o poważnych chorobach układu oddechowego, jednak najczęściej jego przyczyną jest infekcja ...

Zatkane zatoki – przyczyny, objawy, leczenie zatkanych zatok

Zapalenie zatok to najczęstsza przyczyna uczucia zatkanego nosa, któremu towarzyszy zablokowanie i ból zatok, ból ...

Ropne zapalenie zatok przynosowych – przyczyny, objawy i leczenie

Ropne zapalenie zatok przynosowych zwykle współistnieje z nieżytem nosa (potocznie nazywanym katarem) i jest to ...

Polipy zatok – jakie są przyczyny i objawy? Jak leczyć polipy w zatokach?

Polipy nosa i zatok to twory powstałe na skutek rozrostu błony śluzowej wyścielającej jamę nosową ...

Domowe sposoby na zapalenie zatok i problemy z zatokami

Problemy z zatokami są bardzo dokuczliwe. Zatkany nos, ból głowy, wydzielina z nosa są najczęściej ...

Gronkowiec w gardle – czy jest zaraźliwy, czy można wyleczyć, jakie są objawy, jaki antybiotyk?

Gronkowiec złocisty (staphylococcus aureus) to bakteria beztlenowa i gram-dodatnia. Do zakażenia może dojść m.in. drogą ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon